Fransa, İsveç’le birlikte, işgal altındaki Filistin topraklarındaki Yahudi yerleşimlerinden yapılan ticarete kısıtlama getirilmesini istiyor. Fransa Dış Ticaret Bakanı, bu konuda Avrupa Komisyonu’nun önerisinin yakında sunulacağından emin.
İşgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinden gelen mallara kısıtlama getirilmesi, sadece sağduyunun gereği, dedi Fransa Ticaret Bakanı Nicolas Forissier Euronews'e.
REKLAM
REKLAM
Fransa, geçen ay İsveç ile birlikte, uluslararası hukuka göre yasa dışı sayılan İsrail yerleşimlerinden gelen mallara yönelik gümrük vergilerinin artırılması ve ithalat kontrollerinin sıkılaştırılması çağrısında bulunan bir öneri sundu.
"İsveçli dostlarımızla birlikte Komisyona yazdık ve bu konuda hızlı biçimde ortak bir Avrupa tutumuna sahip olmanın gerekliliği üzerinde ısrar ettik" dedi Forissier, Euronews'un söyleşi programı 12 Minutes With'e konuşurken.
"Uluslararası hukuka göre yasa dışı biçimde işgal edilmiş topraklarda fiilen üretilen hiçbir ürünü ithal etmeyi kabul edemeyiz."
Öneriyi sunarken Paris ve Stockholm, İsrail yerleşimlerinin yasa dışı olduğuna ilişkin 2024 tarihli Uluslararası Adalet Divanı danışma görüşüne atıfta bulundu. 1970'lerin sonlarından bu yana alınan çok sayıda BM kararı da Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetlerinin yasa dışı olduğunu belirtiyor.
"Bu saldırgan bir tutum değil. [Uluslararası] hukuk ve insan hakları açısından bunu söylememiz normal; tutarlı olmak zorundayız" dedi Forissier.
İsrail, mülkiyet hukuku, planlama ve ruhsatlandırma gibi alanlarda Batı Şeria ve Doğu Kudüs üzerindeki kontrolünü güçlendirmeyi amaçlayan önlemler aldı. Bu adımlar, 1993 tarihli Oslo barış anlaşması kapsamında imzalanan kilit anlaşmalarla çelişiyor gibi görünüyor.
Geçen hafta Cuma günü Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Norveç ve Hollanda liderleri ortak bir açıklama yayımlayarak, İsrail'den işgal altındaki Batı Şeria'da yerleşimlerini genişletmeyi durdurmasını istedi.
İsrail, bölgeyle tarihsel ve kutsal metinlere dayanan bağlarını öne sürerek bu yerleşimlerin yasa dışı olduğu görüşüne katılmıyor.
ABD'nin tutumu, Başkan Donald Trump döneminde, yerleşimleri ve genişletilmelerini onaylamamaktan onları kabullenmeye doğru önemli ölçüde değişti. Ancak ABD başkanı, mevcut koalisyon hükümetindeki aşırı milliyetçi grupların ittiği Batı Şeria'nın ilhakı planlarını açıkça kınadı.
Yerleşimlerden gelen ürünlere yasak
İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee, salı günü yaptığı açıklamada, Dublin'in İsrail işgali altındaki Batı Şeria'daki yerleşimlerle mal ticaretini kısıtlayacak bir yasayı Temmuz ortasına kadar çıkarmayı hedeflediğini duyurdu.
Geçen hafta Hollanda hükümeti, işgal altındaki Filistin topraklarındaki ve Suriye Golan Tepeleri'ndeki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlere üç yıllık bir ticaret yasağı üzerinde çalıştığını açıkladı.
Hollanda hükümeti, İsveç ve Fransa tarafından da desteklenen bir çağrı olan Avrupa çapında bir yasak için defalarca bastırdı. İsveç ve Fransa, hazırladıkları belgede, "gittikçe kötüleşen durum" nedeniyle yerleşim ürünlerine yönelik tam bir ithalat yasağının haklı gösterilebileceğini yazdı.
Bakan Forissier, ticaret kısıtlamalarından daha "saldırgan ve daha sıkı" bir yaklaşım önerisinde bulundu.
Ancak bu, AB üye ülkeleri arasında yeterli destek bulmuyor. Artırılmış gümrük vergileri için nitelikli çoğunluk gerekirken, yasak için AB ülkelerinin oybirliğiyle karar alması gerekiyor; bu da böyle önlemlerin kabul edilmesini olası kılmıyor.
"Her hâlükârda Avrupa'nın ortak bir tutumu ve Avrupa Komisyonu'nun bir önerisi olmalı" dedi Forissier.
Komisyonun bu konuda ağırdan alıp almadığı sorulduğunda Forissier, Komisyonun "[İsveç ve Fransa]nın söylediklerine çok dikkatli yaklaştığını" ve bu konuda bir önerinin eli kulağında olduğuna inandığını söyledi.
Euronews, gerçekten böyle bir öneri gelip gelmeyeceğini ve bunun neyi içereceğini Avrupa Komisyonu'na sordu ancak haberin yayımlandığı sırada yanıt alamadı.
İsrail ile AB arasındaki kapsamlı ticaret anlaşması, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın bir parçası olarak, İsrail mallarına uygulanan gümrük vergilerini önemli ölçüde düşürüyor.
Ancak işgal altındaki topraklardan (Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Golan Tepeleri gibi) gelen ürünler bu uygulamanın dışında tutuluyor; bunlara standart, tercihli olmayan gümrük tarifeleri uygulanıyor.
İspanya, İrlanda ve Slovenya gibi ülkeler, Lübnan ve Filistin'de işlendiği iddia edilen savaş suçları nedeniyle, İsrail ile yapılan ortaklık anlaşmasının tamamının askıya alınması çağrısını defalarca yineledi. Ancak, imtiyazlı ticarete son verilmesine yönelik son girişim gerekli desteği bulamadı.
Oylamanın ardından AB'nin dış politika şefi Kaja Kallas, Fransız-İsveç önerisi üzerinde daha fazla tartışma yapılacağını söyledi.
Bu ayın başında AB, Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik şiddet eylemleri nedeniyle İsrailli yerleşimcilere yaptırım uygulamayı kararlaştırdı. Ancak bu adım, İsrail'i eleştirenler tarafından, ekonomik bağların koparılmasıyla karşılaştırıldığında yalnızca kademeli, küçük bir ilerleme olarak görülüyor.