Yeni bir araştırma, küresel ölçekte yeni kanser vakalarının üçte birinden fazlasının sigara ve alkol gibi yaygın risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla önlenebileceğini ortaya koydu.
Yeni bir araştırma, yeni kanser vakalarının neredeyse yüzde 40’ının önlenebilir olduğunu ortaya çıkardı.
Çalışma, sigaranın küresel ölçekte en fazla kansere yol açan risk faktörü olduğunu; bunu enfeksiyonlar ve alkol kullanımının izlediğini gösterdi.
Araştırma, Dünya Kanser Günü’nden bir gün önce Salı günü Nature Medicine dergisinde yayımlandı.
Çalışma, 2022 yılına ait dünya genelindeki vaka verilerine dayanarak 185 ülkede 36 farklı kanser türünü inceledi.
Ayrıca, kontrol edilebilen, değiştirilebilen ya da yönetilebilen 30 değiştirilebilir kanser risk faktörünü de ele aldı.
Şu anda sigara, enfeksiyonlar ve alkol tüketimi küresel ölçekte kansere en fazla katkı sağlayan başlıca faktörler arasında yer alıyor. Bu da bu alanlarda alınacak önlemlerin hastalık riskini önemli ölçüde azaltabileceği anlamına geliyor.
Araştırmacılar, 2012 yılına ait verileri kullanarak her bir risk faktörüne yönelik nüfus düzeyindeki maruziyeti de inceledi ve her bir faktörle doğrudan ilişkilendirilen vaka sayısını ortaya koydu.
Daha önceki birçok kanser çalışması, toplam vaka sayısından ziyade tek tek risk faktörlerine ve ölüm sayılarına odaklanmıştı.
Önlenebilir kanser vakalarının başlıca nedenleri sigara ve enfeksiyonlar
2022’de dünya genelindeki toplam 18,7 milyon yeni kanser vakasının yaklaşık 7,1 milyonu yani yüzde 38’i önlenebilir nedenlerle ilişkilendirildi. Mide, akciğer ve rahim ağzı kanserleri, önlenebilir vakaların neredeyse yarısını oluşturdu.
Önlenebilir vakaların yaklaşık yüzde 15’i sigara kullanımından kaynaklandı ve bu en büyük risk faktörü oldu. Yüzde 10’u enfeksiyonlardan, yüzde 3’ü ise alkol tüketiminden kaynaklandı.
Kadınlarda görülen 9,2 milyon yeni vakanın yaklaşık yüzde 30’unun önlenebilir olduğu değerlendirildi. Bunların yüzde 11’inden fazlası insan papilloma virüsü gibi enfeksiyonlarla ilişkilendirildi.
Sahra Altı Afrika gibi düşük ve orta gelirli bölgelerde bu vakaların çoğunluğu görüldü. Özellikle rahim ağzı kanseri bu bölgelerde oldukça yaygındı.
Buna karşılık, Avrupa’nın büyük bölümü ve Kuzey Amerika gibi yüksek gelirli bölgelerde sigara, kadınlar arasında en fazla kansere yol açan faktör oldu.
Sigara ayrıca hem düşük hem de yüksek gelirli bölgelerde erkeklerde küresel çapta en büyük kanser nedeni olarak öne çıktı ve önlenebilir 4,3 milyon vakanın yaklaşık yüzde 25’inden sorumlu oldu.
Erkeklerde ikinci sıradaki başlıca neden ise enfeksiyonlardı ve bunlar en çok Asya, Afrika ve Güney Amerika’da görüldü.
Bu son çalışma, kanser önleme stratejilerinin herkese uyan tek model yerine, farklı bölgeleri ve onların en büyük risk faktörlerini dikkate alarak geliştirilmesini kolaylaştırmayı amaçlıyor.