Okyanusları korumaya yönelik yeni bir çevre projesi, Brezilya kıyılarını petrol sızıntısı kirliliğinden korumak amacıyla bağışlanan saç tellerinden bariyerler inşa ediyor.
Portekizlilerin ünlü özdeyişinde de belirtildiği gibi, "Önce tuhaf gelir, sonra kanına işler." İnsan saçını okyanustaki petrolü ve plastikleri filtreleyen bir bariyere dönüştüren bu projeyi ilk duyduğunuzda da aynı hisse kapılıyorsunuz.
Şili ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi ülkelerde halihazırda kullanılan bu teknoloji, sivil toplum kuruluşu Fiotrar'ın kurucusu Mariana Robrahn'a projeyi Brezilya'da geliştirme konusunda ilham verdi.
Testler ilk olarak Rio de Janeiro eyaletindeki Guanabara Körfezi kıyısında yer alan ve halihazırda çöp tutucu bir bariyerin bulunduğu Enseada de Bom Jesus bölgesinde gerçekleştirildi.
Yeni bariyerlerin haftalık bakımından sorumlu çevre mühendisi Ana Beatriz Gonçalves, "Bu filtreler, çöpleri tutan turuncu yüzen bariyere sabitleniyor ve biz bunu Fiotrar'ın bariyerine bir destek yapısı olarak kullanıyoruz" diyor.
Böylece Guanabara Körfezi'nde artık balık yakalamak için ağ atan küçük tekneler yerine, petrol, biyodizel ve diğer kirletici maddeleri hapseden bir bariyer oluşturmak üzere suya atılan ve "ekolojik battaniye" olarak da bilinen saç silindirlerini görmek sıradan bir durum haline geldi.
Kimyager Caroline Carvalho, bu bariyerlerin deniz ortamında dört aya kadar kalabildiğini ve "teknelerden, yasa dışı deşarjlardan ve diğer bulaşma kaynaklarından gelen kirliliği" hapsedebildiğini açıklıyor.
Proje, kuaför salonlarının oldukça yaygın olduğu bir ülkede hayata geçirildi. Bu durum, temel ham maddesinin neredeyse tükenmez olması sebebiyle projeye büyük bir potansiyel kazandırıyor. Yaklaşık bir düzine kuaför salonu, peruk yapımına uygun olmayan kesilmiş saçları bu "eko-battaniyelerin" üretimi için bağışlıyor. Ayrıca hayvan kürkleri de petrolü filtrelemek ve emmek amacıyla kullanılabiliyor.
STK'nın kurucusu Mariana Robrahn, saçları iyi amaçlar için kullanmaya yabancı değil: Robrahn, 2013 yılında kanser hastaları için bağışlanan saçlardan peruk üretmeyi amaçlayan "Cabelegria" adlı dayanışma projesini başlatmıştı.
Petrol sızıntıları balıkçılığa zarar veriyor
Guanabara Körfezi, yoğun deniz trafiği ile sürekli gelip giden gemiler nedeniyle onlarca yıldır çeşitli kirlilik türlerinden muzdarip. Bu nedenle proje testlerinin uygulanacağı alanlardan biri olarak seçildi.
AP'ye konuşan yerel balıkçı Sérgio Carvalho, bölgeyi etkileyen ciddi kirlilik sorununu şu sözlerle aktardı: "Ağlarla balığa çıktığımızda işimize büyük zarar veren pek çok petrol sızıntısıyla karşılaşıyoruz. Petrol yüzeyde kalsa da yaklaşık bir buçuk metre derinliğe kadar her şeyi etkiliyor. Balıklar kaybolup gidiyor."
Hem balıkçı topluluğunun hem de projeye dahil olan tüm çevre gruplarının umudu, saçtan yapılan bu bariyerlerin ekosistemlerin iyileşmesine yardımcı olması ve körfezdeki kirliliğin azalmasına katkı sağlaması.