Aralarında Kanada Başbakanı Mark Carney'nin de bulunduğu yaklaşık 50 ülkeden dünya liderleri, 8. Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi için Ermenistan'ın başkenti Erivan'da bir araya geldi.
Dünya liderleri, "Geleceği İnşa Etmek: Avrupa'da Birlik ve İstikrar" sloganıyla düzenlenen 8. Avrupa Siyasi Topluluğu toplantısı öncesinde pazar günü Erivan'a ulaşmaya başladı.
Derin bir jeopolitik dönüşümün yaşandığı bu dönemde, aralarında Avrupa Birliği'nin 27 üyesinin tamamının da bulunduğu yaklaşık 50 ülkenin lideri, ABD-İran gerilimi de dahil olmak üzere önemli siyasi konuları yüz yüze görüşmek üzere pazartesi günü toplanacak.
İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Polonya Başbakanı Donald Tusk, pazar öğleden sonra kente varan isimler arasındaydı.
Zirve, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın eş başkanlığında gerçekleştirilecek. Zelenskiy'nin zirve marjında çeşitli ülke temsilcileriyle ikili görüşmeler yapması bekleniyor.
Kanada Başbakanı Mark Carney de konuk olarak toplantıya katılacak. Bu, Avrupa dışından bir ülkenin ilk kez bu platformda yer alması anlamına geliyor.
Costa, “Avrupa ve Kanada sadece benzer düşüncelere sahip ortaklar değil; birlikte barışı, ortak refahı ve çok taraflılığı savunmak için küresel bir ittifak inşa ediyoruz,” dedi.
ABD öncülüğündeki küresel yönetişim sisteminde bir “kopuş” yaşandığını söyleyen Carney, İsviçre’deki göz alıcı Dünya Ekonomik Forumu’nda orta ölçekli güçlerin yeni bir rota çizmesi ve temel uluslararası değerleri savunmak için birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Trump döneminde Avrupa ile Kanada’nın ABD ile ilişkilerinin değişmesi ile iki taraf birçok alanda giderek birbirine daha da yakınlaştı.
Avrupa Siyasi Topluluğu, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından kurulan, Avrupa’nın geleceğine dair siyasi ve stratejik tartışmaların yürütüldüğü hükümetlerarası bir forum.
Ermenistan’ın gözü Avrupa ile daha yakın ilişkilerde
Çok sayıda Avrupalı liderin, eski Sovyet cumhuriyeti Ermenistan’ın Rusya’dan kademeli olarak uzaklaşmaya çalışırken kendisini Avrupa ailesine daha fazla yakınlaştırmasını umduğu ilk AB-Ermenistan zirvesine de katılması bekleniyor.
Erivan ile geleneksel müttefiki Moskova arasındaki ilişkiler, kısmen Rus barış gücü askerlerinin, Azerbaycan’la yaşanan askerî çatışmalarda daha kararlı biçimde müdahale etmemeleri nedeniyle Ermenistan’da eleştirilmesinin ardından son yıllarda gerildi.
Güney Kafkasya’daki güvenlik meseleleri konusunda çalışan analist Olesya Vartanyan’a göre, Ermenistan için ilk niteliğindeki AB zirvesinin amacı, Avrupa Birliği’ne “buradayız ve hazırız” mesajı vermek.
Başbakan Nikol Paşinyan liderliğinde Ermenistan, “çeşitlendirme” adını verdiği bir stratejiyi resmen izliyor. Denize kıyısı olmayan ülke hem Rusya hem de Batı ile ilişkilerini sürdürmeye çalışıyor.
Siyaset bilimci Aleksandr İskandaryan “Aslında bu, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile ilişkiler kurmaya çalıştığı bir süreç,” dedi.
Avrupa ile Asya arasında yer alan 3 milyon nüfuslu ülke, ticaret ve diğer alanlardaki iş birliğini derinleştiren kapsamlı bir ortaklık anlaşmasını 2017’de Avrupa Birliği ile imzaladı.
Ülke geçen yıl, AB üyeliğine başvurma niyetini resmen ilan eden bir yasayı kabul etti.
AB Komşuluk ve Genişleme Komiseri Marta Kos mart ayında Ermenistan’ı ziyaret ettiğinde, “Ermenistan ile AB hiçbir zaman bugünkü kadar yakın olmamıştı” açıklamasında bulundu.