Avrupalı müzakereciler, geçen yaz ABD ile yapılan tartışmalı ticaret anlaşmasını uygulama konusunda uzlaştı. Ancak Turnberry'de imzalanan anlaşma, Donald Trump gümrük tarifelerini siyasi baskı aracı olarak kullandığı sürece kırılgan.
Avrupa'ya ithal edilen ABD sanayi ürünlerinin çoğunda gümrük vergilerini kaldıran tartışmalı AB-ABD anlaşmasını hayata geçirmek için, diplomatlar ve AP milletvekilleri salı gecesi geç saatlerde uzlaşmaya vardı.
REKLAM
REKLAM
Müzakereler, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Avrupalıların bu anlaşmayı 4 Temmuz'a kadar uygulamaması halinde AB otomobillerine yüzde 25 gümrük vergisi koymakla tehdit etmesinden iki hafta sonra tamamlandı. Geçen yaz İskoçya'nın Turnberry beldesinde Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşma üzerinde mutabakatavarmıştı.
“Turnberry Anlaşması” olarak anılan ve AP milletvekillerinin dengesiz olduğu gerekçesiyle eleştirdiği metin, AB mallarına uygulanan ABD gümrük vergilerini yüzde 15'e kadar çıkarıyor.
“Avrupa Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri, dünyanın en büyük ve en bütünleşik ekonomik ilişkisini paylaşıyor. İstikrarlı, öngörülebilir ve dengeli bir transatlantik ortaklığın sürdürülmesi her iki tarafın da çıkarınadır” diyen Güney Kıbrıs Ticaret Bakanı Michael Damianos, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bugün Avrupa Birliği taahhütlerini yerine getiriyor.”
AP milletvekilleri, Trump'ın bu yılın başlarında Grönland konusunda savurduğu tehditlerin ardından anlaşmayı birkaç hafta boyunca askıda tutmuştu. Ayrıca, ABD Yüksek Mahkemesinin, Trump'ın iktidara dönüşünden bu yana Beyaz Saray tarafından uygulanan gümrük vergilerini yasa dışı ilan eden kararının ardından Washington'un yeni vergiler getirmesi üzerine anlaşmayı yeniden askıya aldılar.
Amerikalılardan netlik talep eden AB parlamenterleri, Komisyonun ABD'nin anlaşmadaki taahhütlerine uyacağı ve gümrük vergilerini, mutabakatta öngörüldüğü gibi, en fazla yüzde 15'le sınırlandıracağı güvencesini vermesinin ardından, AB üyesi devletleri temsil eden AB Güney Kıbrıs dönem başkanlığıyla müzakerelere başlamayı sonunda kabul etti.
Kırılgan AB-ABD ilişkileri
Ancak AB-ABD ilişkileri kırılganlığını koruyor ve Brüksel'de, Birliğin diğer konularda Beyaz Saray'ın taleplerine uymaması halinde ABD yönetiminin gümrük vergilerini AB üzerinde siyasi baskı aracı olarak kullanmaya devam edebileceğine ilişkin kaygılar sürüyor.
Trump'ın iki hafta önce AB otomobillerine yönelik tehditleri, Şansölye Friedrich Merz'in, Amerikalıların İsrail'le birlikte başlattığı İran savaşını eleştiren Almanya'yı da hedef aldı.
Trump, Avrupa ülkelerinden defalarca Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak üzere bölgeye savaş gemisi göndermelerini istedi; Avrupalılar ise bu adımı atmaya isteksiz davrandı.
Ukrayna konusunda — Rus petrolü alımına izin veren yaptırım muafiyetinin ABD tarafından yakın zamanda uzatılması da dahil olmak üzere — birçok anlaşmazlık ile Trump'ın defalarca ayrılma tehdidinde bulunduğu NATO konusundaki görüş ayrılıkları, AB-ABD ilişkilerini germeye devam ediyor.
AP milletvekilleri salı gecesi, Washington'un onay vermediği ek hükümler getirerek anlaşmaya bazı koşullar bağlamaya çalıştı ve bu yolla ABD'nin tepkisini göze aldı.
Turnberry Anlaşması uyarınca AB, 2028'e kadar Amerika Birleşik Devletleri'ndeki stratejik sektörlere 600 milyar dolar tutarında yatırım yapmayı ve 750 milyar dolar değerinde ABD enerji ürünü satın almayı da taahhüt etti.