Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Moldova'nın Avrupa yanlısı cumhurbaşkanı adayı Maia Sandu: Ülkedeki yolsuzluğu bitireceğiz

euronews_icons_loading
Moldova'nın Avrupa yanlısı cumhurbaşkanı adayı Maia Sandu: Ülkedeki yolsuzluğu bitireceğiz
©  euronews
Metin boyutu Aa Aa

Önümüzdeki kasım ayında halkı büyük görüş ayrılıkları yaşanan Moldova'da cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılacak. Moldovalılar Doğu ve Batı arasında bir seçim yapmak zorunda. O isimler Rusya yanlısı Igor Dodon ve Avrupa yanlısı Maia Sandu.

Rosie Wright, euronews: "Büyük görüş ayrılıklarına sahip olan Moldova halkını cumhurbaşkanı adayı olarak size oy vermeleri için nasıl ikna etmeyi düşünüyorsunuz?

Maia Sandu, Moldova eski Başbakanı: "Öncelikle şunu söylemeliyim ki Moldova ülke olarak bir dört yolun eşiğinde. Ya iyi bir yönetimle tüm devlet yapısı tamamen işleyen bir devlet haline gelecek ya da tamamen çökecek. İşleyen devlet yapısından kastım rüşveti ortadan kaldıran, özel işletmeleri destekleyen ve teşvik eden, istihdam sağlayan ve emeklilik maaşlarını yatıran bir sistem. İşte bu kadar basit ve bunu tüm Moldovalılar istiyor. Örneğin Moldova’daki şirketlerin üçte biri batmanın eşiğinde çünkü devlet yapısı onlara yardımda bulunmuyor. Bugün birçok emeklinin aldığı maaş yoksulluk sınırının çok daha altında. Siyasi fikrine bakılmaksınız tüm bu söylediklerim Moldova’da herkesin genel sorunu. Biz seçmenleri bu zorluklar çerçevesinde birleştirmeyi düşünüyoruz."

euronews: "Birazdan rüşvet konusuna değineceğiz. Ancak Moldova’nın jeopolitik konumundan bahsederken daha önce dış politikanız hakkında daha sorumlu ve dinamik bir süreci başlaması gerektiğini söylemiştiniz. Bunu biraz anlatır mısınız? Moldova'nın siyasi duruşu konusundaki vizyonunuz nedir?"

Maia Sandu: "Mevcut cumhurbaşkanının yönetimi altında ülkenin dış politikası oldukça dengesiz bir yapıda. Moldova’nın iki sınır komşusu bulunuyor; Romanya ve Ukrayna. Ancak Cumhurbaşkanı Dodon dönemi bu iki ülkeyle dış politikamız adeta tıkanmış vaziyette. Avrupa Birliği ve Amerika ile olan ilişkilerimizse kötü durumda, ve çok daha kötüye gidiyor."

"Dodon ülkenin çıkarlarına odaklanmak yerine kişisel menfaatleri uğruna sadece Rusya ile ilişkileri iyi tutmaya çalışıyor. Ancak Rusya’Nın, ülkemize teknik açıdan bir kalkınma yardımı sağlayamadığı çok açık. İşte bu sebeple dış politikada dengeyi yeniden yakalamalı ve Romanya, Ukrayna, Avrupa Birliği ve Amerika ile iyi ilişkiler kurmalıyız. Bu arada ben Moldova’nın AB’ye uyum sürecine destek veriyorum.Cumhurbaşkanı seçilirsem bunları yapacağım."

euronews: "Ülkedeki gerilimi çok iyi açıkladınız. Halkın bir kısmı Batı, diğer kısmı da Rusya yanlısı. Cumhurbaşkanı seçilirseniz her iki görüş arasında nasıl bir uzlaşma sağlayacaksınız?"

Halkın 3'te biri ekonomik nedenlerden dolayı ülkeyi terk etti
Maia Sandu
Moldova eski Başbakanı ve Cumhurbaşkanı adayı

Maia Sandu: "Daha önce bahsettiğim gibi Moldovalıların çoğunluğu daha iyi hayat standartlarında yaşamak ve devlet yapısındaki yolsuzluğun bitmesini istiyor. Şunu tekrar hatırlatayım, sırf ekonomik sebeplerle ülkedeki nüfusun üçte biri yurt dışına gitti çünkü Moldova’da bir gelecek göremediler. Bu sorunları çözmemiz gerekiyor. Rusya ya da başka ülkelerle ilişkilere bakmaksızın Moldova’nın ulusal çıkarlarını savunan bir cumhurbaşkanına ihtiyacımız var. Biz ülkenin dış politikadasında dengeli bir yapı vaad ediyoruz."

euronews: "Moldova’yı Avrupa Birliği’ne yaklaştırmak için az önce bazı önerilerde bulundunuz. Avrupa Komisyonu da Moldova’ya hukukun üstünlüğü ve yolsuzluk gibi konularda sürekli çağrıda bulunuyor. Eğer dümenin başında siz varsanız ve ülkenizi Avrupa’ya daha da yaklaştırmak istiyorsanız, hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla nasıl mücadele edeceksiniz?"

