Yeni bir rapora göre, gıda kaynaklı bakterilerdeki antimikrobiyal direnç, tedavi seçeneklerini sınırladığı için Avrupa’da halk sağlığı açısından ciddi kaygı yaratmayı sürdürüyor.
Salmonella ve Campylobacter gibi yaygın gıda kaynaklı bakterilerde görülen antimikrobiyal direnç (AMR), ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldi, diye uyarıyor Avrupa kurumları.
REKLAM
REKLAM
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA), Çarşamba günü yaptıkları açıklamada, hem insanlardan hem de hayvanlardan elde edilen Campylobacter ve Salmonella örneklerinin önemli bir bölümünün, ağır enfeksiyonların tedavisinde kullanılan önemli bir antimikrobiyal olan siprofloksasine karşı hâlâ direnç gösterdiğini bildirdi.
Salmonella ve Campylobacter, gıda kaynaklı hastalıkların en yaygın nedenleri arasında yer alan iki bakteri.
Enfeksiyon genellikle çiğ veya az pişmiş et, kümes hayvanları ve yumurta tüketilmesi ya da pastörize edilmemiş süt içilmesiyle ortaya çıkıyor.
2024’te, insanlarda görülen Salmonella enfeksiyonlarının beşte birinden fazlası siprofloksasine dirençliydi; çoklu ilaca direnç ise genel olarak vakaların neredeyse beşte birini etkileyerek mevcut tedavi seçeneklerinin etkinliğini sınırladı, diye ortaya koydu yeni rapor (kaynak İngilizce).
Kuruma göre, Avrupa’da Campylobacter bakterisinde direnç o kadar yaygınlaştı ki, insan enfeksiyonlarının tedavisinde siprofloksasin artık önerilmiyor.
Bu iki bakteri ayrıca ampisilin, tetrasiklinler ve sülfonamidler gibi yaygın kullanılan diğer antibiyotiklere karşı da direnç gösteriyor.
“Salmonella ve Campylobacter gibi yaygın gıda kaynaklı bakterilerdeki antimikrobiyal direnç, insan, hayvan ve gıda sistemleri arasındaki sıkı bağlantıları gözler önüne seriyor” dedi ECDC baş bilim insanı Piotr Kramarz.
Kramarz, antimikrobiyallerin etkinliğinin korunmasının, güçlü bir Tek Sağlık yaklaşımıyla yürütülecek koordineli eylemler gerektirdiğini de sözlerine ekledi.
Tek Sağlık yaklaşımının önemi
Kurumlar, bulguların, insan sağlığı, hayvan sağlığı ve gıda üretimi arasındaki yakın bağları dikkate alan Tek Sağlık yaklaşımının önemini öne çıkardığını bildirdi.
Tek Sağlık, insanlar, hayvanlar, bitkiler ve çevrenin sağlığı arasındaki karşılıklı bağlantı temelinde sağlıkla ilgili faaliyetlere yön veren bir ilke.
Direnç kalıpları, ülkeler, bakteriler ve antimikrobiyaller arasında büyük farklılıklar gösteriyor; bu da hem antimikrobiyallerin kullanımındaki farkları hem de çiftlik uygulamaları, hayvan sağlığı önlemleri ve önleme stratejilerindeki çeşitliliği yansıtıyor.
Avrupa’da gıda kaynaklı hastalıklar
Avrupa Birliği, raporunda (kaynak İngilizce)2024 yılında insanlar arasında 168.396 Campylobacter ve 79.703 Salmonella vakası bildirerek 2020’den bu yana istikrarlı bir artışa işaret etti.
Gıda kaynaklı enfeksiyonlardaki artışın, değişen beslenme alışkanlıkları (örneğin, ısıtılıp yenmeye hazır gıdalara yönelme), hijyenik olmayan gıda hazırlama ve saklama uygulamaları ile hastalıklara karşı daha kırılgan olan yaşlanan nüfusun birleşik etkisinden kaynaklandığı tahmin ediliyor.
2024’te, kaynağına ilişkin güçlü kanıtlar bulunan sebzeler ve diğer hayvansal olmayan ürünler, gıda zehirlenmesi salgınlarında en fazla ölümle ilişkilendirildi. Ancak çok ülkeli salgınların çoğundan Salmonella sorumluydu ve bu salgınlarda başlıca taşıyıcı yumurta ile yumurta ürünleri oldu.