ABD temsilcileri İran’la ikinci tur görüşmeler için pazartesi Pakistan’a giderken, olası anlaşmaya dair belirsizliğin benzin ve motorin fiyatlarını yeniden yukarı itmesi bekleniyor.
Avrupa genelinde pompada daha ucuz akaryakıt umutları, Hürmüz Boğazı’nda bir tür dönüm noktası gibi görünen gelişmenin kısa ömürlü kalmasıyla hafta sonunda suya düştü; ham petrol fiyatları yeniden yükselirken benzin ve dizel fiyatları da onlarla birlikte tırmandı.
Piyasalar, kritik deniz ticaret yolunun yeniden açılabileceğine dair Cuma günü gelen haberi memnuniyetle karşılamıştı; ancak hafta sonundaki gelişmeler havası tersine çevirip fiyatları yukarı itti.
Bu haber yazılırken, ABD gösterge ham petrolünün fiyatı, geçen Cuma günkü dip seviyesine göre yüzde 10 artarak varil başına yaklaşık 87 dolara, uluslararası gösterge Brent petrol ise yüzde 9,5 yükselerek yaklaşık 94,3 dolar seviyesine çıktı.
Avrupa Komisyonu’nun son Haftalık Petrol Fiyatları Bülteni, ABD-İran hattındaki gelişmelerden önce, geçen Perşembe günü yayımlandı ve AB genelinde Euro-super 95 kurşunsuz benzinin ortalama litre fiyatını 1,853 avro olarak gösterdi.
Aynı verilere göre dizelin ortalama litre fiyatı ise 2,099 avro düzeyindeydi.
Vergileri de içeren her iki rakam da bir önceki haftaya kıyasla hafif gerilemişti; ancak Cumartesi günü Hürmüz Boğazı’nda çok sayıda gemiye saldırı düzenlenmesi ve güvenli geçişin hâlâ mümkün olmadığını anlayan onlarca geminin rotasını değiştirmesinin ardından, beklenti artık fiyatların yeniden yükselmesi yönünde.
Benzer kaygılar, Otomobil Derneği Başkanı Edmund King’in temkinli açıklamalar yaptığı Birleşik Krallık’ta da dile getiriliyor.
“Bu çatışma başladığından beri ilk kez, geçen haftanın sonuna doğru pompada hafif bir indirim gördük ama bu, sahte bir şafak gibi görünüyor. Küresel belirsizlik, fiyatlardaki düşüşü durduracak gibi; süreç uzarsa fiyatlar yeniden yükselecek” dedi King.
Süregelen kesintiler, jet yakıtı tedarikiyle ilgili ciddi endişeleri de körüklüyor.
Geçen hafta Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Fatih Birol, Avrupa’nın “belki altı haftalık kadar jet yakıtı kaldığını” söyledi.
ABD-İran müzakerelerinde son durum
Cuma günü İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, mevcut ateşkes süresinin geri kalanında Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere “tamamen açık” kalacağını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medyada yaptığı paylaşımla bu açıklamayı derhal destekleyerek su yolunu “tamamen açık ve ticarete hazır” diye niteledi.
Gösterge fiyatlar bu açıklamaların ardından anında tepki vererek yüzde 10’dan fazla geriledi.
Ne var ki, üzerinden 24 saat bile geçmeden durumun aslında düzelmediği ortaya çıktı.
İran, söylemini değiştirerek yetkililerin olası bir anlaşmada ABD’nin taleplerini “aşırı” bulduklarını vurgulamasıyla tonu sertleştirdi.
Ayrıca İran güçlerinin Dışişleri Bakanı’nın çizdiği çerçeveye uymadığına dair haberler çıktı; bu da ülkede karar alma ve emir-komuta zincirinin nasıl işlediği ve denizcilik politikasında kimin söz sahibi olduğu konusunda soru işaretleri yarattı.
Buna rağmen, Beyaz Saray’ın duyurusuna göre, özel temsilci Steve Witkoff ile kıdemli danışman Jared Kushner’ın da aralarında bulunduğu ABD heyeti, bir anlaşma sağlamak için çabaları yenilemek üzere Pazartesi günü İslamabad’a gidiyor.
Bu ziyaret, ay başında Pakistan’da yapılan ve bir uzlaşma çıkmadan sona eren ilk tur görüşmelerin ardından gerçekleşiyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de heyete katılması bekleniyordu; ancak Trump, güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek kendisinin bu ziyarete olmayacağını sonradan doğruladı.