Birleşmiş Milletler koordinasyonunda, GKRY Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman 28 Ocak’ta bir araya geliyor. Görüşme, Kıbrıs sorununda müzakere sürecinin yeniden canlandırılması açısından kritik görülüyor.
Kıbrıs sorununda çözüm arayışları kapsamında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis ile Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman arasında yeni bir ortak görüşmenin resmîleşmesiyle, müzakere süreci kritik bir dönüm noktasına giriyor.
Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNFICYP) tarafından yapılan açıklamaya göre, iki lider 28 Ocak Çarşamba günü, BM Genel Sekreteri’nin Özel Temsilcisi Maria Holguin’in koordinasyonunda bir araya gelecek. Görüşme, Erhürman’ın Hristodulidis yaptığı temas çağrısına olumlu yanıt vermesinin ardından netlik kazandı.
BM Özel Temsilcisi Holguin, Kıbrıs temasları öncesinde Brüksel’de Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile bir araya gelerek, müzakerelerin yeniden başlatılmasına yönelik çabalarda AB’nin olası rolünü ele aldı. Holguin’in 26 Ocak’ta Güney Kıbrıs’a giderek temaslarına hemen başlaması bekleniyor.
Program kapsamında Holguin, 26 Ocak’ta her iki tarafın müzakerecileriyle istişarelerde bulunacak. 27 Ocak’ta ise Hristodulidis ve Erhürman ile ayrı ayrı görüşerek, liderler zirvesi öncesinde zemini hazırlayacak. 28 Ocak’ta yapılacak ortak toplantı ise sürecin merkezini oluşturacak.
Müzakere süreci yeniden canlanır mı?
Söz konusu zirve, iki lider arasında 11 Aralık’ta gerçekleşen temasın devamı niteliğinde görülüyor. Uluslararası diplomasi çevreleri, bölgesel ve küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde diyalog kanallarının açık tutulmasının ve müzakere masasına dönüş ihtimalinin araştırılmasının önemine dikkat çekiyor.
Kıbrıs, 1974’teki Yunanistan destekli darbe girişiminin ardından Türkiye’nin adanın kuzeyini işgal etmesiyle ikiye bölünmüştü. Güneyde yer alan Kıbrıs Cumhuriyeti uluslararası alanda tanınan ve AB üyesi olan tarafken, kuzeydeki devlet ise yalnızca Türkiye tarafından tanınıyor.
BM, 1964 yılından bu yana Kıbrıs’ta barışı koruma gücü bulunduruyor.
Kıbrıs sorununun çözümü kapsamında Mart 2025'te Cenevre’de üzerinde uzlaşılan altı maddelik önlem paketinin dört maddesi hayata geçirildi. Bu maddeler arasında gençlik konularında teknik komite kurulması, çevre ve iklim değişikliği girişimleri, mezarlıkların iyileştirilmesi ve teknik detayları beklenen mayın temizleme anlaşması yer alıyor.
Ağustos ayında ise New York'ta yürütülen beş taraflı müzakereler temel anlaşmazlıklar çözülemeden sona erdi. Taraflar, BM’nin rehberliğinde görüşmelere devam etme konusunda uzlaştı.
Hristodulidis, Kuzey Kıbrıslı eski Türk lider Ersin Tatar ve Yunanistan, Türkiye ile İngiltere temsilcileri arasında gerçekleşen görüşmelerde, adanın iki yakasını birbirine bağlayan geçiş noktalarının yeniden açılması konusunda anlaşma sağlanamadı.
Çözülemeyen iki maddenin; dört yeni geçiş noktasının açılması ve tampon bölgeye güneş enerjisi sistemi kurulması olduğu belirtildi.