Maia Sandu: "Aslına bakarsanız ben ve mesai arkadaşlarımı siyasete atılmaya iten neden buydu. Moldovalı siyasilerin Moldova halkından milyarlar çaldığını gördüğümüzde, bu yozlaşmış siyasi yapıyı temizlemeye karar verdik. Yolsuzluğa bulaşmış siyasiler hükümetin düşmesine neden oldu. Biz de aslında bunu istiyorduk. Asıl hedefimiz yolsuzluğu bitirmek, devlet kurumlarının işleyişini sağlamak, halkı savunan ve hukukun üstünlüğünü koruyan bir yapı kurmak."

euronews: "Yani adalet sisteminde köklü bir değişikliğe gidilecek diyebili miyiz?"

Maia Sandu: "Kesinlikle. Ben bu reform paketini geçen sene teklif etmiştim. Gerekçesiz tutuklamaların önüne geçmek ve hukuk sistemini düzeltmek için. Aslında yolsuzluğa karışmış siyasilerin hükümeti feshetme sebepleri aslında buydu. Cumhurbaşkanı seçilirsem asıl hedefim bu reformy gerçekleştirmek olacak."

euronews: "Seçim sonuçları açıklandığında Belarus’ya yaşanan senaryonun, sokak gösterilerine benzer olayların benzerinin Moldova’da da yaşabileceğini söylemiştiniz. Eğer bu gerçekleşirse ne derece olur? Peki Moldova hem ekonomik zorluklarla hem de böyle büyük bir siyasi çıkmazla başa çıkabilecek mi?"

Maia Sandu: "Biz adil ve demokratik bir seçimden yanayız. Bunu yetkililere defalarca söyledik. Ancak asıl sorun mevcut Cumhurbaşkanı Dodon’dur. Çünkü adil ve demokratik bir seçimle kazanamayacağını biliyor. Çünkü halk onun yolsuzluk yaptığını, yalan söylediğini ve becerizsiz olduğunu artık biliyor. Bu sebeple seçimlere hile karıştıracaktır. Bu durumun yaşanmaması için şimdiden yetkilere mesaj gönderiyoruz. Ancak uyarıyorum. Dodon böyle bir şey yapmaya kalkarsa, halk sokaklara dökülecek. Zaten böyle olacağını bize söyleyen vatandaşların ta kendisi. Bunu 2016’da gördük ve 2019’daki seçimlerde hile yapıldığı da ortaya çıktı. Halk artık “yeter” dedi"

Dodon önceki seçimlerde hile yaptı, kendine oy vermeleri için yoksul halka para ödedi
Maia Sandu
Moldova eski Başbakanı ve Cumhurbaşkanı adayı

euronews: "Araya girip şunu söylemek istiyorum Seçimlerde hile yapılacağından nasıl bu kadar emin olabiliyorsunuz? Bunu hangi delillere dayandırıyorsunuz?"

Maia Sandu: "Çünkü bunu daha önce gördük ve tecrübe ettik. Çünkü hükümet ve Dodon önceki seçimlerde ittifak yapıp kırılma noktası olan Transnistrian Bölgesi’nde halka para verdi ve kendi lehine oy topladı. Bunu yerel halk ve basın defalarca dile getirdi, yazdı ve çizdi. Bu tür benzer olaylar Moldova genelinde ve Nistru Bölgesi’nde de yaşandı. Özellikle de yoksul insanlara oy vermeleri için para ödendi. Yolsuzluğa karışmış siyasilerin Moldova’da yaptığı şey işte buydu."

euronews: "Son olarak; mevcut cumhurbaşkanının şu anda yüzleşeceği ya da yüzleşmesi gerektiği en büyük sorunlardan biri de koronavirüs salgını. Moldova’da vakalar git gide artıyor. Halkı ve ekonomiyi ayakta tutarken bu sorunla nasıl başa çıkmayı düşünüyorsunuz?"

Maia Sandu: "Evet durum şu anda cidden kötü. İlk yapılması gereken test sayısını artırmak. Moldovalı yetkililer doktor ve sağlık çalışanlarının tavsiyelerini dinlemiyorlar. Test sayısı çok az ve hastalığa yakalananlar doğru dürüst karantinaya alınmıyor. Elbette sağlık sektörüne ve çalışanlarına bu konuda yardımcı olmalıyız. İlk yapılması gereken şeyler bunlar. Evet ekonomik açıdan olaya bakarsak, bir an önce bir şeyler yapmamız gerektiği ortada. Çünkü, daha önce de belirttiğim gibi, ülkedeki firmaların üçte biri iflasın eşiğinde ve mali desteğe ihtiyaçları var. Özellikle de küçük ve orta ölçekli işletmelerin..."