Hong Kong'da Tiananmen anma nöbetlerinin üç aktivisti, ulusal güvenlik yasası kapsamında 5 ila 7 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı. Aktivistlerin mahkumiyet kararları, Birleşmiş Milletler, insan hakları kuruluşları ve yabancı hükümetlerin tepkisini çekti.
Hong Kong'da bir mahkeme, Tiananmen Meydanı'nda 1989'da hayatını kaybedenleri anmak için düzenlenen nöbetlerin aktivistlerinden üçüne, ulusal güvenlik suçları kapsamında 5 ila 7 yıl arasında değişen hapis cezaları verdi. Karar, uluslararası kamuoyundan tepki alan davanın ardından açıklandı.
REKLAM
REKLAM
69 yaşındaki Lee Cheuk-yan, 41 yaşındaki Chow Hang-tung ve 74 yaşındaki Albert Ho, 2021'de haklarında dava açılmasından bu yana tutuklu bulunuyordu. Pekin yönetiminin Hong Kong'a dayattığı kapsamlı Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında verilen mahkumiyet kararları, Birleşmiş Milletler, insan hakları kuruluşları ve yabancı hükümetlerin tepkisini çekti.
Mahkeme, ağustos ayında aktivistlerin "tek parti diktatörlüğüne son verilmesi" çağrısında bulunarak Çin anayasasını ihlal ettiklerine hükmetmişti.
Suçlamaları kabul etmeyen Lee ve Chow, sırasıyla 7 yıl ve 7 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Eski milletvekili Ho ise ocak ayında suçunu kabul etmesinin ardından 5 yıl 2 ay hapis cezası aldı.
Kendisini savunan avukat Chow, geçen ayki duruşmada mahkumiyet kararlarını reddettiğini belirterek, "Pişman olacak hiçbir şeyim yok" dedi.
Üç aktivist de duruşma öncesinde mahkeme binasına gülümseyerek ve destekçilerine el sallayarak geldi. Ardından sanık sandalyesindeki yerlerini aldı.
Hong Kong ve Makao, Pekin'in Tiananmen Meydanı çevresinde siyasi reform talebiyle düzenlenen gösterileri bastırmak için asker ve tankları konuşlandırdığı 4 Haziran 1989'da öldürülenleri anmak amacıyla kamuya açık anma etkinliklerine izin veren Çin topraklarındaki tek bölgelerdi.
Ancak Hong Kong'da Ulusal Güvenlik Yasası'nın yürürlüğe girmesinden bu yana kamuya açık Tiananmen anmaları fiilen yasaklandı.
Üç aktivist, Victoria Park'ta her yıl mumlarla düzenlenen anma nöbetlerini organize eden ve artık feshedilmiş olan Hong Kong İttifakı'nın geçmişte liderliğini üstlenmişti.
Tayvan'dan tepki
Tayvan, cuma günü Hong Kong'da Tiananmen anma nöbetlerinin üç aktivistine ulusal güvenlik suçları kapsamında verilen "ağır cezaları" kınadı.
Tayvan'ın Çin politikalarından sorumlu en üst düzey kurumu tarafından yapılan açıklamada, "Demokrasi ve insan hakları arayışı suç değildir" denildi. Açıklamada ayrıca Hong Kong makamlarının, "otoriter bir rejimi korumak amacıyla ulusal güvenlik adına suçlamalar uydurduğu ve siyasi davalar yürüttüğü" belirtildi.
'Hafızaları silmek için'
Grup ayrıca 1989'daki Tiananmen müdahalesine adanmış bir müze işletiyor ve kurbanları anmak amacıyla dikilen "Utanç Sütunu" adlı heykelin her yıl yıkanması gibi etkinlikler düzenliyordu.
Heykel, 2021'in sonlarında uzun yıllardır bulunduğu Hong Kong Üniversitesi'ndeki kaidesinden sökülerek kaldırıldı. Hong Kong'daki diğer üniversiteler de benzer anıtları kaldırdı.
Savcılar, dava kapsamında delil olarak sunulan "Utanç Sütunu" heykeli ile Hong Kong İttifakı'nın müzesine ait arşivlerin müsadere edilmesi gerektiğini savundu.
Yargıç Alex Lee, cuma günü yaptığı açıklamada, heykelin akıbetine mülkiyetine ilişkin karar verildikten sonra hükmedileceğini söyledi.
Cuma günü açıklanan hapis cezaları öncesinde Chow, "Yetkililerin gerçek niyetleri nihayet ortaya çıktı. Bu dava, bazı sloganlara gereğinden fazla anlam yükleyerek özellikle 4 Haziran'a ilişkin anıları silme girişimidir," dedi.