Dubai'deki Arabian Travel Market'te kulislerde bu yılki büyük aksaklıklar konuşuldu, ancak yeni eğilimler ve ürünlerle toparlanma ve sektörün geleceği de gündemdeydi.
Hiç kuşku yok ki turizm sektörü için zorlu bir yıl oldu; özellikle de bölgesel çatışmaların ve bunların domino etkisinin seyahati sekteye uğrattığı Orta Doğu'da.
REKLAM
REKLAM
Küresel turizm açısından rekorların kırıldığı 2025 yılının ardından, 2026'da jeopolitik tablo Orta Doğu ve Körfez'e seyahati olumsuz etkiledi; ziyaretçi sayıları, hava yolu kapasitesi ve konaklama rezervasyonları ciddi darbe aldı.
Dubai'deki Arabian Travel Market'te (ATM) kulislerde yapılan sohbetlerin büyük kısmı bu yıl yaşanan büyük aksamalara odaklanırken, sektörde toparlanma işaretleri de vardı.
Bu hafta açıklanan ATM Seyahat Trendleri Raporu 2026'ya göre, raporun ortak hazırlayıcılarından Tourism Economics'in verilerine dayanarak, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Güney Asya'yı kapsayan MENASA bölgesinde uluslararası seyahatin 2027'de yüzde 17 artması bekleniyor; bu da öngörülen küresel büyüme oranı olan yüzde 8'in iki katından fazla.
Ayrıca 2025 ile 2030 arasında Orta Doğu'da uluslararası ziyaretçi harcamalarının 116 milyar dolar (100,58 milyar avro), yani yüzde 57 artacağı tahmin ediliyor.
Tourism Economics'in EMEA Genel Müdürü Dave Goodger, ATM Dubai (kaynak İngilizce)'de yaptığı konuşmada bu öngörüler konusunda “iyimser” olduğunu söyledi.
“Önümüzdeki beş yılda seyahatin yalnızca döngüsel bir toparlanma değil, yapısal bir genişleme yaşayacağını öngörüyoruz” dedi. “Uluslararası seyahat hiç bu kadar önemli olmamıştı. Bu yıl belirsiz ekonomik ve jeopolitik ortam nedeniyle sekteye uğrasa da tüketiciler seyahati temel bir ihtiyaç olarak görüyor.”
Sektör toparlanma ve uzun vadeli büyümeye odaklanırken, turizmin bir sonraki dönemini şekillendirebilecek pek çok trend ortaya çıkıyor.
Seyahatin “prémiumlaşmasından” ve daha az bilinen destinasyonların yükselişinden, seyahat keşfinde yapay zekâ kullanımına kadar, bu hafta ATM Dubai'de sahada konuşulan başlıca konularla birlikte raporun (kaynak İngilizce) temel bulgularına yakından bakıyoruz.
Seyahatin 'prémiumlaşması'
Lüks, özellikle Goodger'in sözleriyle potansiyel ziyaretçilerin neredeyse yüzde 80'inin seyahatte lükse öncelik verdiği Orta Doğu ve Körfez'de, seyahat pazarının önemli bir parçası olmaya devam ediyor. Ancak “prémiumlaşma” geleneksel beş yıldızlı otellerin ötesine uzanıyor.
Seyahatçiler, yükseltilmiş uçak kabinlerinden unutulmaz aktivitelere kadar, tatilin kendileri için önemli olan unsurlarına daha fazla harcama yapmaya giderek daha istekli.
“İnsanlar bu lüks deneyimleri, bu premium deneyimleri istiyor ama yapabildikleri yerlerde de tasarruf ediyorlar” diyen Goodger, raporda seyahatçilerin yüzde 35'inin iki yıl öncesine kıyasla premium deneyimlere daha fazla ilgi gösterdiğinin tespit edildiğini aktardı.
Fiyat avcılığı ve bütçe odaklı seyahat
Uygun fiyatlı seçenek arayışı, prémiumlaşmanın yerini almak yerine ona paralel ilerliyor. Euronews Travel'a verdiği ayrı bir röportajda Goodger, artan fiyat hassasiyetinin Avrupa, Kuzey Amerika, Çin ve diğer Asya pazarlarında da görülen “küresel bir sorun” olduğunu söyledi.
“İnsanlar fiyat konusunda hassas, değer arıyorlar ama değerli deneyimlerin peşindeler” dedi. Bu da tatili motive eden asıl deneyimlere bütçe ayırmak için konaklamaya daha az harcamak anlamına gelebiliyor.
“Sadece… ‘Bulabildiğim en ucuz paket tatili alayım’ demiyorlar” diye ekledi Goodger. “Şunu söylüyorlar: ‘Otel konusunda bir kademe aşağı inebilirim ama oradayken yapmak istediğim o deneyimden kesinlikle vazgeçmek istemiyorum.’”
