Son Dakika

Fransız İtalyan ilişkileri krizde: Durum bu noktaya nasıl geldi?

Fransız İtalyan ilişkileri krizde: Durum bu noktaya nasıl geldi?
Metin boyutu Aa Aa

Fransa ile İtalya arasındaki diplomatik gerilimin dozu yükseliyor. Liderler arasında başlayan 'sömürgecilik ve ırkçılık' ithamları diplomatik krize dönüştü.

Son olarak Fransa, İtalyan hükümetinin "son dönemde tekrarlanan suçlamalar, temelsiz saldırılar ve yakışıksız açıklamaları nedeniyle" İtalya'daki büyükelçisini İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana 79 yıl sonra ilk kez geri çağırdı.

Peki iki ülke bu noktaya nasıl geldi? Taraflar birbilerini ne ile suçluyor?

Birkaç alanda var olan sürtüşmeler bulunuyor. Tarihsel olaylara ilişkin siyasi açıklamalar, göçmen meselesi, ekonomi, alt yapı projeleri ve birbirlerinin içişlerine karışma gibi konular mevcut. Krizin başlangıcı Haziran ayına kadar uzanıyor.

Haziran ayından bu yana artan gerilim

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, haziran ayında yaptığı bir konuşmada, isim vermeden İtalya hükümetini hedef alarak, Avrupa'da popülist siyaset yapanları "Bunları bir cüzzamlı gibi yayılırken görüyorsunuz, Avrupa'nın her yerinde biraz varlar. Tekrar ortaya çıkmalarının imkansız olarak görüldüğü ülkelerde bile" diye eleştirmişti.

Macron'un sözlerini 'saldırganca' ve 'münasebetsiz' şeklinde niteleyen İtalya Ekonomik Kalkınma, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanı Luigi Di Maio "Gerçek cüzzamlılar AB'nin iki yüzlüleridir." dedi.

İtalya’da hükümet ortağı sistem karşıtı 5 Yıldız Hareketinin (M5S) lideri Di Maio "Afrika'yı sömürmekle" suçladığı Fransa'nın Avrupa Birliği tarafından cezalandırılmasını istedi.

Paris’teki İtalyan Büyükelçisi Teresa Castaldo’nun 21 Ocak tarihinde Fransız Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldı.

Sarı yelekliler hamlesi

Di Maio'nun Paris'e giderek sarı yeleklilerle görüşme gerçekleştirmesi Macron hükümeti için bardağı taşıran damla oldu. Fransa bu görüşmeyi içişlerine müdahale olarak görerek "AB nezdinde ortak ve komşu ülkeler arasında bu tarz bir provokasyon kabul edilemez" açıklaması yaptı.

Di Maio ise sosyal medya hesabından karşı açıklama yaparak, sarı yeleklilerle yaptığı görüşmede iki ülke ilişkileri, sosyal haklar ve demokrasi meselelerini konuştuklarını ve yeniden bir araya geleceklerini duyurdu.

Bu gelişmeler üzerine Macron, "İtalyanlar çok büyük bir halk ve bizim dostumuz. Onlar tarihine yakışan liderler hak ediyor" şeklinde bir açıklama yapınca buna tepki İtalya Başbakan Yardımcısı ve İçişleri Bakanı Matteo Salvini'den geldi. Matteo "Fransa önce yıllardır barındırdığı teröristleri ve katilleri iade etsin, daha sonra Macron'la konuşuruz" dedi.

İtalya'da geçmiş hükümetlerin hiçbir zaman gündeme getirmediği, hüküm giyen aşırı solcu militanların Fransa'da yaşaması konusu ilk defa bu hükümet tarafından gündeme getirilmiş oldu.

Di Maio da Macron'a sert bir karşılık vererek "Macron, bizim üst düzey liderler olmadığımızı söylüyor. Buna İtalyan halkı karar verir" dedi ve Fransa'yı izlediği sömürgeci politikalarla Afrika'yı fakirleştirmekle suçladı.

Fransa'nın, İtalya'dan gelen ağır eleştiriler sonrası Roma Büyükelçisi Christian Masset'i geri çekmesinin ardından ise Roma yönetimi geri adım attı ve Salvini, "Halklarımızın iyiliği için Fransa ile yeni bir sayfa açmaya hazırız" dedi ancak iki ülke arasındaki meseleler popülizm ve sömürgecilik suçlamalarından ibaret değil.

Yasa dışı göç

İtalya Afrika'dan en çok yasadışı göç alan ülkelerin başında ve bu nedenle göç konusu da iki ülke arasında sürekli olarak gündeme geliyor. Fransa İtalya üzerinden gelen yasadışı göçü engellemek adına iki ülke arasındaki ulaşım yollarında ve araçlarında geçici kontroller oluşturulması için girişimlerde bulunmuş bu da yine tartışmalara neden olmuştu.

Ortak projeler

Son olarak Fransa'nın Lyon şehri ile İtalya'nın Torino şehri arasında yapılacak olan hızlı tren projesi iki ülke arasındaki gerilimi arttırdı.

Fransa tren yolu projesi konusunda İtalya'nın AB'ye verdiği sözleri tutmasını bekliyor ancak İtalya'da hükümet bu konuda bölünmüş durumda. Hükümetteki 5 Yıldız partisinden Di Maio bu tren yolunun inşa edilmesine karşı. Öte yandan Kuzey Ligi partisinden Salvini projeye destek veriyor.

Çarşamba günü İtalya Fransa'ya projenin büyük ölçekli maliyetine ilişkin bir rapor sundu ve projenin iptal edilebileceği mesajını iletti.

Sınır ve yetki ihlali

Bu mesajın arkasında yatan gerekçe sadece ekonomik değil. İtalya kendisi üzerinden diğer AB ülkelerine geçmek isteyen göçmenleri Fransız polisinin sınır ve yetki ihlali yaparak engellemeye çalışmasını protesto ediyor ve bu nedenle göç sorununda yalnız başına bırakıldığını düşünüyor.

İki ülke arasında daha önce yapılmış bazı anlaşmalara dayanarak Fransa güvenlik güçlerinin İtalyan topraklarına gerekli hallerde girerek müdahaleler yapabileceğini ve İtalya'nın başka ülkelere gitmek isteyen yasadışı göçmenlere göz yumduğunu ileri sürüyor.

İtalya'da seçim kampanyalarının başlamış olması da bu konular üzerinde geri adım atılmasını ve uzlaşı dilinin hakim olmasını engelleyen bir başka unsur.

Öte yandan Macron iki ülkede de bulunan popülist siyasetçilerin işbirliği yaparak kendisine karşı sarı yelekler üzerinden bir hamle yapmasının önüne geçmeye çalışıyor.

Bütçe sürtüşmesi

İtalya'nın ulusal bütçesi konusunda AB ile yaşadığı sürtüşmenin de arka planında Fransa'nın baskısı olduğu İtalyan basınında geniş yer bulan bir görüş. Bu iddianın temelinde İtalyan hükümetinin bütçe müzakereleri süresince sunduğu önerilere en fazla karşı çıkan kişinin AB Komisyonu Ekonomik ve Mali İşler Komiseri olan Fransız sosyalist Pierre Moscovici olması yatıyor.

Tüm bu alanlar üzerinde moderatörlük etmesi için AB Komisyonu'na çağrıda bulunuldu.

Euronews Türkçe, WhatsApp'ta ücretsiz bültenimize abone olun, Türkiye ve dünya gündeminden seçtiğimiz haberler her gün telefonunuza gelsin! Abone olmak için tıklayın

Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.