Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

TUİK: 2021'de Türkiye nüfusunun yüzde 49,9'unu kadınlar oluşturdu

Access to the comments Yorumlar
 Euronews
TÜİK'in Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri Veri Seti'nde kadınların durumunu gösteren veriler yayımlandı
TÜİK'in Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri Veri Seti'nde kadınların durumunu gösteren veriler yayımlandı   -   ©  Burhan Ozbilici/AP

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Türkiye'deki kadınların durumunu değerlendiren verileri yayımladı. Verilere göre Türkiye'de 2021 yılında nüfusun yüzde 49,9'u kadınlardan, yüzde 50,1'inin erkeklerden oluştu.

TÜİK'in 16 başlık altında 141 göstergeyi içeren Toplumsal Cinsiyet Göstergeleri Veri Seti'nde eğitim, istihdam, üst düzey görevlerde yer alma, evlenme, çocuk sahibi olma ve boşanma yaşı, internet kullanımı, evde ve sokakta güven hissi gibi birçok farklı alanda yapılan araştırmalardan bilgiler derlendi.

TÜİK'in yaptırdığı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2021 yılında, kadın nüfus 42 milyon 252 bin 172 kişi, erkek nüfus 42 milyon 428 bin 101 kişi oldu.

Kadınlar ile erkekler arasındaki bu oransal denge 60 ve daha yukarı yaş grubundan itibaren kadınların lehine değişti. Kadın nüfusun oranı, 60-74 yaş grubunda yüzde 52,3 iken 90 ve üzeri yaş grubunda yüzde 73,2 oldu. TÜİK bu durumu kadınların daha uzun yaşamasına bağladı.

En az bir eğitim düzeyini tamamlayan kadınların oranı yüzde 87,7, erkeklerin oranı yüzde 98,1

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre 25 ve daha yukarı yaşta olan ve en az bir eğitim düzeyini tamamlayanların toplam nüfus içindeki oranı yıllar içinde arttı ve 2008 yılında yüzde 81,1 iken, 2020 yılında yüzde 92,9 oldu.

Cinsiyete göre incelendiğinde ise en az bir eğitim düzeyini tamamlayanların oranı kadınlarda 2008 yılında yüzde 72,6'dan 2020 yılında yüzde 87,7'ye yükseldi ve erkeklerle arasındaki fark 17 puandan 10,7'ye geriledi.

En az üniversite mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ise 2008 yılında yüzde 9,8 iken 2020 yılında yüzde 22,1 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde; 2008 yılında 25 ve daha yukarı yaşta olup en az üniversite mezunu olan kadınların oranı yüzde 7,6, erkeklerin oranı yüzde 12,1 iken bu oran 2020 yılında kadınlarda yüzde 19,9, erkeklerde ise yüzde 24,4 oldu.

Kadınların istihdam oranı erkeklerin yarısından az

Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre 2020 yılında, Türkiye'de 15 ve daha yukarı yaştaki istihdam edilenlerin oranı yüzde 42,8 olup bu oran kadınlarda yüzde 26,3, erkeklerde ise yüzde 59,8 oldu.

En yüksek kadın istihdam oranı, yüzde 34,7 ile Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane bölgesinde iken en yüksek erkek istihdam oranı, yüzde 67,9 ile Tekirdağ, Edirne, Kırklareli bölgesinde gerçekleşti.

En düşük istihdam oranı ise kadınlarda yüzde 12,6, erkeklerde yüzde 40,4 ile Mardin, Batman, Şırnak, Siirt bölgesinde oldu.

Yüksek öğretim mezunu kadınların iş gücüne katılımı yükseliyor, 3 yaş altı çocuğu olanların düşüyor

Eğitim durumuna göre iş gücüne katılım oranı incelendiğinde; hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre 2020 yılında kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe iş gücüne daha fazla katıldıkları görüldü.

Okuryazar olmayan kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 12,4, lise altı eğitimli kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 24,1, lise mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 29,9, mesleki veya teknik lise mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 37,0 iken yüksek öğretim mezunu kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 65,6 oldu.

2008-2020 hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranı 2020 yılında kadınlarda yüzde 19,5, erkeklerde ise yüzde 9,3 oldu.

Hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre; hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki bireylerin istihdam oranında düşüş görüldü, 2014 yılında yüzde 59,8 iken 2020 yılında yüzde 56,8 oldu. Cinsiyete göre incelendiğinde bu grupta kadın istihdam oranı yüzde 25,2 iken erkeklerde bu oran yüzde 85,5 oldu.

2021 yılında çalışan kadınların yüzde 63,5'inin işe geliş gidiş için harcanan zamandan memnun olduğu görüldü. Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre erkek çalışanlarda bu oran yüzde 61,3 olarak gerçekleşti.