Daha az bilinen destinasyonların yükselişi
Anket yapılan seyahatçilerin yüzde 56'sı, iki yıl öncesine göre yeni destinasyonları keşfetmeye daha fazla ilgi duyduğunu belirtirken, bu oran MENASA bölgesini ziyaret etmeyi planlayanlar arasında yüzde 68'e çıkıyor.
Bu durum, yerleşik turizm merkezlerinden uzaktaki ikincil şehirler ve bölgeler için fırsatlar yaratıyor ancak Paris, Londra gibi turizm devlerinin cazibesini yitirdiği anlamına gelmiyor.
Goodger'a göre, ilk kez yurt dışına çıkan seyahatçiler hâlâ “Eyfel Kulesi'nin önünde durmak” ya da “Buckingham Sarayı'nı görmek” istiyor; buna karşılık tekrar gelen ziyaretçiler giderek daha uzak bölgelere yöneliyor.
“Yeni destinasyonlara, yeni bölgelere, ikincil destinasyonlara gidenler onlar” diye konuştu Euronews Travel'a.
Önce deneyim odaklı seyahat
Seyahatçiler gidecekleri yeri seçerken giderek daha fazla önce bir deneyimi ya da tutkuyu belirliyor, ardından yolculuklarını bunun etrafında şekillendiriyor.
Tourism Economics'in vurguladığı öncelikler arasında kültür ve otantik deneyimler öne çıkarken, seyahatçilerin etkinliklere, yemeğe ve spora ilgisi de artıyor.
Goodger, ATM'de “İnsanlar deneyim arıyor” diyerek şöyle devam etti: “Yeni deneyimler istiyorlar. Bu kültürel deneyimleri talep ediyorlar.”
Aşırı turizm ve insanların ne zaman seyahat ettiği
Kitle turizmi de artık seyahat kararlarını etkilemeye başlıyor. Tourism Economics'in araştırmasına göre, her 10 seyahatçiden 3'ü kalabalık endişesi nedeniyle bazı destinasyonlardan özellikle kaçınıyor.
Goodger, Euronews Travel'a yaptığı açıklamada, aşırı turizmin özellikle Avrupa'da önemli bir sorun olmaya devam ettiğini, kalabalık destinasyonlardan uzaklaşma eğiliminin ise hâlâ “oldukça sınırlı” olduğunu söyledi.
Ortaya çıkan eğilimlerden biri de en yoğun ayların dışında seyahat etmek. “Sezonlardaki dalgalanmaların bir miktar azaldığını görüyoruz” diyen Goodger, “İnsanlar kalabalıkla karşılaşmadan aynı deneyimi yaşayabilmek için seyahatlerini artık yoğun sezonun dışına kaydırıyor” ifadelerini kullandı.
Bu eğilim, yıl geneline daha dengeli ziyaretçi dağılımı sağlamaya çalışan destinasyonların yanı sıra, aşırı kalabalık cazibe merkezlerinden turist çekmeyi hedefleyen daha az bilinen yerler için de avantaj yaratabilir.
Etkinlik turizmi
Seyahatçiler, özellikle belirli bir etkinliğe katılmak için sınır aşan yolculuklara daha sık çıkıyor; bu da spor ve müzik turizminin yükselişine ivme kazandırıyor. Araştırmaya katılan her 10 seyahatçiden 3'ü, iki yıl öncesine göre etkinlik odaklı seyahate daha fazla ilgi duyduğunu belirtti.
Goodger, özellikle Orta Doğu'da “spor, kültürel ve dini etkinliklerin” seyahati giderek daha güçlü biçimde tetiklediğinin altını çizdi.
İş etkinlikleri de önemini koruyor; Orta Doğu'daki dernek toplantılarına katılım son on yılda neredeyse iki katına çıktı.
Seyahat keşfinde yapay zekâ
Seyahatçilerin yeni yolculuklarını keşfetme ve planlama biçimindeki belki de en büyük değişim, hızla artan yapay zekâ kullanımı. Goodger, Orta Doğu'yu ziyaret etmeyi düşünen seyahatçilerin özellikle “teknoloji meraklısı” olduğunu ve yapay zekâ sohbet botlarının seyahat planlamasında şimdiden önemli bir rol oynadığını söyledi.
Rapora göre, Orta Doğu'yu ziyaret etmeyi planlayanların yüzde 28'i bir seyahati planlamak için en az bir kez yapay zekâ sohbet botu kullanmış; bu oran diğer bölgelere ilgi duyan seyahatçiler arasında yüzde 12'de kalıyor.
Seyahatçiler istedikleri tatil türüne göre daha sohbet benzeri, ayrıntılı sorular sormaya yönelip geleneksel anahtar kelime aramalarından uzaklaştıkça, yapay zekâ daha az bilinen destinasyonları da seçenekler arasına sokmaya yardımcı olabilir.
Goodger'a göre bu, destinasyonlar açısından hızla değişen keşif ortamında görünür olmak anlamına geliyor. “Bu farklı platformlar üzerinden keşfedilebilir olmak destinasyonlar için kesinlikle hayati önem taşıyor.”