Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Volkswagen Brezilya'da köle çiftliğinde işkence, cinayet ve tecavüz iddiaları için hesap verecek

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Eski Volkswagen logosu
Eski Volkswagen logosu   -   ©  AFP

Alman otomobil üreticisi Volkswagen (VW) temsilcileri, Brezilya'nın askeri diktatörlüğü sırasında şirketin işlettiği bir çiftlikte köle işçiliği, tecavüz ve işkence dahil insan hakları ihlalleri iddiaları nedeniyle Brezilyalı savcıların karşısına çıktı. 

Savcıların önünde, 1970'lerde ve 80'lerde Amazon yağmur ormanları havzasında sahip olunan bir sığır çiftliğinde Volkswagen yöneticilerinin kiralık silahlı korumalarla birlikte yıllarca işlenmiş olan vahşeti belgeleyen 90 sayfalık bir dosya bulunuyor.

Brezilya'nın 1964-1985 askeri rejimi altında işlenen suistimaller konusunda adaleti sağlamak için yapılan son girişimde, federal çalışma işleri savcılığı çok sayıda suistimalin kanıtlarına yanıt vermek adına VW temsilcilerini duruşmaya çağırdı. 

Kuzey Para eyaletindeki Fazenda Vale do Rio Cristalino olarak da bilinen bir mülkte işlendiği ileri sürülen suölar arasında işkence, cinayet ve tecavüz de dahil olmak üzere çok sayıda suç bulunuyor.

Başsavcı Rafael Garcia AFP'ye verdiği demeçte, "Ciddi ve sistematik insan hakları ihlalleri oldu ve Volkswagen doğrudan sorumlu" dedi.

Ceza davası açılmadan önce "bir anlaşmaya varmanın mümkün olup olmadığını görmek için" ilk temas olan bu girişime ve dosyanın ayrıntıları hakkında Volkswagen yorum yapmayı reddetti. Şirket öncelikle "tüm iddialar hakkında netliğe" ihtiyaç olduğunu söyledi.

Ancak Volkswagen Brezilya sözcüsü yaptığı açıklamada, şirketin "soruşturmalara çok ciddi bir şekilde katkıda bulunmayı taahhüt ettiğini" söyledi.

2020'de VW, diktatörlük sırasında yerel operasyonunda şüpheli solcu muhalifleri ve sendika liderlerini tespit etmek adına Brezilya'nın gizli polisi ile işbirliği yaptığını kabul etmiş ve tazminat olarak 36 milyon real (o zamanın parası ile 6.4 milyon dolar) tazminat ödemişti. VW'nın belirlediği bu kişiler oı dönem gözaltına alınmış ​​ve işkence görmüştü.

Her şeyi ortaya çıkaran bir rahip

Bu anlaşma Katolik bir rahip olan Ricardo Rezende'nin dikkatini çekti. Rezende 1977'de Para'ya taşındıktan ve kurbanların korkunç hikayelerini dinledikten sonra yıllarını VW'in çiftliğinde suistimallerin kanıtlarını toplamak için harcamış biri.

Rezende, şirketin bu suçlardan da sorumlu tutulup tutulamayacağını merak ettiğini ve dosyalarını savcılarla paylaşmaya karar verdiğini söyledi.

Şimdi 70 yaşında olan rahip, "Tazminat ödeyerek işkence çekmiş birini düzeltemezsiniz. Oğulları ve kocaları çiftliğe giden ve bir daha geri gelmeyen kadınların çektiği acıların telafisi yok ama sembolik de olsa bir tazminat gerekli." dedi.

Rezende'nin yüzlerce sayfalık ifadesi ve diğer belgeleri, savcıları bu konuda çalışma yapmaya ikna etti.

Kurbanların 70 bin hektarlık çiftliğe sahte kazançlı iş vaatleriyle cezbedildikleri ve ardından bir süre için Para'nın en büyüğü haline gelen sığır çiftliğinde köle olarak zorlu koşullar altında ormanı kesmek için çalıştırıldıkları anlatılıyor.

Savcılar, işçilerin çiftlikten fahiş fiyatlarla yiyecek ve malzeme satın almaya zorlanarak "borç köleliği" altında tutulduğunu söylüyor.

Kaçmaya çalışanların iiddete uğradığı ve onları gözetleyen silahlı muhafızlar tarafından dövüldüğü, ağaçlara bağlanarak günlerce açlığa susuzluğa terk edildikleri belirtiliyor. 

Bir vakada, üç tanık, silahlı kişilerin bir işçinin karısını kaçırdığını ve sonra ceza olarak ona tecavüz ettiğini söylüyor.

Bu şekilde muhtemelen binlerce işçinin 1974'ten 1986'ya kadar köleleştirildiğini tahmin eden Rezende, "Son derece ciddi suistimaller vardı" dedi.

Neden sığır çiftliği?

Bir Alman otomobil üreticisi Brezilya Amazonlarında neden sığır yetiştiriyordu? 

Aslında hikaye, askeri rejimin Amazon'u nasıl gördüğüne dair bir pencere ve dünyanın en büyük yağmur ormanlarının bugün neden tehdit altında olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.

O dönem Brezilya'daki rejim yağmur ormanları bölgesinde hızla yatırım ve gelişim olmasını, bu şekilde devletin gelirlerinin artmasını istedi. "Toprağı olmayan insanlara insanı olmayan toprak" sloganı ile verimli yerler şirketlere ve özel girişimcilere açıldı. Yeni yerleşimciler cezbedildi.

VW de bir çiftlik geliştirmek, ağaç kesmek ve tüm bunları vergi muafiyetlerinden ve negatif faizli kredilerden yararlanarak yaptı. Bunun için de rejimle yakın ilişkiler kurdu. 

Rezende, "Volkswagen bir yandan diktatör rejimle iyi geçiniyor diğer yandan oldukça karlı bir iş yapıyordu. Neredeyse ücretsiz şekilde 6 bin kişi çalıştırıldı." diyor.

Savcı Garcia, diktatörlükten sonra bile bu tür uygulamaların Amazon bölgesinde hala yaygın olduğunu belirtiyor ancak diğer şirketleri de adalet önüne getirebilmek için yeterli kanıtın toplanması gerekli.