Tayvan Savunma Bakanı: Çin, Tayvan Boğazı'na ilişkin zımni anlaşmayı yok etti

Access to the comments Yorumlar
 Mustafa Bag
Tayvanlı bir asker, adanın kuzeyinde düzenlenen askeri tatbikat sırasında Tayvan bayrağını tutarken
Tayvanlı bir asker, adanın kuzeyinde düzenlenen askeri tatbikat sırasında Tayvan bayrağını tutarken   -   ©  AP

Tayvan Savunma Bakanı Chiu Kuo-cheng, Çin'in Tayvan Boğazı'ndaki askeri hareketliliğiyle "orta çizgiyi" aşıp yok ettiğini söyledi.

Taraflarca resmi olarak tanınmayan "orta çizgi", Çin'deki iç savaşın ardından boğaz ve çevresindeki çatışmaları önlemek için 1955'te ABD tarafından çizilmişti. 

Chiu, Tayvan Parlamentosu'na hitabında, orta çizgi üzerindeki zımni mutabakatın sona erdiğini kabul etti. Ancak Pekin'in "kırmızı çizgiyi" aşması halinde Tayvan'ın tepki göstereceğini dile getirdi. 

Bakan Chiu, Tayvan'ın "kırmızı çizgisinin" ne olduğuna dair açıklık getirmedi. 

Ancak bunun Çin'e ait insansız hava araçları da dahil olmak üzere Tayvan topraklarında uçan hava araçlarını kapsadığının altını çizdi. 

Ayrıca bakan Tayvan Boğazı'nda taraflar arasında (Çin-Tayvan) fiili deniz ve hava hattını belirleyen "orta çizgi"yi "kırmızı çizgi" olarak tanımlamadı.

Demokratik yönetim şekline sahip adayı kendi toprağı olarak gören Çin, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin bölge ziyareti sonrası tepkisini, Tayvan çevresinde askeri hareketliliğini arttırarak ve geniş çaplı tatbikatlar düzenleyerek göstermişti. 

Tayvanlı Bakan konuşmasının devamında, "Orta çizginin herkes için zımni bir anlaşma olması gerekiyordu bu anlaşma yok edildi." ifadelerini kullandı. 

Pekin, Komünist Çin ile Washington destekli Tayvan arasındaki Soğuk Savaş düşmanlığının zirvede olduğu 1954 yılında ABD'li bir general tarafından çizilen bu hattı hiçbir zaman resmi olarak tanımadı, ancak Çin Halk Kurtuluş Ordusu yıllar içerisinde büyük ölçüde uydu. 

Yaklaşık 180 km genişliğinde olan Tayvan Boğazı, en dar noktasındaki "orta çizgi", Tayvan sularına yaklaşık 40 km uzak mesafede bulunuyor. 

Tayvanlı yetkililer ve güvenlik analistleri, tehlikeli bir gerilim riski olmadan adanın "orta çizgi"yi savunmasının zor olacağı değerlendirmesinde bulunuyor. 

Pekin'in "yeni normal" oluşturma gayretinde olduğunu belirten Tayvanlı bakan, "Yeni normal inşa etmek istiyorlar ama biz değişmeyeceğiz... Geldiklerinde sağlam duracağız... Teslim olmayacağız." ifadelerini kullandı.

Chiu, Çin'in orta çizgiyi geçmesinin Tayvan'ın direneceği (direniş göstereceği) yeni yollara yönelmesine işaret ettiğini söyledi.

Chiu, bu bağlamda zorunlu askerliğin dört aydan daha fazla uzatılmasının "aciliyet" meselesi olduğunu ancak bakanlığın ayrıntıları netleştirmek için diğer devlet kurumlarıyla da istişarelerini sürdürdüğünü sözlerine ekledi.

Ek kaynaklar • Reuters