Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

ABD, BM İnsan Hakları Konseyi'ne 4 yıllık aradan sonra geri dönüyor

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi   -   ©  AFP
Metin boyutu Aa Aa

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), BM İnsan Hakları Konseyi üyeliğine neredeyse dört yıl aradan sonra geri dönüyor.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu perşembe günü İnsan Hakları Konseyi'nin 18 sandalyesi için 18 aday ülkeyi oylayacak. Peki bu geri dönüş, son dört yıllık süreçte etki alanını artıran Çin karşısında konseydeki dengeleri nasıl etkileyecek? İki ülke arasındaki rekabet konseye kutuplaşma olarak mı yansıyacak?

ABD'nin gelişi kutuplaşmayı artırır mı?

ABD'nin dört yıllık yokluğu sırasında Çin'in ağırlığını koyduğu dönemde batılı ülkelerle Pekin arasındaki insan hakları konusundaki görüş ayrılıkları dikkat çekmişti. Avrupalı uzmanlar Çin'in vizyonunun "basit" olduğunu, amacının kendi siyasi sistemine uygun bir bakış açısı yaratmak ve "insan haklarının evrenselliğini yıkmak" olarak şekillendiğini ifade ediyor.

Son dönemlerde Çin kanadındaki Belarus ve Venezuela da Pekin'in Hong Kong, Sincan ve Tibet'teki hamlelerini destekler açıklamalarda bulundu. Amerika'nın sahneye yeniden çıkması ile bu oluşan kutuplaşmanın daha da büyümesi de önemli bir endişe konusu.

Cenevre merkezli düşünce kuruluşu Universal Rights Group'un başındaki Marc Limon, bu yıl gözlemci statüsüne sahip ABD'nin sadece Çin'e "odaklanmasının" üzücü olduğunu ifade ediyor. Uzman ABD'nin Pekin'e "kayan" ülkeleri arkasına alabilmesi için "bakış açısını genişletmesi" gerektiğini sözlerine ekliyor.

Çin tarafı ise ABD'nin yeniden üye olmasının ardından "yapıcı bir diyalog" kurulabilmesini ve insan haklarını "siyasi bir araç" olarak kullanılmamasını umuyor.

"Göstermelik" seçimler

Beş bölgesel gruba ayrılan İnsan Hakları Konseyi'nde aday ülkeler 3 yıl için salt çoğunlukla ve gizli oyla seçiliyor.

Her yıl üyelerinin üçte birinin yenilendiği kurulda bu sene koltuk sayısı ile aday ülke sayısının aynı olması sivil toplum kuruluşları tarafından eleştiriliyor.

Seçimlerin "göstermelik" olmasının otoriter yapıdaki ülkelerin de konseyde yer bulmalarının önünü açtığının altı çiziliyor. Eritre, Kamerun ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin adaylığı da bu duruma örnek olarak gösteriliyor.

Bu sebeple de İnsan Hakları Gözlemevi (HRW) gibi sivil toplum kuruluşları insan hakları ihlallerine imza atan ülkelere oy verilmemesi çağrısında bulundu.

Bu ülkelerin konseyde bulunmasını sebep gösteren eski ABD Başkanı Donald Trump yönetimi İsrail'e karşı "baskı" kurulması ve "ikiyüzlü" davranılmasını sebep göstererek Haziran 2018'de konseyden çekilmişti.

Ek kaynaklar • AFP