Son Dakika

Son Dakika

Dörtlü Suriye Zirvesi'nde taraflar ne istiyor?

Okunan haber:

Dörtlü Suriye Zirvesi'nde taraflar ne istiyor?

Dörtlü Suriye Zirvesi'nde taraflar ne istiyor?
Metin boyutu Aa Aa

Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı Dörtlü Suriye Zirvesi Rusya, Almanya ve Fransa’nın katılımıyla bugün İstanbul’da düzenleniyor.

Zirveye katılan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ikili görüşmelerini tamamladı.

Basına kapalı gerçekleşen ikili görüşmelerin ardından liderler Suriye'nin geleceğini değerlendirmek üzere bir araya geldi.

Zirvede, Türkiye'den; Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Rusya'dan; Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Almanya ve Fransa'dan özel danışman ve temsilciler yer alıyor.

BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ve Astana platformunun Cenevre'de oluşturduğu "küçük grup"tan temsilciler, bu zirvede ilk kez bir araya geliyor.

Zirve öncesinde Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar da Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ile bir araya geldi. Akar ile Şoygu görüşmede İdlib'teki son durum başta olmak üzere, bölgesel güvenlik konularına ilişkin görüş alış verişinde bulundu.

Tarafların talepleri neler?

Tarafların ortak amacı 2011 yılından beri iç savaşın hâkim olduğu Suriye’nin geleceğine dair çözüm üretmek. Dört ülke Suriye’de siyasi çözümü savunuyor, ancak menfaatleri birbirinden oldukça farklı görünen tarafların zirvede hangi konularda uzlaşmaya varabileceği merakla bekleniyor. İdlib mutabakatıyla Suriye’de muhtemel yeni bir felaketin önüne geçen Türkiye ile Rusya masanın ağır topları olarak öne çıkıyor. Suriye denkleminin en önemli oyuncularının başında gelen ABD ve İran’ın masada yer almaması da dikkat çekiyor.

Zirvede bir yandan kısa vadedeki güncel gelişmeler bir yandan da kalıcı çözüm arayışları masada olacak. Erdoğan ile Putin’in 17 Eylül'deki Soçi zirvesinde vardığı İdlib mutabakatının işleyişi, Fırat'ın doğusu ve Menbiç'teki gelişmeler tartışılacak. Genel olarak ise Suriye'deki siyasi süreç ve normalleşme arayışları gündeme gelecek.

Peki, tarafların gündeminde neler var? Suriye’de hangi ülke hangi politikayı savunuyor? Masada hangi konular olacak?

Türkiye

Türk yetkililerin mesajlarına göre Erdoğan zirvede şu hususları savunacak:

• Suriye’nin toprak bütünlüğünün sağlanması

• Tüm etnik unsurları (Türkmenler dahil) kapsayan yeni bir anayasa hazırlanması

• Ankara’nın terör örgütü olarak tanımladığı “PYD/YPG, DAEŞ” ve diğer örgütlerle ayrımsız mücadele

• Fırat’ın doğusu dahil olmak üzere güvenli bölgelerin genişletilmesi

• Adil bir seçim için hazırlık yapılması

• Savaşın harap ettiği şehirlerin yeniden imarı ve mültecilerin dönüşü

Gözler İdlib mutabakatının işleyişinde

Erdoğan ile Putin Eylül ayında çatışmaların hızlanması ve yeni bir insanlık dramı yaşanması beklenirken son anda İdlib mutabakatında anlaşmıştı. Mutabakatın başarıyla uygulanması diğer bölgeler için de örnek olabilir. İdlib mutabakatının özünü “İdlib etrafında Suriye ordusu ile Şam’ın terörist olarak nitelediği silahlı grupları ayıran 15-20 km derinliğinde silahsızlandırılmış tampon bölgeler oluşturulması” içeriyor. Bu grupların silahlarını bırakıp bölgeden ayrılması öngörülürken silahsızlandırılan bölgelerin denetimini ise Türk ve Rus askerler yapacak.

Diğer ülkeler

Rusya, Suriye meselesinde en kilit ülke konumunda bulunuyor. Rus tarafı detaya girmeden “Mekanizmalar farklı olsa da krize çözüm bulma konusunda aynı amacı taşıyoruz.” diyor. Kremlin’in hedefi Suriye’deki kazanımlarını kalıcı hale getirmek. Rusya, Suriye krizinden yararlanarak Ortadoğu’daki etkinliğini de genişletmeyi planlıyor.

Almanya’nın önceliği yeni bir mülteci akınının önüne geçmek ve Suriye’nin yeniden inşasında rol almak. Berlin, Suriye konusunda Rusya’nın başat rolünü kabul etmiş durumda ve Moskova ile birlikte çalışmaya hazır görünüyor. Fransa da yeni bir sığınmacı akınının oluşmasını istemiyor; İdlib’de sağlanan ateşkesin güvence altına alınmasına önem veriyor. Fransa’nın önceliklerinden biri DAEŞ ile mücadele.

Kaşıkçı’nın öldürülmesi de gündemde

Zirvede Suudi Arabistan’ın İstanbul Başkonsolosluğu’nda öldürülen muhalif Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın da gündeme gelmesi bekleniyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın muhataplarını bu konuda bilgilendirmesi ve olayın sorumlularının ortaya çıkarılmasına yönelik mesaj vermesi muhtemel.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD'li Demokratlara bomba gönderen şüpheli Cumhuriyetçi çıktı

Cemal Kaşıkçı'nın nişanlısı, cinayet gününü anlattı

İsrail Başbakanı Netanyahu'dan diplomatik ilişki bulunmayan Umman'a ziyaret