Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Türkiye ve İran, üçlü zirve öncesinde 8 anlaşma imzaladı: Ticaret hacmi 30 milyar dolara çıkarılacak

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Tahran'da bir araya geldi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Tahran'da bir araya geldi.   -   ©  Mustafa Kamacı/Anadolu Ajansı

Türkiye ve İran, sınır güvenliği, ticaret, diplomatik konular ve bilimsel alanlarda iş birliği için çok sayıda mutabakat zaptı imzaladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, Tahran'da Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyinin 7'nci Toplantısına katıldı. 

Erdoğan, Reisi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında yapılacak üçlü zirve öncesinde, Sadabad Sarayı'nda iki ülke arasında 8 anlaşma imzalandı.

İran Cumhurbaşkanı, Erdoğan'ın ziyaretini iki ülke arasındaki ilişkileri geliştirmek için "dönüm noktası" olarak nitelendirdi.

Türkiye'yi "dost ve kardeş bir ülke" olarak nitelendiren Reisi, iki ülkenin ticaret hacminin 30 milyar dolara ulaşabileceğini söyledi.

İmza töreninin ardından Erdoğan, Konya'da yapılacak İslami Dayanışma Oyunları için Reisi'ye davetiye iletti.

"Astana sürecini yeniden ayağa kaldıracağız"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye-İran-Rusya üçlü zirvesine ilişkin, "Astana sürecini yeniden bir değerlendirme, Astana sürecini yeniden ayağa kaldırma durumu olacaktır." dedi.

Erdoğan, Reisi ile düzenlediği ortak basın toplantısında, dar kapsamlı ve heyetler arası toplantılarda gerçekleştirdikleri istişarelerin iki ülke ilişkilerine yeni bir ivme kazandıracağına inandığını belirtti.

Reisi'nin ortaya koyduğu İran'ın komşularla ilişkilerinin geliştirilmesi vizyonunu çok değerli bulduğunu ifade eden Erdoğan, siyasi, askeri, ekonomik, ticari, kültürel alandaki etraflıca görüşmeleri gerek ilgili bakanların gerekse kendilerinin ifade etme fırsatı bulduklarını söyledi.

İki ülkenin daha önce 30 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşma hedefinin olduğunu anımsatan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Maalesef Covid-19 salgını sebebiyle ciddi manada gerilemeyle karşı karşıya kaldık. Şu an itibarıyla 7,5 milyar doları yakaladık. İnanıyorum ki iki ülkenin kararlı yürüyüşüyle biz 30 milyar dolara yine ulaşacağız. Savunma sanayinde atacağımız adımlarla bu süreci hızlandırmamız mümkün. Gerek petrol gerek doğal gaz alanında atılacak adımlarla da bu hızlanabilir. Türkiye olarak bildiğiniz gibi özellikle savunma sanayinde ciddi bir sıçramamız mevcut. Bu konudaki dayanışmamızı çok ama çok önemsiyorum."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi 7. Toplantısı'nın dışında önemli bir toplantıyı daha gerçekleştireceklerini anımsattı.

Astana üçlüsü olarak liderlerle bir araya geleceklerini anlatan Erdoğan, şunları söyledi:

"Gerek Sayın Putin gerek şahsım gerekse Sayın Reisi bir araya gelerek gelişmelerin son halini masaya yatırmış olacağız. Astana sürecini yeniden bir değerlendirme, Astana sürecini yeniden ayağa kaldırma durumu olacaktır. Bu vesileyle tüm bakan arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum. Aralarındaki mutabakatı, dayanışmayı devam ettirmelerini özellikle kendilerinden rica ediyorum."

HANDOUT/AFP or licensors
Erdoğan ve Reisi, Tahran'da bir araya geldiHANDOUT/AFP or licensors

Reisi:  İlişkilerde önemli bir dönüm noktası

İran Cumhurbaşkanı Reisi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Tahran'a ziyaretinin iki ülke arasındaki ilişkilerde önemli bir dönüm noktasını temsil ettiğini söyledi.

Görüşmelerde, Türkiye ile İran arasında yatırım konuları ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin ele alındığını belirten Reisi, "Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ülkemize ziyareti iki ülke arasındaki ilişkilerde önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor." dedi.

Reisi, "İki ülke arasında bu düzeydeki ticari ve ekonomik ilişkiler, mevcut kapasiteler dikkate alındığında kesinlikle yeterli değil ve daha üst düzeye çıkarılabilir. İki ülke arasında 30 milyar dolar ticaret hacmi belirledik. Bu da mevcut ortak ticaret hacminin üç katına çıkarılması demek." ifadelerini kullandı.

