Çatışmaların yayılması, enerji fiyatlarındaki sert yükseliş ve Orta Doğu’da artan can kayıpları, Trump yönetiminin henüz 'başlangıç aşamasında' olduğunu ima ettiği savaşa dair huzursuzluğu körüklüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile girilen çatışmanın neden gerekli olduğu ve bu savaşın nasıl bir sonla noktalanacağına dair yeterli açıklama yapmadığı yönünde artan eleştirilere pazartesi günü yanıt verdi.
REKLAM
REKLAM
Eleştiriler sadece siyasi sol kanattan değil, Trump’ın "MAGA" (Amerika'yı Yeniden Harika Yap) olarak bilinen muhafazakar tabanından da yükseliyor.
Çatışmaların yayılması, enerji fiyatlarındaki sert yükseliş ve Orta Doğu’da artan can kayıpları, Trump yönetiminin henüz "başlangıç aşamasında" olduğunu ima ettiği savaşa dair huzursuzluğu körüklüyor.
"Kara harekatı ihtimalini dışlamıyorum"
Trump, pazartesi günü New York Post'a verdiği demeçte, daha kapsamlı bir askeri müdahale olasılığını açık bırakarak, bölgeye asker gönderme ihtimalini dışlamadığını söyledi.
Savunma Bakanı Pete Hegseth ise gazetecilere yaptığı açıklamada, yönetimin ne yapıp ne yapmayacağını önceden ilan etme "aptallığına" düşmeyeceğini belirtti.
Trump, "Diğer başkanların 'sahaya asker inmeyecek' demesi gibi bir çekincem yok. 'Muhtemelen onlara ihtiyaç duyulmaz' veya 'eğer gerekliyse giderler' derim," ifadelerini kullandı.
İran; İsrail’e, bölgedeki Amerikan üslerine ve Basra Körfezi'ndeki komşularına insansız hava araçları ve füzelerle misilleme yapmaya devam ederken, Trump ve üst düzey yardımcıları mevcut yaklaşımı savunmayı sürdürüyor.
Pazartesi günü İsrail ile Lübnan'daki İran destekli Hizbullah arasındaki karşılıklı saldırılar, çatışmada yeni bir cephenin açılmasına neden oldu.
MAGA dünyasında çatlak sesler
Geçtiğimiz yıl "Önce Amerika" sloganıyla ve ABD'yi "sonsuz savaşlardan" uzak tutma vaadiyle göreve dönen Trump, şimdi kendi başlattığı bir savaşın içinde. Trump’ın dış politika vizyonunun temelini oluşturan "ulus inşası ve rejim değişikliği politikalarından vazgeçme" çağrısı, mevcut durumla çeliştiği gerekçesiyle sorgulanıyor.
Trump’ın uzun süreli müttefiki ve özel güvenlik şirketi kurucusu Erik Prince, Steve Bannon’ın podcast yayınında yaptığı açıklamada, "Bu durumdan memnun değilim. Bunun Amerika’nın çıkarlarına olduğunu düşünmüyorum. Bu hamle İran’da büyük bir kaos ve yıkıma yol açacak. Başkan’ın MAGA taahhüdüyle bağdaştığını görmüyorum," diyerek hayal kırıklığını dile getirdi.
Tucker Carlson ve Andrew Tate gibi Trump destekçisi diğer etkili isimler de saldırı kararını sorgularken, Tennessee Temsilcisi Tim Burchett gibi bazı sadık müttefikler, İran’ın "kötü bir aktör" olduğunu savunarak Trump’a tam destek veriyor.
Operasyonun süresi ve kayıplar
Beyaz Saray'da düzenlenen bir etkinlikte konuşan Trump, ABD ve İsrail'in ortak askeri operasyonunun "takvimin oldukça ilerisinde" olduğunu belirterek, hedeflere ulaşılmasının dört ila beş hafta süreceğini tahmin ettiğini söyledi. Ancak Trump, bu sürenin uzayabileceğini de sözlerine ekledi.
Askeri kanattan ise daha temkinli açıklamalar geliyor. Genelkurmay Başkanı Dan Caine, operasyon süresince daha fazla kayıp verilmesinin beklendiğini ifade etti.
Pazartesi itibarıyla, İran’ın bölgedeki misilleme saldırılarında 6 ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Rejim değişikliği mi, rejim çöküşü mü?
Trump yönetimi, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve diğer üst düzey liderlerin hedef alınmasının ardından İran’da kontrolü kimin devralmasını istediğine dair ayrıntılı bir plan sunmadı.
Washington merkezli Quincy Institute Başkan Yardımcısı Trita Parsi, Trump’ın "rejim değişikliği" yerine, sonuçlarından sorumlu tutulmayacağı bir "rejim çöküşüne" razı olabileceğini belirtti.
Öte yandan İsrail'in, İran'daki dini yönetime belirleyici bir darbe vurulması için operasyonun uzun süreli olması konusunda Trump’a baskı yaptığı ifade ediliyor.
Savaşın gerekçesi tartışılıyor
Trump yönetimi yetkililerinin pazar günü Kongre üyelerine kapalı kapılar ardında yaptığı bilgilendirmede, istihbaratın İran'ın ABD'ye yönelik "önleyici bir saldırı" hazırlığında olduğuna dair bir kanıt sunmadığı kabul edildi. Buna rağmen Trump, İran'ın ABD'ye ulaşabilecek balistik füzeler ve nükleer silahlar geliştirme çabasında olduğu iddiasını yineleyerek harekatın gerekliliğini savundu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi ise İran'ın iddialı bir nükleer programı olduğunu ancak şu anda nükleer silah üretme programına sahip olmadığını yineledi.
Uzmanlar, nükleer bilginin "bombalanarak yok edilemeyeceğini" ve rejim değişikliğinin nükleer silahsızlanma için garantili bir strateji olmadığını vurguluyor.