Avrupa’daki sağlık otoriteleri, gençleri ilacı tehlikeli dozlarda almaya teşvik eden sözde “parasetamol meydan okuması” konusunda uyarıda bulunuyor.
Sağlık uzmanları, insanların sağlığını tehlikeye atabilecek bir sosyal medya akımı olan “parasetamol challenge” konusunda uyarıda bulunuyor. Peki bu tam olarak ne, gerçekten böyle bir akım var mı?
REKLAM
REKLAM
Avrupa genelinde sağlık otoriteleri, ergenlerin çevrim içi ortamda en yüksek miktarda parasetamolü kimin alacağına dair sözde yarıştığına ilişkin haberler üzerine alarm verdi.
Bu meydan okumaya ilişkin atıflar 2015’e kadar uzanıyor. Ancak TikTok’ta “paracetamol challenge” araması yapıldığında insanların gerçekten bu trende katıldığına dair çok az kanıt çıkıyor. Konuyla ilgili içeriklerin çoğu, buna karşı uyarıda bulunan sağlık profesyonelleri ya da haber hesaplarından geliyor.
Belçika’da ise EpiCURA Hastane Merkezi, sosyal medya meydan okumasına katıldıktan sonra parasetamol doz aşımı nedeniyle şubat ayında üç hastayı tedavi ettiğini Euronews Health’e doğruladı.
Belçika Federal İlaç ve Sağlık Ürünleri Ajansı, 6 Şubat’ta doz aşımı riskine ilişkin bir uyarı yayımladı (kaynak İngilizce). Ajans, yüksek dozlarda dahi parasetamol alımına eşlik eden herhangi bir psikotrop etki bulunmadığını belirtti.
Diğer ülkeler de doz aşımı vakalarında artan bir eğilim bildirdi.
“Çocuklarınızla konuşun, teknolojiyi kullanmaları konusunda onlara rehberlik edin ve kusma, karın ağrısı veya aşırı uyku hali gibi uyarı işaretlerine karşı tetikte olun” dedi, İspanya’daki Málaga Bölge Üniversite Hastanesi’nde görev yapan çocuk hemşiresi Silvia Oliva, hastanenin bir sosyal medya paylaşımında (kaynak İngilizce).
Finlandiya İlaç Kurumu Direktörü Piia Vuorela, kurumun resmi bir açıklamasında gençlerin ilaçlarla ilişkili riskleri anlamasının önemine dikkat çekti ve yetişkinleri, bu tehlikeleri küçük yaştaki çocuklarla konuşmaya çağırdı.
Portekiz’de Eczacılar Birliği, bu uygulamaların “ciddi bir sağlık riski” oluşturduğu uyarısında bulunarak, parasetamolün toksisitesinin klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce kendini gösterebileceğinin altını çizdi.
“Doz aşımı, akut karaciğer yetmezliğine, karaciğer nakli gereksinimine ve aşırı durumlarda ölüme kadar ilerleyebilen, ciddi ve geri dönüşsüz karaciğer hasarına yol açabilir. Daha seyrek görülen durumlarda ise, özellikle uzun süreli kullanım ve/veya aşırı alımla bağlantılı olarak böbrek hasarı da ortaya çıkabilir” ifadelerine yer veriliyor açıklamada (kaynak Portekizce) (kaynak İngilizce).
Parasetamol için önerilen günlük doz
Yetişkinlerde günlük doz 4 gramı geçmemeli; her 4-6 saatte bir 500 mg ile 1 g arasında alınabiliyor. Çocuklar için önerilen günlük doz, kiloya göre hesaplanıyor; genel kural olarak kilo başına 60 miligram öneriliyor. Ebeveynler, çocuklarına vermeleri gereken dozu daha iyi belirlemek için doğrulanmış çevrim içi hesaplayıcılardan yararlanabilir.
Zehirlenmenin ilk belirtileri arasında bulantı, kusma, terleme ve halsizlik yer alır. Bu belirtiler genellikle ilk 24 saat içinde ortaya çıkar. Karaciğer hasarı ilerledikçe karın ağrısı ve diğer ciddi komplikasyonlar da görülebilir. Doz aşımından şüphelenilmesi halinde derhal tıbbi yardım alınması hayati önem taşır.
Parasetamol, analjezik ve ateş düşürücü etkisi nedeniyle ağrı ve ateş belirtilerini tedavi etmek için en yaygın kullanılan ilaçlardan biridir. Herkesin kolayca ulaşabildiği bu ilaç, sağlık otoritelerinin önerilerine uygun şekilde kullanıldığında genellikle güvenlidir.