Tahran’daki akaryakıt istasyonları önünde, günlük arz açığı paniğe yol açınca gece yarısından itibaren kuyruklar oluştu. Yetkililer ise kıtlık iddiasını reddederek fiyatların değişmesi gerekeceğini söyleyip zaman ve oran belirtmedi.
İran'ın başkenti Tahran başta olmak üzere birçok şehirde perşembe günü erken saatlerde benzin istasyonlarının önünde kilometrelerce uzanan kuyruklar oluştu. Günlük yakıt açığının, halkın panik halinde akaryakıt stoklamaya yönelmesiyle daha da büyümesi üzerine hükümet yetkilileri aynı zamanda benzin fiyatlarının artırılacağını açıkladı. Ancak zamların ne zaman uygulanacağı ve fiyatların ne kadar yükseleceği konusunda bilgi verilmedi.
REKLAM
REKLAM
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, çarşamba günü gece yarısı civarında başkent Tahran ve yakınındaki Kereç kentinde araç kuyruklarının oluştuğu, kuyrukların sabahın erken saatlerine kadar devam ettiği görüldü. Bazı akaryakıt istasyonlarının ise talebi karşılayamadan kapandığı bildirildi.
Yetkililer, yoğunluğun yakıt sıkıntısı yaşanacağı yönündeki söylentilerden kaynaklandığını savundu. Ancak yaşanan aksaklığın boyutu ve aynı dönemde akaryakıt fiyatlarına zam yapılacağının açıklanması, daha derin ve yapısal bir soruna işaret ediyor.
Günlük 15 milyon litreye ulaşan yakıt açığının, ABD yaptırımları nedeniyle ithalatın kısıtlanması, ABD ve İsrail'in İran'daki rafineri altyapısına yönelik saldırıları ve savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana uygulanan İran limanlarına yönelik deniz ablukasından kaynaklandığı belirtildi.
Tahran’da benzin tüketimi arttı
İran Ulusal Petrol Ürünleri Rafineri ve Dağıtım Şirketi Genel Müdürü Mohammad Sadegh Azimifar, Tahran eyaletindeki benzin tüketiminin yüzde 30 arttığını açıkladı. Azimifar buna rağmen tedarik zincirinin istikrarlı olduğunu savundu.
Azimifar, “Bazı insanlar söylentiler nedeniyle benzin istasyonlarına gitti ancak endişe edilecek bir durum yok,” dedi.
İran Ulusal Yakıt Dağıtım Şirketi Genel Müdürü Keramat Veis-Karami de günlük ortalama akaryakıt dağıtımının Mordad ayında 138 milyon litreyken çarşamba günü 150 milyon litreye yükseldiğini doğruladı. Bu rakam, talebin normal seviyelerin oldukça üzerine çıktığına işaret ediyor.
Veis-Karami, yakıt sıkıntısı yaşandığı yönündeki söylentileri “asılsız ve dayanaksız” olarak nitelendirerek, sürücülere depoları gerçekten boşalmaya yaklaşmadıkça benzin istasyonlarında kuyruk oluşturmamaları çağrısında bulundu.
İran'ın Yürütme İşlerinden Sorumlu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Cafer Ghaempanah, çarşamba akşamı akaryakıt fiyatlarının değişmek zorunda kalacağını söyledi.
“Bugün benzin ve dizel fiyatlarında değişiklik yapmamız gerekiyor,” diyerek Gilan eyalet televizyonuna konuştu.
Ghaempanah, “Bu fiyat değişikliğinin yöntemi, kapsamı ve zamanlaması henüz kararlaştırılmadı; ilgili tüm taraflarla oturup konuşmamız ve ardından sonucu kamuoyuna açıklmamız gerekiyor,” diye konuştu.
Mevcut sübvansiyon sisteminin adil olmadığını, araç sahibi olanların, aracı olmayanlara kıyasla daha fazla sübvanse edilmiş yakıttan yararlandığını kabul etti.
Devrim Muhafızları ile Tahran karşı karşıya mı?
İran'da akaryakıt fiyatlarındaki her artış önemli siyasi riskler taşıyor. Tahran yönetiminin Kasım 2019'da benzin fiyatlarını artırmaya yönelik son girişimi, insan hakları örgütlerine göre yaklaşık bin 500 kişinin öldüğü, 1979 Devrimi'nden bu yana görülen en kanlı protesto bastırmasını tetiklemişti.
Daha yakın zamanda, Aralık 2025'te, İran kalıcı hiperenflasyonun tetiklediği ülke çapındaki protestolarla sarsıldı; güvenlik güçleri bu gösterileri ölümcül güç kullanarak bastırdı ve haberlerde on binlerce kişinin yaralandığı ya da öldüğü bildirildi. Pezeşkiyan hükümeti artış için henüz tarih belirlemedi.
İran medyasındaki haberler ayrıca Devrim Muhafızları ile hükümet arasında stratejik yakıt rezervlerine erişim konusunda bir anlaşmazlık yaşandığını öne sürüyor; Muhafızların, Tahran yönetiminin bu stokları sınırsız şekilde kullanmasına karşı çıktığı bildiriliyor. Ancak taraflardan hiçbiri anlaşmazlığı kamuoyuna açıkça doğrulamadı.
Akaryakıt kaçakçılığı, arz üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. İran medyası, geçen hafta ülkenin güneyindeki yetkililerin, İran'dan yakıt kaçırmak için kullanılan, plaj kumunun ve deniz suyunun altına gömülü 6 kilometrelik bir boru hattını ortadan kaldırdığını bildirdi.
Bandar Abbas deniz güvenliği birimi ayrıca, serbest piyasa döviz kuru üzerinden yaklaşık 10 bin euro değerinde, 12 bin litreden fazla kaçak dizel ele geçirildiğini duyurdu.