Ankara’daki NATO zirvesi öncesinde konuşan Rutte, 'Transatlantik kalabilmek için daha Avrupalı olmak zorundayız,' dedi. Zirvede Avrupalı müttefiklerin artırılmış savunma harcaması planlarını sergilemesi bekleniyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte salı günü yaptıkları açıklamada, NATO'nun ABD’nin güvenlik şemsiyesine olan uzun süreli bağımlılığını azaltmak için daha Avrupalı bir kimliğe bürünmesi gerektiğini söyledi. Açıklama, 77 yıllık ittifakın liderlerinin yıllık zirve için Ankara'da bir araya geldiği sırada geldi.
REKLAM
REKLAM
Zirve öncesinde düzenlenen sanayi forumunda Rutte ile yan yana konuşan AB Komisyonu Başkanı, "Avrupa Birliği ile NATO arasındaki yakın iş birliğinin ne kadar önemli olduğunu ikimiz de biliyoruz," dedi.
"Ancak bunu mümkün kılmak için ihtiyacımız olan şey, sistemlerin birbiriyle uyumlu çalışabilirliğidir (birlikte çalışabilirlik)," diye ekledi.
Rutte de von der Leyen'in sözlerine katılarak iki örgüt arasındaki "net iş bölümünün" altını çizdi: NATO komuta yapısını, kabiliyetleri ve standartları denetlerken; AB ise sanayi, yatırım ve düzenlemelerden sorumlu bulunuyor.
AB'nin 27 üye ülkesinden 23'ü aynı zamanda NATO üyesi.
AB-NATO arasındaki yakın iş birliğinin tetiklediği "eşi benzeri görülmemiş" dönüşümü öven Rutte, "Eski günlerdeki gibi Amerika Birleşik Devletleri’ne aşırı bağımlı olmaya devam edemeyiz. Daha güçlü bir NATO içinde çok daha güçlü bir Avrupa'ya ihtiyacımız var," dedi ve ekledi: "Transatlantik kalabilmek için daha Avrupalı olmak zorundayız."
Ankara'daki NATO zirvesi, Beyaz Saray'ın İran'ı vurma yönündeki tek taraflı kararı ve Avrupa'da konuşlu askeri varlıklarını kademeli olarak azaltmasının ardından, Atlas Okyanusu'nun iki yakası arasında aylardır tırmanan gerilimin gölgesinde gerçekleştiriliyor.
Derinleşen çatlaklar karşısında alarm durumuna geçen Avrupalılar, ABD Başkanı Donald Trump'a üzerlerine düşen sorumluluğu yerine getirdiklerini ve savunma yatırımlarını hızla artırdıklarını göstermekte kararlı. Bu eğilim genellikle "NATO'nun Avrupalılaşması" olarak adlandırılıyor.
Ancak Polonya, Baltık ve İskandinav ülkeleri gibi bazı uluslar askeri harcamalarını GSYİH'nin yüzde 5'i olan yeni hedefe doğru büyük ölçüde artırırken; İspanya, Belçika, Lüksemburg ve Çek Cumhuriyeti gibi diğer ülkeler ise hâlâ bu hedefin oldukça gerisinde kalıyor.
Salı günü von der Leyen, Komisyon'un yerli savunma kabiliyetlerini artırmak için sunduğu mali planları paylaştı: SAFE kredi programı kapsamında 150 milyar euro ve bir sonraki AB bütçesinde geçici olarak ayrılan 135 milyar euro.
Von der Leyen, "Bu jeostratejik ve geopolitik ortamda, savunma yatırımlarında kitlesel bir patlamaya ihtiyacımız var," dedi. "Mükelleflerin bu parasıyla elbette bir yatırım geri dönüşü görmek istiyoruz. Avrupa'da iyi istihdam alanları, Avrupa'da araştırma ve geliştirme istiyoruz. Bu bizim için önemli," diye ekledi.
Rutte ise NATO'nun, Rusya'nın her şeyi yutan savaş makinesine ayak uydurabilmesi için Atlantik'in her iki yakasındaki tüm savunma sanayii tabanında "devasa bir artışa" ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Rutte, "Rusya şu anda tüm ekonomisini savaş düzenine sokmuş durumda. Rusya'daki otomotiv sektörü bile savaş çabaları için üretim yapıyor. Bu da bizim de Avrupa, Kanada ve ABD'de aynısını yapmamız gerektiği anlamına geliyor," dedi. "Kendimizi savunmak zorundayız. Bu, her hükümetin ilk görevidir ve tehdit kapımızda. Rusya; Kuzey Kore, İran ve Çin ile birlikte çalışıyor. Saf olmayalım."