Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

İsrail'de koalisyon neden düştü; Bennett'i bekleyen politik seçenekler neler?

Access to the comments Yorumlar
 euronews
İsrai Başbakanı Naftali Bennett
İsrai Başbakanı Naftali Bennett   -   ©  Abir Sultan/ABIR SULTAN

İsrail'de Başbakan Naftali Bennett liderliğindeki koalisyon hükümeti meclisi feshederek erken seçime gitme kararı aldı. 

Bennet'in seçim barajına takılmamak için yeni ortak arayışına başladığı ifade ediliyor. Ancak 50 yaşındaki siyasi liderin yaşanan kriz sırasında istifa edebileceği de konuşuluyor. 

Son üç yılda yapılacak beşinci seçim öncesinde ülkedeki politik seçenekler neler?

Bennett, siyaseti bırakabilir

Bennett, hükümeti feshetme kararını siyasi müttefiki İçişleri Bakanı Ayelet Shaked'ın Fas ziyareti sırasında açıkladı. Yeni Umut Partisi Başkanı ve Adalet Bakanı Gideon Saar da resmi duyuru sırasında Knesset'te bulunmuyordu.

Bennet'in yakın çevresinde siyasetten emekli olma ihtimalinin yüksek olduğuna inananlar var. Ancak onun böyle bir niyetinin olmadığını ifade eden kaynaklar da var. 

Bennett'in yaklaşan seçimlerde bir kez daha Yamina Partisinin başına geçeceği söyleniyor. Ancak, uzun zamandır müttefiki olan İçişleri Bakanı Ayelet Shaked'in onu başka bir parti için yalnız bırakması durumunda Yamina'nın seçim barajını aşamayabileceği kaydediliyor. 

Siyasi ittifak arayışı

Bennett'in Mavi-Beyaz İttifakı Başkanı ve Savunma Bakanı Benny Gantz ile ve ayrıca Saar'ın Yeni Umut Partisi ile siyasi bir ittifak kuracağı tahmin ediliyor.

Ancak Bennett ve Sa'ar'ın geçen yıl boyunca bazı konularda anlaşamadıkları biliniyor. Öte yandan, seçim barajını tek başlarına geçmektense birlikte geçme şansları daha yüksek görünüyor.

Bu arada Dışişleri Bakanı Yair Lapid'in Yesh Atid partisini merkez sol bloğun lideri olarak konumlandırmaya çalışacağı belirtiliyor. İki partili oylama sistemli Amerikan modeline geçilmesini tavsiye eden Lapid, bu şekilde merkez sol bloğun hükümeti kurmada daha büyük bir şansa sahip olacağını tahmin ediyor.

"Netanyahu dönebilir"

Hakkındaki yolsuzluk davaları sonrası geçtiğimiz yıl Haziran'da Bennet öncülüğündeki koalisyon tarafından 12 yıllık yönetimine son verilen Binyamin Netanyahu'nun tekrar başbakanlığa dönebileceği belirtiliyor. 

Yolsuzluktan yargılanan Netanyahu, görevi kötüye kullanmadığını ve kendisine karşı cadı avı yapıldığını savunuyor. 

İsrail yasaları, hakkında soruşturma yürütülen bir politikacının başbakan olamayacağını açıkça belirtmiyor.

Birçok koalisyon üyesi, Knesset dağılmadan önce, bir suçla itham edilen bir milletvekilinin başbakanlık yapmasını engelleyecek bir yasa çıkarma olasılığını gündeme getirdi.

Adalet Bakanı Gideon Saar, böyle bir yasa tasarısını savunduğunu ve yasanın meclise sunulması halinde lehte oy vereceğini açıkladı. 

Maliye Bakanı Avigdor Lieberman, partisi İsrail Beytenu'nun yaklaşan seçimlerdeki amacının "Binyamin Netanyahu'nun yeniden iktidara gelmesini engellemek" olduğunu söyledi. 

Koalisyon neden düştü?

İsrail'de koalisyon hükümetinin düşmesinin en önemli sebebi olarak Yahudi yerleşim yasası gösteriliyor.

Başbakan Bennett, Meclis’in feshedilmesi kararını, “yerleşimci yasası”nın süresinin dolması ve Meclis’ten geçirmekte başarısız olması nedeniyle “ülkenin anayasal kaosa girmesini engellemek” amacıyla aldıklarını kaydetti.

Cuma günü güvenlik, siyasi ve yargı kesimleriyle bazı görüşmeler yaptığına işaret eden Bennett, “Yahuda ve Samiriye (Batı Şeria) kanununun onaylanmaması halinde işler zorlaşacaktı. Bu kanunun onaylanması için tüm çabamızı ortaya koyduk ancak bunda başarısız olduk. Bunun üzerine ben ve arkadaşım Lapid, ulusal çıkarlar için yönetimi devretmek üzere Meclis'i feshetme ve erken seçimlere gitme kararı almak zorunda kaldık.” dedi. 

Erken seçim kararı

İsrail’de koalisyon hükümeti ortaklarından Başbakan Naftali Bennett ve Dışişleri Bakanı Yair Lapid dün, Meclisi feshederek erken seçime gitme kararı aldıklarını açıklamıştı.

Karar Meclis tarafından onaylanırsa İsrail yaklaşık 3,5 yıl içinde beşinci kez genel seçime gidecek.

Koalisyon ortaklarının anlaşmasına göre erken seçime kadar Dışişleri Bakanı Yair Lapid geçici başbakan olacak.

Haziran 2021’de göreve gelen Bennett öncülüğündeki koalisyon, üst üste 12 yıllık Netanyahu dönemini sona erdirmişti.