Başbakan Pedro Sanchez’in yaklaşık 500 bin düzensiz göçmene yasal statü verilmesini öngören planı, Avrupa’da siyasi tartışmaları alevlendirdi. Ancak uzmanlara göre, yeni düzenleme göçmenlere diğer AB ülkelerinde serbest yerleşim ya da sosyal haklara erişim imkânı tanımıyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in yaklaşık 500 bin düzensiz göçmene yasal statü tanıma kararı, Avrupa genelinde göç tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Karar, aynı zamanda kamuoyunda bir dizi yanıltıcı iddianın da yayılmasına neden oldu.
REKLAM
REKLAM
Fransa’da aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) Partisi lideri Jordan Bardella, 14 Nisan’da X platformunda yaptığı paylaşımda, düzenleme kapsamındaki kişilerin “yarın Fransa’ya serbestçe seyahat edebileceğini ve hatta sosyal sistemin cömertliğinden yararlanarak buraya yerleşebileceğini” öne sürdü.
Fransa’daki Cumhuriyetçiler partisinin adayı Bruno Retailleau ise plana tepki olarak, 29 Avrupa ülkesini kapsayan serbest dolaşım alanı Schengen Bölgesi içinde sınırların kapatılması çağrısında bulundu.
Ancak İspanyol hükümeti, sistemin nasıl işleyeceği ve hakların kapsamı konusunda net açıklamalar yaptı. Buna göre, en az beş aydır İspanya’da yaşayan düzensiz göçmenler bir yıllık geçici oturma izni için başvurabilecek. Başvuru sahiplerinin sabıka kaydının temiz olması gerekiyor ve 30 Haziran’a kadar yenilenebilir çalışma vizesi için başvuru yapmaları şart koşuluyor.
Bu nedenle, Bardella’nın iddialarının aksine, söz konusu düzenleme yeni statü kazanan kişilere Fransa veya diğer Avrupa Birliği ülkelerine yerleşme hakkı tanımıyor. Bu kişiler yalnızca İspanya’da yaşama ve çalışma hakkına sahip olacak.
İspanya'daki düzenli göçmenlerin diğer AB ülkelerine yerleşmesi mümkün mü?
İspanya’nın Schengen Bölgesi içinde yer alması nedeniyle, çalışma izni alan kişiler diğer Avrupa ülkelerine 180 gün içinde en fazla 90 gün süreyle seyahat edebilecek. Ancak uzun süreli kalış veya yerleşim mümkün olmayacak.
Monique Pariat, üçüncü ülke vatandaşlarının AB’de yalnızca ilgili ülke makamlarının izin vermesi halinde yerleşebileceğini belirtti.
Pariat, Fransa’nın bu kişilere vize verme ihtimalinin düşük olduğunu ifade etti.
Düzenli göçmenler diğer AB sağlık sistemlerine erişebilir mi?
Bardella ayrıca, İspanya’dan çalışma izni alan göçmenlerin Fransa’nın sosyal güvenlik sistemine erişebileceğini iddia etti. Ancak uzmanlara göre bu da gerçeği yansıtmıyor.
Yeni statü kazanan göçmenler İspanya’nın sosyal güvenlik sistemine dahil olacak. Sağlık hizmetleri ya İspanya tarafından karşılanacak ya da kapsam dışında kalmaları halinde masrafları kendileri ödeyecek.
Uzmanlar, bu nedenle göçmenlerin Fransa’ya giderek sosyal haklardan yararlanmasının pratikte mümkün olmadığını vurguluyor.
Düşünce kuruluşu Funcas, 2025 yılı başlarında İspanya'da yaklaşık 840 bin düzensiz göçmenin yaşadığını ve bunların çoğunluğunun Latin Amerika ülkelerinden geldiğini tahmin ediyor.
İspanya da 2025 yılında Avro bölgesinin en iyi performans gösteren ekonomilerinden biri olarak öne çıktı.
Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nde (CNRS) kıdemli araştırmacı olan Catherine Wihtol de Wenden, "Fransa, özellikle İspanyolca konuşan, İspanya ile bağları olan veya zaten orada çalışan insanlar için bazı politikacıların düşündüğü veya iddia ettiği kadar çekici değil," dedi.
"Her halükarda, bu kişiler ülkeleri ile İspanya arasında ulus ötesi bağları olan kişilerdir," diye ekledi.
İspanya, 2025 yılında euro bölgesinin en güçlü ekonomik performans gösteren ülkelerinden biri olarak öne çıkarken, iş gücü açığını kapatmak için benzer adımlar atan tek ülke değil.
İtalya da 2026-2028 döneminde 500 bin yeni göçmenin kabulünü öngören üç yıllık bir plan hazırlamış durumda.