Sektör uzmanlarına göre bu olayların talebi azaltması beklenmiyor; kruvaziyer şirketleri bu yıl dünya genelinde rekor yolcu sayıları öngörüyor.
2026'da gemiyle tatil yapmak hâlâ popüler bir tercih. Gemide yaşanan ve dünya gündemine oturan bir dizi sağlık vakasına rağmen, bu yıl milyonlarca yolcunun denize açılması bekleniyor.
REKLAM
REKLAM
Son dönemde kruvaziyer gemilerinde görülen hantavirüs ve norovirüs salgınları, yolcular arasında endişeye yol açtı. Arjantin'e uğradıktan sonra MV Hondius'ta üç yolcunun hayatını kaybetmesi ve Fransa'nın Bordeaux kentinde demirli bir Britanya kruvaziyerinde yaşanan norovirüs salgını bunlar arasında.
Ama sektör temsilcileri ve seyahat uzmanları, bu vakaların talebi azaltmasının beklenmediğini, kruvaziyer şirketlerinin bu yıl da dünya genelinde rekor yolcu sayıları öngördüğünü söylüyor.
Cornell Üniversitesi Nolan Otelcilik Okulu'nda doçent olan ve kruvaziyer sektörünü yakından izleyen Rob Kwortnik, kruvaziyer müşterisinin "bu tür haberlere karşı bir nevi Teflon gibi göründüğünü" söyledi.
Nisan ayında yayımlanan "Kruvaziyer Sektörünün Görünümü 2026" raporunda, sektör birliği Cruise Lines International Association (CLIA), bu yıl okyanus aşırı gemilerle seyahat edecek kişi sayısını 38,3 milyon olarak tahmin etti; bu da geçen yılın rekoru olan 37,2 milyon yolcunun yüzde 4 üzerinde.
Sektör genelindeki satış verileri sıkı biçimde gizli tutuluyor. MV Hondius'ta yaşananların olası etkileri sorulduğunda CLIA, rezervasyonlarla ilgili yorum yapmadığını ya da tahminde bulunmadığını bildirdi. Royal Caribbean, Norwegian ve Carnival'ın da aralarında bulunduğu birçok büyük kruvaziyer şirketi, müşteri talebine ilişkin The Associated Press'in sorularını yanıtsız bıraktı.
MV Hondius'un sahibi Hollanda merkezli Oceanwide Expeditions, operasyonlarında herhangi bir değişiklik öngörmediğini açıkladı. Şirketin 29 Mayıs'ta İzlanda'nın Keflavik kentinden hareket edecek bir seferi bulunuyor.
Deneyimli kruvaziyer yolcuları ise salgının planlarını etkilemeyeceğini söylüyor.
"Şu anda sekiz gemi turu rezervasyonum var ve kesinlikle bir tane daha alacağım" diyor, Cruise Mummy adıyla kruvaziyer tatilleri üzerine blog yazan ve sosyal medyada videolar paylaşan Jenni Fielding. "Yolcular makul sağlık tavsiyelerine uyup resmî uyarıları takip ettiği sürece, kruvaziyerler diğer tatil türleri kadar güvenli."
Konaklama sektöründe influencer olarak tanınan Scott Eddy ise şu anda bir kruvaziyerde, Monako'da demirde. Diğer yolcuların hantavirüs salgınından hiç söz etmediğini söylüyor. Eddy, "Ortalama bir yolcu bunun münferit bir sağlık durumu olduğunu ve kruvaziyer seyahatine özgü bir şey olmadığını anlıyor" diyor.
Yolcuların tatil planlarken seyahat acentelerinin tekliflerini karşılaştırabildiği çevrim içi pazar yeri CruiseCompete.com'un CEO'su Bob Levinstein'a göre, mayıs ayının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 31,7 daha fazla kabin satıldı.
"Talepte hiçbir düşüş görmediğimizi kesin bir dille söyleyebilirim" diyen Levinstein, çok bulaşıcı ve kalabalık ortamlarda kolay yayılan bir mide virüsü olan norovirüsün, birçok Amerikalının zihninde kruvaziyerlerle özdeşleştiğini de ekliyor. Bunun nedeninin, ABD Hastalık Kontrol Merkezlerinin, yolcuların en az yüzde 3'ü semptom bildirdiğinde gemilerin bunu açıklamasını zorunlu kılması olduğunu söylüyor.
