Çalışmanın kıdemli yazarlarından Eva Madrid, mevcut verilerle aralıklı oruç hakkında genel bir öneri yapılmasının zor olduğunu belirterek, doktorların hastalara bireysel değerlendirme ile yaklaşması gerektiğini ifade etti.
Yeni bir araştırmaya göre aralıklı oruç (intermittent fasting), fazla kilolu veya obez yetişkinlerde kilo vermede geleneksel diyet önerilerine kıyasla daha etkili görünmüyor.
REKLAM
REKLAM
Obezite, özellikle yüksek gelirli ülkelerde önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre yetişkin obezitesi 1975’ten bu yana dünya genelinde üç kattan fazla arttı. 2022 yılında yaklaşık 2,5 milyar yetişkin fazla kilolu sınıfına girerken, bunların 890 milyonu obez olarak değerlendirildi.
Son yıllarda sosyal medya ve yaşam tarzı akımlarının etkisiyle popülerliği artan aralıklı oruç yönteminde, bireyler belirli sürelerde yemek yemiyor. En yaygın uygulamalar arasında 16 saat aç kalıp 8 saatlik zaman diliminde beslenme veya haftada iki gün 24 saatlik açlık yer alıyor.
Ancak yeni bulgular, bu yöntemlerin faydasının sınırlı olabileceğini ortaya koydu.
Araştırma nasıl yapıldı?
Araştırmacılar, Kuzey Amerika, Avrupa, Çin, Avustralya ve Güney Amerika’da yürütülen 22 rastgele klinik çalışmayı inceledi. Toplam 1995 yetişkinin yer aldığı araştırmalarda alternatif gün orucu, dönemsel oruç ve zaman kısıtlı beslenme gibi farklı aralıklı oruç yöntemleri değerlendirildi. Çalışmaların çoğu katılımcıları 12 aya kadar takip etti.
Cochrane Library’de yayımlanan inceleme, aralıklı orucu Akdeniz diyeti gibi geleneksel diyet önerileri ve hiçbir müdahale yapılmayan gruplarla karşılaştırdı. Sonuçlar, aralıklı orucun kilo kaybı açısından klinik olarak anlamlı bir fark yaratmadığını gösterdi.
Araştırmaya göre aralıklı oruç uygulayan kişiler ortalama vücut ağırlıklarının yaklaşık yüzde 3’ünü kaybetti. Bu oran, sağlık sonuçlarını iyileştirmek için doktorların genellikle önemli kabul ettiği yüzde 5 eşiğinin altında kaldı.
Çalışmanın baş yazarı Luis Garegnani, aralıklı oruç yöntemlerinin kilo vermeye çalışan fazla kilolu veya obez yetişkinlerde beklenen etkiyi göstermediğini belirtti. Garegnani, sosyal medyada bu yöntemle ilgili oluşan abartılı beklentilere karşı da uyarıda bulundu.
Araştırmada yan etkilerle ilgili verilerin tutarsız olduğu ve örneklem büyüklüklerinin sınırlı kaldığı da vurgulandı.
Uzun vadeli araştırma eksikliği
Uzmanlar, obezitenin kronik bir hastalık olduğunu ve kısa süreli çalışmaların uzun vadeli sonuçları değerlendirmek için yeterli olmadığını belirtiyor. İncelenen çalışmaların çoğunun yüksek gelirli ülkelerde ve ağırlıklı olarak beyaz nüfus üzerinde yapılmış olması da araştırmanın genellenebilirliğini sınırlıyor.
Çalışmanın kıdemli yazarlarından Eva Madrid, mevcut verilerle aralıklı oruç hakkında genel bir öneri yapılmasının zor olduğunu belirterek, doktorların hastalara bireysel değerlendirme ile yaklaşması gerektiğini ifade etti.