Medya karşısına ilk kez çıkan Artemis II astronotları, bu tarihi görevin hem hayranlık uyandıran yönlerini hem de taşıdığı korkuyu anlatıyor.
Artemis II görevindeki dört astronotun Ay çevresindeki tarihi yolculuğunu tamamlamasının üzerinden neredeyse bir hafta geçti; mürettebat, dönüşlerinden sonra düzenledikleri ilk basın toplantısında, zihinsel olarak hâlâ dünyaya dönemediklerini söyledi.
REKLAM
REKLAM
Üç Amerikalı ve bir Kanadalı astronot, Ay yörüngesindeki geçişlerinin, iki yıl içinde astronotlu bir Ay inişi ve ileride kurulacak bir Ay üssü için NASA’yı çok daha avantajlı bir konuma taşıdığını belirtti. Dörtlü, üsleri olan Houston’daki NASA’nın Johnson Uzay Merkezi’nden konuştu.
"Bu görev bana bilinmeyenin, bildiğimiz şeylerden çok daha ürkütücü olduğunu öğretti" dedi astronot Christina Koch. "Görev için belirlenen her test hedefini yerine getirdiğimizde birbirimize bakıp, 'aslında gayet iyi geçti' diyorduk."
Komutan Reid Wiseman, daha sonra Associated Press’e yaptığı açıklamada, dönüşünden bu yana o kadar meşgul olduğunu, bırakın mürettebatın, merhum eşinin anısına parlak bir Ay kraterine önerdiği isim olan Carroll Krateri’ni, Ay’a bakmaya bile fırsat bulamadığını söyledi.
"Evden 252 bin mil uzakta olmak, insan gözlerinin tanık olabileceği en görkemli, en muhteşem şeydi" dedi AP’ye verdiği bir röportajda.
Ancak atmosferden ses hızının 39 katı hızla geri dönerken, "bu korkutucuydu ve riskliydi" diye konuştu. Bu yüzden uçuşun ortasında evi özlemeye başladığını anlattı: "Tek istediğiniz çocuklarınıza sarılmak ve güvende olduğunuzu bilmelerini sağlamak."
Wiseman, pilot Victor Glover, Koch ve Kanada’dan Jeremy Hansen, 1 Nisan’da Florida’dan Ay’a doğru fırlatıldı; bu, NASA’nın 50 yılı aşkın bir süre sonra ilk Ay mürettebatı ve açık ara en çeşitli ekip oldu.
Ay’ın uzak, Dünya’dan görünmeyen yüzünün etrafında dolanırken Apollo 13’ün rekorunu kırarak şimdiye kadarki en uzak yolcular oldular; bu sırada yeterince aydınlanan yüzey, insan gözünün daha önce hiç görmediği ayrıntıları ortaya çıkardı. Tam bir Ay tutulmasına tanık olmaları, bu büyüleyici manzaraya ayrı bir boyut kattı.
Integrity adını verdikleri Orion kapsülü, yaklaşık 10 gün süren yolculuğu tamamlayarak geçen cuma Pasifik Okyanusu’na paraşütle indi. Artemis II’nin ertesi gün gerçekleşen Houston’a dönüşü, Apollo 13’ün fırlatılışının (kaynak İngilizce) 56. yıldönümüne denk geldi.
Wiseman, Integrity yeniden girişin en hızlı ve en sıcak bölümünden geçerken, kendisinin ve Glover’ın ısı kalkanında "belki iki kez, çok hafif yanık kaybı" gördüğünü söyledi. Kurtarma gemisine çıktıktan sonra kapsülün altını olabildiğince dikkatle incelediklerini, eğilerek herhangi bir hasar belirtisi aradıklarını anlattı. Isı kalkanının kapsülle birleştiği omuz bölümünde hafif yanık malzeme kaybı fark ettiler.
"Dört kişi olarak sadece ısı kalkanına baktığımızda, bize harika göründü. Gayet iyiydi ve o iniş gerçekten olağanüstüydü" dedi Wiseman.