5 bin yolcunun bulunduğu bir gemide yüzde 3'ünü etkileyen bir hastalığın "tatilcilerin çok büyük çoğunluğu tarafından tamamen fark edilmediğini ve deneyimli kruvaziyer yolcularının bunun böyle olduğunu bildiğini" söylüyor.
Kwortnik'e göre, güncel haber döngüsü yolcuların kruvaziyere çıkma kararını nadiren etkiliyor; çünkü bu tür seyahatler genellikle en az altı ay, çoğu zaman da bir yıl önceden rezerve ediliyor. "Yarın bir kruvaziyer rezervasyonu yapan insanlar şimdiden tatil dönemini düşünüyor" diyor.
İsviçre merkezli kruvaziyer şirketi Viking, perşembe günü yatırımcılarla yaptığı telekonferansta, bu yılın ilk üç ayında, İran'daki savaşın başlamasının ardından nehir turlarına olan talebin kısa süreliğine zayıfladığını, ancak ardından hızla toparlandığını bildirdi.
Viking, 2026 seferlerinin yüzde 92'sinin, 2027 seferlerinin ise yüzde 38'inin şimdiden satıldığını açıkladı. Şirket, hantavirüs ya da norovirüsten söz etmedi.
New York'taki Pace Üniversitesi'ne bağlı Lubin İşletme Okulu'nda görev yapan ve kruvaziyer sektörü analisti olan Andrew Coggins, yakında gemiye binecek yolcular son haberlerden tedirgin olsa bile para iadesi alabilmelerinin pek mümkün olmadığını söylüyor.
"Talep üzerinde bir etkisi olacaksa bunun daha çok uzun vadede görüleceğini düşünüyorum" diyor. "Önümüzdeki birkaç ay içinde seyahate çıkıyorsanız, paranızı geri alabileceğiniz süreyi zaten geçmişsiniz demektir."
Coggins, hantavirüs haberinin bu kadar ilgi görmesinin nedeninin, insanlara 2020'nin başlarında Japonya açıklarında iki hafta karantinaya alınan ve daha sonra küresel salgına dönüşecek koronavirüsün tespit edildiği gemi olan Diamond Princess'i hatırlatması olduğunu düşünüyor.
COVID-19 pandemisi kruvaziyer sektörünü adeta yerle bir etti ve birçok küçük işletmenin faaliyetini durdurdu. Coggins'e göre, kruvaziyerlerde yolcu sayısında yeniden artış ancak 2022'de görüldü.
CLIA'ya göre Çin ve Japonya'dan gelen kruvaziyer yolcusu sayısı hâlâ COVID öncesine göre daha düşük. Ancak Coggins, diğer bölgelerde talebin patlama yaşadığını söylüyor.
"2037'ye kadar teslim edilmek üzere sipariş verilmiş yeni gemiler var" diyor. "Kruvaziyer şirketleri oldukça iyimser. Talebin arttığını görüyorlar ve yolculara yeni atraksiyonlar, yeni limanlar, yeni destinasyonlar sunmak istiyorlar."
Kruvaziyerin büyümesinin nedenlerinden biri, farklı kuşaklara ve gelir gruplarına birden hitap etmesi. ABD'de Bank of America'nın yaptığı yakın tarihli bir ankete göre, önümüzdeki 12 ay içinde kruvaziyere çıkmayı planladığını söyleme olasılığı en yüksek grup Z kuşağı ve milenyum kuşağı katılımcıları.
Aynı anket, düşük gelirli hanelerin kruvaziyer harcamalarının arttığını, buna karşılık uçak bileti ve konaklamaya daha az para harcadıklarını da ortaya koydu. Kruvaziyer şirketleri, son yıllarda bu yolcu grubunu daha kısa ve daha uygun fiyatlı rotalarla cezbetmeye çalışıyor.
Kwortnik, kruvaziyer tatillerinin bütçe açısından da cazip olduğuna dikkat çekiyor. "Ortalama olarak, yalnızca Miami'de bir otelde kalmak, Miami'den kalkan bir kruvaziyere binmekten daha pahalıya geliyor; oysa kruvaziyer ücretine konaklama, birden fazla destinasyon, yemek, eğlence ve ulaşım dâhil" diyor.