Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Hindistan'ın basmati pirincinin coğrafi işaretini almak için AB'ye başvurması Pakistan'ı kızdırdı

Hindistan'da pazarda pirinç satışı
Hindistan'da pazarda pirinç satışı   -   ©  Rajesh Kumar Singh/AP
Metin boyutu Aa Aa

Pakistan ile Hindistan arasındaki son anlaşmazlık basmati pirinci üzerine yaşanıyor. Yeni Delhi hükümeti basmati pirincinin coğrafi işaretinin Avrupa Birliği'nde (AB) Hindistan olarak tescili için başvuruda bulundu. Pakistan ise bu girişime "şiddetle" karşı çıktıklarını açıkladı.

2006 yılından bu yana AB hem Pakistan hem de Hindistan mercilerince basmati pirinci olarak tescil edilen ürünlerin ithalatına sıfır tarife uyguluyor. AB'ye yapılan basmati pirinci ihracatının üçte ikisi Hindistan'dan, kalanı ise Pakistan'dan yapılıyor.

Yeni Delhi hükümeti Avrupa Komisyonu'na yaptığı coğrafi işaret başvurusunda "basmati pirincinin belirleyici özellikleriyle Pencap, Haryana, Delhi, Himanchal Pradesh ve Uttarkand eyaletlerinin bütün bölgelerinde ve ayrıca Uttar Pradesh'in batısı, Camu ve Keşmir'de yetiştirildiği ve üretildiği" belirtildi.

İnce, uzun ve kendine has bir aroması olan basmati pirincinin coğrafi işaretinin AB tarafından Hindistan olarak tanınmasının Pakistanlı ihracatçılar için büyük bir yıkım olacağını belirten Pakistan Ticaret Bakanlığı konuyla ilgili derhal bir acil toplantı düzenledi. Pakistan'ın aralık ayı sonuna kadar resmi itiraz hakkını kullanması bekleniyor.

Öte yandan Hindistan'ın basmati pirinç ihracatı, AB'nin pestisit kullanımına ilişkin sıkı kurallarından dolayı azalan üretim sebebiyle küçüldü. Ancak Yeni Delhi hükümeti son dönemde basmati pirincine İran, Suudi Arabistan ve başka Ortadoğu ülkelerinden gelen talebi AB yöne çevirme amacında.

Türkiye ile Yunanistan arasında yaşanan coğrafi işaret sorunları

Baklava, lokum, beyaz peynir ve yoğurt AB tarafından tanınan coğrafi işaret açısından Türkiye ile Yunanistan arasında geçtiğimiz dönemlerde anlaşmazlık yaşanan ürünlerden bazıları.

Avrupa Komisyonu 2013'te Antep Baklavası ve Gaziantep Baklavası olarak, kaymak ya da dondurma ile yenilen bir tatlı şeklinde baklavanın coğrafi işaretini Türkiye olarak kabul etti.

Ancak lokum 2014 yılında Loukoumi Geroskipou ya da "Geleneğin Tatlı Tadı - Kıbrıs Lokumu" adıyla AB'de tescil edildi.

Yunanistan'ın başvurusu üzerine 2015 yılında beyaz peynir "Feta" adıyla AB'de tescil edildi.

Yunanistan'ın yoğurdu da "Yunan Yoğurdu" adıyla AB'de tescil ettirme girişimi sürüyor. Yunanistan, aralarında Türk asıllı Amerikalı girişimci Hamdi Ulukaya'nın sahibi olduğu Chobani'nin de bulunduğu, Danone, General Mills gibi büyük firmaların pazara sunduları ürünlerin Yunanistan dışında üretildiği halde Yunan yoğurdu adıyla satıyor olmalarının tüketicileri yanıltıcı olduğunda ısrarcı.

2017'de Avrupa Komisyonu Yunanistan dışında üretilen yoğurtların üzerine ‘Greek yoghurt’ (Yunan Yoğurdu) isminin konulamayacağını belirtmişti.

Coğrafi işaret nedir?

Coğrafi işaret sınai mülkiyet hakları açısından bir ürünün özel bir coğrafi menşei bulunan ya da menşei sebebiyle bazı özellikler ya da ünlenen ürünleri belirleyen bir işaret.

Bir ürünün sınai mülkiyet haklarını edinmek için o ülkede tescil ettirilmesi, o ürün için uluslararası koruma sağlamaya yetmediğinden farklı ülkelerdeki sistemlere başvuruda bulunmak gerekiyor.

Avrupa Birliği ülkelerinin tamamında koruma sağlayan 2012/1151 sayılı Tarım Ürünleri ve Gıda Maddeleri Hakkında Kalite Tasarısı isimli Avrupa Konseyi Tüzüğü çerçevesinde coğrafi işaret başvurusu Avrupa Komisyonuna yapılıyor. Türkiye'den Avrupa Komisyonuna sadece tarım ürünleri ve gıda maddeleri ile ilgili coğrafi işaretler için başvuru yapılabiliyor.