Ancak ayrıntılı analizlerin hâlâ yapılması gerektiği uyarısında bulundu: "Bu ısı kalkanının üzerindeki her şeyi, hatta sadece her molekülü değil, muhtemelen her atomu ince ince didik didik edeceğiz" diye konuştu.
2022’deki ilk Artemis test uçuşunda, içinde kimsenin bulunmadığı kapsülün ısı kalkanı geri dönüşte o kadar delik deşik olmuş ve oyulmuştu ki, Artemis II’nin aylarca, hatta belki yıllarca ertelenmesine yol açtı. NASA, ısı kalkanını baştan yapmak yerine, ısıyı azaltmak için kapsülün atmosfere giriş hattını değiştirmeyi tercih etti. Gelecekteki kapsüllerde ise yeni bir tasarım kullanılacak.
Suya çarpmadan hemen önce paraşütler ayrıldığında, Glover serbest düşüşteymiş gibi, sanki bir gökdelenin tepesinden geriye doğru atlıyormuş gibi hissettiğini anlattı. "Beş saniyeliğine hissettiğim şey tam olarak buydu" dedi ve iniş yumuşadığında: "Muhteşemdi" diye ekledi.
Dönüşlerinden bu yana dört astronot, denge, görme, kas gücü, koordinasyon ve genel sağlık durumlarını ölçmek için ardı ardına tıbbi testlerden geçiyor.
Gelecekte Ay’a inecek astronotların yüzeye vardıklarında ne kadar dayanıklılık ve çeviklik gösterebileceğini görmek için, Ay’ın Dünya’nın altıda biri olan yerçekimini taklit eden koşullar altında uzay yürüyüşü giysilerini giyip tatbikatlar bile yaptılar.
NASA şimdiden, büyük Ay üssü kurma planlarındaki bir sonraki adım olan Artemis III üzerinde çalışıyor. Roketin fırlatıldığı platform, perşembe günü Kennedy Uzay Merkezi’ndeki Araç Montaj Binası’na geri götürüldü; burada gelecek yılki Artemis fırlatılışı için hazırlanacak.
Henüz mürettebatı belirlenmemiş olan Artemis III kapsamında, astronotlar Elon Musk’ın SpaceX’i ile Jeff Bezos’un Blue Origin’i tarafından geliştirilen bir ya da iki Ay aracına Orion kapsüllerini kenetleme provası yaparken görev Dünya yörüngesinde kalacak.
NASA’nın güncel takvimine göre Artemis IV ise 2028’de gerçekleştirilecek ve iki astronot Ay’ın güney kutbu yakınlarına inecek.
NASA bu kez Ay’da kalıcı bir varlık oluşturmayı hedefliyor. Apollo seferlerinde astronotlar Ay’da kısa süreli kaldı. 1969’da Apollo 11’le Neil Armstrong ve Buzz Aldrin ile başlayan, 1972’de Apollo 17’yle Gene Cernan ve Harrison Schmitt ile sona eren dönemde toplam 12 astronot Ay yüzeyini keşfetti.
Koch, dönüşlerinden bu yana kendisinin ve ekip arkadaşlarının "çok daha heyecanlı hissettiklerini ve ajans olarak bunun sorumluluğunu almaya tamamen hazır olduklarını" söyledi.
Hansen, tüm bunların başarılması için herkesin ilave riskleri kabullenmesi ve gelecekte ortaya çıkabilecek sorunların anında çözülebileceğine güvenmesi gerektiğini vurguladı.
"Gitmeden önce her şeyi kusursuz hâle getirmemiz mümkün olmayacak. Birbirimize güvenmek zorunda kalacağız" dedi.
Her şeyin onlar için sorunsuz geçtiğini, ancak "işlerin bir anda çok sarsıntılı bir hâl alabileceğinin de bizim için son derece net olduğunu" belirtti. Gelecekteki mürettebatların da "şartların bir anda, gerçekten çok sertleşebileceğini kabul etmesi gerekecek" diye ekledi.