Forum yan toplantılarında uluslararası yatırımcıların sunduğu öneriler, finans, enerji, yapay zekâ ve kurumsal yönetime ilişkin reform yol haritasına eklenecek.
Özbekistan, Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu’nun son gününe paralel olarak yapılan görüşmelerin ardından, yabancı yatırımcılar tarafından sunulan 120 öneri temelinde resmi bir yol haritası hazırlamayı planlıyor.
REKLAM
REKLAM
Öneriler, üç gün süren foruma katılmak üzere Taşkent’te bulunan uluslararası yatırımcıları, kalkınma bankalarını ve finans kuruluşlarını bir araya getiren Yabancı Yatırımcılar Konseyi toplantısında sunuldu.
Yetkililerin verdiği bilgiye göre hükümet, önerilerin uygulanmasını takip edecek ve kaydedilen ilerlemeyi doğrudan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev’e rapor edecek.
Öneriler, bankacılık ve enerjiden yapay zekâya, sermaye piyasalarından şirket yönetimine uzanan geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Yatırımcı önerileri politika yapım sürecine giriyor
Toplantıda konuşan Mirziyoyev, yabancı yatırımcılardan gelen tavsiyelerin, ülkede faaliyet gösteren uluslararası şirketler için vergi mevzuatında, finansal düzenlemelerde ve raporlama yükümlülüklerinde yapılan değişikliklere şimdiden katkı sağladığını söyledi.
Katılımcılara hitaben, “Yatırımcıların önerileri somut kamu politikalarına dönüştürülüyor” dedi.
Cumhurbaşkanına göre Yabancı Yatırımcılar Konseyi son bir yılda 54 üyeden 85 şirkete yükseldi ve artık ekonominin 23 farklı sektöründe faaliyet gösteren şirketleri temsil ediyor. Konseyin icra komitesinde Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Asya Kalkınma Bankası ve Uluslararası Finans Kurumu’ndan temsilciler yer alıyor.
Ele alınan reformlar arasında Taşkent Uluslararası Finans Merkezi’nin kurulmasına ve merkezin işleyişini düzenleyecek anayasal nitelikte bir yasanın kabulüne ilişkin planlar da bulunuyor. Özbekistan ayrıca, ülkenin yatırım çerçevesini uluslararası standartlara yaklaştırmayı amaçlayan bir adım olarak OECD Uluslararası Yatırım ve Çok Uluslu Şirketler Bildirisi’ne katılım sürecini başlattı.
Kalkınma bankalarıyla görüşmeler
EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso ile yapılan görüşmelerde taraflar, 7 milyar doların (6,1 milyar avro) üzerindeki ortaklık portföyünü gözden geçirdi; bu da Özbekistan’ı bankanın Orta Asya’daki en büyük ortağı konumuna getiriyor. Sürdürülebilir ulaşım, demiryollarının dijitalleştirilmesi, girişimcilik, konut finansmanı ve ülkenin start-up ekosisteminin desteklenmesini kapsayan yeni anlaşmalar imzalandı.
Mirziyoyev ayrıca Yeni Kalkınma Bankası Başkanı Dilma Rousseff ile enerji, su yönetimi, ulaştırma altyapısı ve özel sektörün geliştirilmesine yönelik gelecekteki işbirliğini ele almak üzere bir araya geldi. Banka, çevre odaklı projelerin yanı sıra bölgesel ulaşım koridorlarını desteklemeye ilgi gösterdiğini bildirdi.
Hukukun üstünlüğü hâlâ öncelik
Yatırımcılar ekonomik reformlardaki ilerlemeye işaret ederken, hukuki öngörülebilirlik en sık gündeme gelen başlıklardan biri olmayı sürdürdü.
Avrupa Birliği’nin Orta Asya Özel Temsilcisi Eduards Stiprais, uluslararası şirketlerin düzenleyici çerçevenin öngörülebilirliği ve hukuki altyapının istikrarına ilişkin kaygılarını dile getirmeye devam ettiğini söyledi.
Stiprais, “Gelen şikayetlerin büyük bölümü, sık sık değişen mevzuata ilişkin” diyerek, “İkinci son derece önemli mesele ise hukukun üstünlüğü” ifadesini kullandı.
Stiprais, bağımsız mahkemelerin ve yatırımcılar için etkili hukuki güvencelerin önemine dikkat çekerek, önerilen Taşkent Uluslararası Finans Merkezi’ne ilişkin tartışmaların bu kaygıların bir kısmını gidermeye yardımcı olabileceğini kaydetti.
Sermaye piyasaları ve yatırımcı güveni
Özelleştirme ve sermaye piyasalarının geliştirilmesine ilişkin tartışmalarda yatırımcı güveni de sürekli öne çıkan bir tema oldu.
Londra Borsası İcra Kurulu Başkanı Julia Hoggett, uluslararası yatırımcıların yükselen piyasaları genellikle ekonomik istikrar, düzenlemelerin tutarlılığı ve hukuki güvenceler açısından değerlendirme eğiliminde olduğunu söyledi.
Hoggett, “Yatırımcıların aslında bilmek istediği şey, paralarını koyduklarında onu geri alabilecekleri” dedi.
Hoggett, Özbekistan’ın reform programının ve son dönemdeki piyasa gelişmelerinin yatırımcı güvenini pekiştirmeye yardımcı olduğunu belirterek, uluslararası yatırımcıların uzun vadeli büyüme potansiyeli yüksek bir bölge olarak Orta Asya’ya giderek daha fazla ilgi gösterdiğini sözlerine ekledi.
Yapay zekâ ve gelecekteki büyüme
Yatırımcıların sunduğu tavsiyelerde öne çıkan alanlardan biri de yapay zekâ oldu; bu konu gelecekteki ekonomik büyümeye ilişkin tartışmalarda da geniş yer buldu.
Benedict Macon-Cooney, yapay zekâ ekonomisinden fayda sağlamak isteyen ülkelerin, yeni teknolojileri benimsemeye odaklanmakla yetinmeyip, bunları destekleyecek altyapıyı da inşa etmeleri gerektiğini söyledi.
Şirketlerin veriyi rekabetçi bir varlık, ülkelerin ise stratejik bir varlık olarak görmesi gerektiğini vurguladı.
Bu yılki yatırım forumu sona ererken tartışmalar, uluslararası yatırımcıların yalnızca projelerin finansmanında değil, aynı zamanda uzun vadeli büyümeyi desteklemek için gerekli olduğuna inandıkları reformların şekillendirilmesinde de giderek daha büyük bir rol oynadığını ortaya koydu.