Avrupa Komisyonu, salı günü Canberra ile malların dolaşımını serbestleştiren, ancak AB’nin hassas tarım ürünlerinde kotaları koruyan ve Avustralya’nın lüks otomobil vergisini büyük ölçüde yürürlükte bırakan bir ticaret anlaşmasına vardı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, salı günü Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile serbest ticaret anlaşmasını imzaladı. Anlaşma, AB malları ve tarım ihracatının büyük bölümündeki gümrük vergilerini düşürüyor.
REKLAM
REKLAM
Küresel gerilimlerin arttığı bir dönemde ticaret bağlarını çeşitlendirmek ve stratejik ortaklarla ilişkilerini güçlendirmek için yarışan Brüksel açısından anlaşma bir başka kazanım anlamına geliyor.
Komisyon, anlaşmanın AB’ye gümrük vergilerinde yılda 1 milyar euro tasarruf sağlayacağını, ihracatın ise önümüzdeki on yılda yüzde 33’e kadar artmasının beklendiğini açıkladı.
Tarım, tartışmalı başlıklardan biri oldu. AB’li çiftçiler Mercosur ticaret anlaşmasına halihazırda tepki gösterirken, AP üyelerinin açtığı dava da onay sürecini tehdit ediyor.
Peynirde üç yıl içinde olmak üzere, şarapta, bazı meyve ve sebzelerde, çikolatada ve işlenmiş gıdalarda gümrük vergileri kademeli olarak sıfırlanacak.
2023’te görüşmeleri çıkmaza sokan en zorlu başlıklar olan sığır eti ve koyun etinde ise Avustralya, sırasıyla yılda 30 bin 600 ton ve 25 bin tonluk kotaları kabul etti.
Bir koruma mekanizması da Avustralya’dan ithalatta yaşanacak artışın AB pazarına zarar vermesi halinde, Birliğin hassas sektörlerini korumasına imkân tanıyacak.
Tarımın ötesinde, anlaşma Avustralya’nın alüminyum, lityum ve manganez dahil kritik hammaddelerine erişimin de önünü açıyor.
Brüksel, ayrıca Avustralya’nın lüks otomobil vergisini kaldırmayı başaramadı. Bunun yerine, AB menşeli elektrikli araçların yüzde 75’i bu vergiden muaf tutulacak.
Anlaşma jeostratejik bir hamle niteliği taşıyor
Komisyon, süt ve süt ürünleri yüzde 48’e kadar, motorlu taşıtlar yüzde 52 ve kimyasallar yüzde 20 olmak üzere kilit sektörlerde ihracatta güçlü artış bekliyor.
Brüksel, Çin’in etkisinin belirleyici hale geldiği Hint-Pasifik bölgesinde ortaklıklarını güçlendirirken bu anlaşmaya öncelik verdi. Salı günü Canberra ile bir güvenlik ve savunma ortaklığı da duyuruldu.
Von der Leyen, “AB ve Avustralya coğrafi olarak birbirinden uzak olabilir ancak dünyaya bakışımız açısından birbirimize bundan daha yakın olamazdık,” dedi ve ekledi: “Güvenlik ve savunma ile ticaret alanındaki bu dinamik yeni ortaklıklarla birbirimize daha da yaklaşıyoruz.”
Donald Trump’ın 2025’te yeniden iktidara dönmesinden bu yana, AB açısından ticaret anlaşmaları yeni pazar arayışıyla birlikte daha belirgin bir jeostratejik önem kazandı.
Brüksel, 2025’te Meksika, İsviçre ve Endonezya ile anlaşmalar imzaladı. Mercosur anlaşması da bu yılın başında imzalandı ve Avrupa Parlamentosu’ndaki hukuki itiraza rağmen 1 Mayıs’tan itibaren geçici olarak uygulanacak.
Daha fazlası da gelebilir. Von der Leyen, 9 Mart’ta AB büyükelçilerine yaptığı açıklamada Filipinler, Tayland, Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri ile Doğu ve Güney Afrika’daki ülkelerle müzakerelerin sürdüğünü söyledi.