Macaristan, dondurulan milyarlarca euroluk AB fonunun serbest bırakılması için revize edilmiş Toparlanma ve Dayanıklılık Planı’nı sundu. Ancak AP üyeleri, Orban sonrası dönemde yapılacak bu kaynak aktarımının gerektiği gibi denetlenebileceğinden emin olmak istiyor.
Macaristan, revize edilmiş Toparlanma ve Dayanıklılık Planı’nı (RRP) Avrupa Komisyonu’na sundu. Bir sözcünün Euronews’e doğruladığı adım, önceki hükümet dönemindeki yolsuzluk endişeleri nedeniyle dondurulan milyarlarca euroluk AB fonunun serbest bırakılması açısından kritik önem taşıyor.
Şimdiki Başbakan Peter Magyar, nisan ayında yapılan genel seçimleri kazanarak Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarına son vermişti. Brüksel, Orban döneminde yolsuzluk ve hukukun üstünlüğüne ilişkin kaygılar nedeniyle fonları askıya almıştı.
Magyar, iki hafta önce Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Macaristan’a 16,4 milyar euroluk fonun serbest bırakılması konusunda anlaşmıştı.
Bu tutarın 10 milyar euroluk kısmı, fonların ağustos sonuna kadar kullanılmaması halinde süresi dolacak olan AB’nin pandemi sonrası Toparlanma ve Dayanıklılık Mekanizması kapsamında yer alıyor.
Komisyon sözcüsü Balazs Ujvari, "Macaristan’ın güncellenmiş Toparlanma ve Dayanıklılık Planı’nı resmen sunduğunu teyit edebiliriz," dedi.
Revize edilmiş planın içeriği açıklanmadı. Magyar daha önce planda enerji altyapısı projeleri, demiryolu yenileme çalışmaları ve konut başlıklarının yer alacağını söylemişti.
Macaristan’ın paraya erişebilmesi için şimdi karmaşık bir dizi kriteri yerine getirmesi gerekiyor. Bunlar arasında hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla mücadele önlemlerini kapsayan 27 "süper kilometre taşı" da bulunuyor.
Ujvari, "Revize edilmiş Macaristan RRP’si, yolsuzluk ve hukukun üstünlüğüne ilişkin kaygıların giderilmesi de dahil olmak üzere geniş bir alanda reformlar içeriyor," dedi. "Plan ayrıca enerji, konut, ulaştırma ve KOBİ’ler gibi kilit sektörleri destekleyecek yatırımları da kapsıyor."
Planın temmuz ayında Konsey tarafından kabul edilmesi bekleniyor. Bu arada Macaristan hükümeti, AB’nin yolsuzlukla mücadele ve hukukun üstünlüğü konusundaki şartlarını karşılamak için parlamentoya bir dizi yasa tasarısı ve değişiklik paketi sundu.
Önlemler arasında kamu yararı vakıflarının yönetiminde değişiklikler ve Macaristan’ın yolsuzlukla mücadele kurumu olan Dürüstlük Otoritesi’nin görev süresinin uzatılması yer alıyor.
Macaristan ayrıca mal varlığı beyanı kurallarını ihlal eden kamu görevlileri için hapis cezaları getiriyor. Parlamentonun yasaları hızlandırılmış prosedürle oylaması bekleniyor.
Avrupa Parlamentosu daha fazla şeffaflık talep ediyor
Avrupa Parlamentosu’nun Bütçe Kontrol Komitesi, dondurulan fonların serbest bırakılmasına ilişkin 14 Temmuz’da yapılması planlanan oturuma birkaç AB komiserini davet etti.
AB harcamalarını denetleyen komitedeki bazı Avrupa Parlamentosu üyeleri, Komisyon ile Macaristan arasındaki siyasi anlaşma konusunda şeffaflık talep ediyor.
Alman Yeşiller milletvekili Daniel Freund, von der Leyen ile Magyar arasındaki görüşmeyi bir halkla ilişkiler çalışması olarak nitelendirdi.
Freund, "Yıllar süren sistematik yolsuzluk ve ekonomik zorlukların ardından Macaristan’ın bu fonlara hiç şüphesiz ihtiyacı var. Magyar’ın da erken bir başarı elde etmeye istekli olduğunu anlıyorum. Ancak Magyar ile von der Leyen arasındaki ortak basın toplantısının, dikkatle düzenlenmiş bir PR etkinliğinin ardından hâlâ somut ayrıntılardan yoksunuz," dedi.
Freund, Macaristan’ın hangi taahhütlerde bulunduğu ve Komisyon’un paranın serbest bırakılması için kriterlerini değiştirip değiştirmediği konusunda açıklık istedi.
Freund, "Hem von der Leyen hem de Magyar bir anlaşmaya varıldığında ısrar ediyor. Şimdi Parlamento açıklık talep ediyor. Bu küçük bir meblağ değil; vergi mükelleflerinin 16 milyar euroluk parası," diye ekledi.
Avrupa Komisyonu, fonların serbest bırakılmasına ilişkin Macaristan ile yaptığı anlaşma hakkında henüz herhangi bir yazılı belge yayımlamadı.