Kadın büyükelçi, milletvekili, profesör, yönetici oranı yükseldi

Dışişleri Bakanlığı verilerine göre; kadın büyükelçi oranı 2011 yılında yüzde 11,9 iken bu oran 2021 yılında yüzde 26,5 oldu. Erkek büyükelçi oranı ise 2011 yılında yüzde 88,1 iken 2021 yılında yüzde 73,5 oldu.

Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre ise; 2021 yıl sonu itibarıyla 582 milletvekili içerisinde kadın milletvekili sayısının 101, erkek milletvekili sayısının ise 481 olduğu görüldü. Meclise giren kadın milletvekili oranı, 2007 yılında yüzde 9,1 iken bu oran 2021 yılında yüzde 17,4 oldu.

Yüksek öğretim istatistiklerine göre; yüksek öğretimde görevli profesörler içinde kadın profesör oranı 2010-2011 öğretim yılında yüzde 27,6 iken 2020-2021 öğretim yılında yüzde 32,4 oldu. Doçent kadrosunda görev yapan kadın oranı yüzde 40,1, öğretim görevlisi kadrosunda görev yapan kadın oranı ise yüzde 50,6 oldu.

Hane halkı iş gücü araştırması sonuçlarına göre; şirketlerde üst düzey ve orta kademe yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012 yılında yüzde 14,4 iken 2020 yılında yüzde 19,3 oldu.

Evlenme, çocuk sahibi olma ve boşanma yaşı

Evlenme istatistiklerine göre; resmi olarak ilk evliliğini 2021 yılında yapmış olan kadınların ortalama evlenme yaşı 25,4 iken erkeklerin ortalama evlenme yaşı 28,1 oldu.

Ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek olduğu il, kadınlarda 28,9 yaş, erkeklerde 31,6 yaş ile Tunceli oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en düşük olduğu iller ise kadınlarda 22,5 yaş ile Ağrı, erkeklerde 26,1 yaş ile Şanlıurfa oldu.

ADNKS sonuçlarına göre; resmi evliliklerde eşler arasındaki eğitim farkı incelendiğinde, 2020 yılında kadınların yüzde 39,8'inin kendilerinden daha yüksek eğitimli erkeklerle evli olduğu, eşlerinden daha yüksek eğitimli olan kadınların oranının ise yüzde 15,4 olduğu görüldü. Eğitim seviyeleri aynı olan eşlerin oranı yüzde 43,0, eğitim seviyeleri farkı bilinmeyen eşlerin oranı ise yüzde 1,7 oldu.

Boşanma istatistiklerine göre ise; 2021 yılında gerçekleşen boşanmaların yüzde 33,6'sı evliliğin ilk 5 yılı, yüzde 20,9'u ise evliliğin 6-10 yılı içinde gerçekleşti. Evliliğin ilk 5 yılında boşanan kadınların yüzde 25,8' inin, erkeklerin ise yüzde 38,7'sinin 30-39 yaş grubunda olduğu görüldü.

İnternet kullanan kadınların oranı erkeklerden 10 puan geride

Hane halkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre; 2021 yılında 16-74 yaş grubundaki kadınlarda internet kullanma oranı yüzde 77,5 iken erkeklerde yüzde 87,7 oldu.

İnternet üzerinden kişisel kullanım amacıyla mal veya hizmet siparişi veren ya da satın alan 16-74 yaş grubundaki bireylerde cinsiyete göre oranlar kadınlarda yüzde 40,3 iken erkeklerde yüzde 48,3 oldu.

Kadınların yüzde 35,5'i yaşadığı çevrede gece yalnız yürürken kendini güvensiz hissetti

Yaşam memnuniyeti araştırması sonuçlarına göre; 2021 yılında yaşadıkları çevrede gece yalnız yürürken kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı kadınlarda yüzde 35,5, erkeklerde yüzde 14,2 oldu. Araşırmada kadınların yüzde 48,1'inin, erkeklerin ise yüzde 70,9'unun yaşadıkları çevrede kendilerini güvende hissetikleri sonucu çıktı.

Evde yalnız otururken kendilerini güvensiz hissedenlerin oranı ise 2021 yılında kadınlar için yüzde 9,1, erkekler için yüzde 4,0 oldu. Evde yalnız otururken kendilerini güvende hissettiğini belirtenlerin oranı ise kadınlarda 78,1, erkeklerde ise yüzde 87,3'ü oldu.

TÜİK, verilerin kadınların sosyal ve ekonomik konumlarını iyileştirmek için sorumluluğu bulunan tüm taraflarca olumsuz göstergelerin işaret ettiği alanlarda iyileştirilmelerin yapılmasına amacıyla yayımlandığına dikkat çekti.