İki ülkedeki şirketlerin faaliyetlerinin artırılması ve yatırım konularının gelişmesinin iki ülke arasındaki ticaretin artmasına vesile olacağını dile getiren Reisi, "İki ülkenin ortak sanayi şirketleri kurması, bugün üzerinde anlaştığımız konulardan biri." diye konuştu.

Türkiye ile İran arasında güvenlik alanındaki iş birliğinin çok önemli olduğunu kaydeden Reisi, şunları söyledi:

"Terör, uyuşturucu ve organize suçla mücadele, görüşmelerde vurgulanan konular arasında yer aldı Sınır güvenliğinin sağlanması için terörle mücadele edilmelidir. Terör örgütlerinin farklı isimleri olabilir ancak halklarımızın ve sınırlarımızın güvenliğini tehlikeye atanlar teröristtir ve bu konuları görüşmelerimizde vurguladık. Batı'nın teröristler arasında ayrım yapmasını ve bu konudaki çifte standardını reddettik, iki ülkenin güvenliğini sağlamak için terörle adı ne olursa olsun mücadele edilmesi gerektiğini vurguladık."

-/AFP
Erdoğan, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile görüştü-/AFP

"Suriye'nin toprak bütünlüğü konusunda hemfikiriz"

İran Cumhurbaşkanı Reisi, iki ülkenin de Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunması konusunda hemfikir olduğunu belirtti.

İmzalanan stratejik iş birliği belgesinin İran ile Türkiye arasında geniş ilişkilere yol açmasını umduğunu dile getiren Reisi, "Bu gezinin iki millete ve sevgili dostumuz ve kardeşimiz Türkiye'ye hayırlar getirmesini temenni ederiz." diye konuştu.

Bu arada Erdoğan, Reisi tarafından onuruna verilen yemeğe katıldı. Sadabad Kültür ve Tarih Kompleksindeki yemek, basına kapalı yapıldı.

Yemeğe, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Ticaret Bakanı Mehmet Muş, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun ve Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın da katıldı.

Mustafa Kamacı/Anadolu Ajansı
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve İranlı mevkidaşı Hüseyin Emir AbdullahiyanMustafa Kamacı/Anadolu Ajansı

Hangi anlaşmalar imzalandı?

Sadabad Sarayı'nda düzenlenen Türkiye-İran Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyinin 7'nci Toplantısının ardından 8 anlaşma imzalandı. 

Bu kapsamda, "Türkiye ile İran Arasında Kapsamlı Uzun Vadeli İşbirliği Anlaşması", "Türkiye Dışişleri Bakanlığı ile İran Dışişleri Bakanlığı Arasında Diplomatik Arşiv Alanında İşbirliği Konusunda Mutabakat Zaptı", "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İran İslam Cumhuriyeti Hükümeti Arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşmasının Uygulanmasına İlişkin İdari Anlaşma", "Türkiye Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı ile İran İslam Cumhuriyeti Spor ve Gençlik Bakanlığı arasında Gençlik ve Spor Alanında İşbirliği Eylem Planı", "Türkiye Cumhuriyeti Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) ile İran Küçük Sanayi ve Endüstri Parkları Kurumu (ISIPO) arasında 7 Nisan 2015'te imzalanan Mutabakat Zaptının tamamlayıcısı hükmünde Eylem Planı", "Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) ile İran İslam Cumhuriyeti Standartlar ve Endüstriyel Araştırma Enstitüsü Ulusal Metroloji Merkezi Arasında Mutabakat Zaptı", "İran İslam Cumhuriyeti Yayın Kurumu (IRIB) ile TRT Arasında İşbirliği Protokolü" ve "Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi ve İran Yatırım, Ekonomik ve Teknik Destek Kurumu Arasında Yatırım Tanıtım Faaliyetlerinde İşbirliği Konusunda Mutabakat Zaptı" imza altına alındı.

Anlaşmalar, Türkiye adına Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı ve Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu, İran tarafından ise İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan, Çalışma Bakanı Vekili Muhammed Hadi Zahidivafa, Spor ve Gençlik Bakanı Sayyid Hamid Reza Sajjadi, Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Reza Fatemi Amin, Milli Standartlar Kurumu Başkanı Mahdi Eslampanah, İran Yayın Kurumu Başkanı Peyman Jebeli ve İran Yatırım, Ekonomik ve Teknik Destek Kurumu Başkanı Ali Fekri tarafından imzalandı.

Ek kaynaklar • AP, AA