Northvolt’un yükselişi ve çöküşü, Avrupa’da sıfırdan dev bir batarya sanayisi kurmanın ne kadar zor olduğunu ortaya koydu.
İsveçli batarya üreticisi Northvolt, Avrupa’nın yeşil teknoloji alanındaki en büyük umutlarından biri olarak görülüyordu. “İsveç’in Tesla’sı” olarak anılan şirket, yedi yılı biraz aşkın sürede 13 milyar doların (11 milyar euro) üzerinde yatırım toplamış, büyümesinin zirvesinde haftada 150 kişiyi işe alıyordu.
REKLAM
REKLAM
Ancak şirket Mart 2025’te iflas başvurusunda bulundu.
Kurucular Peter Carlsson ve Paolo Cerruti, daha önce Tesla’da Elon Musk ile birlikte çalışmıştı. Avrupa’da dünya lideri bir lityum-iyon batarya merkezi kurabileceklerini söylediklerinde, Volkswagen ve Goldman Sachs dahil birçok yatırımcı buna inanmıştı.
2019 ile 2024 arasında Northvolt, İsveç’in Skellefteå ve Västerås kentlerinde iki fabrika kurdu. Carlsson, 2019’da Financial Times’a yaptığı açıklamada, 10 yıl içinde 150 GWh üretim kapasitesine ve yüzde 25 pazar payına ulaşmanın gerçekçi olduğunu söylemişti.
Ancak bu hedefler gerçekleşmedi.
Üretim aksaklıkları ve finansman krizi
İlk alarm zilleri Eylül 2022’de Skellefteå tesisindeki üretim gecikmeleriyle çaldı. 2023 için planlanan 16 GWh üretim hedefi 2024’e ertelendi. 2023’ün sonlarına doğru ortaya çıkan finansal sonuçlar ise şirketin 2024 için planlanan kapasitenin yalnızca yüzde 0,5’ine ulaşabildiğini gösterdi.
Northvolt, 2023’ün ilk dokuz ayında yaklaşık 1 milyar dolar nakit yaktı. 2024’te yeni finansman bulamadı, BMW ile yaptığı anlaşmayı kaybetti ve bin 500 çalışanını işten çıkardı. Ardından iflas ve Carlsson’ın ayrılığı geldi.
Ağustos 2025’te lityum-kükürt batarya şirketi Lyten, Northvolt’un İsveç, Polonya ve Almanya’daki kalan varlıklarını, Skellefteå’daki üretim tesislerini, Västerås’taki Ar-Ge merkezlerini ve tüm fikri mülkiyet haklarını satın aldı.
Şirketin geçici yönetim kurulu başkanı Tom Johnstone, Avrupa’nın yerli bir batarya sanayisine sahip olmasının kritik olduğunu, ancak bunun bir “maraton” olduğunu ve sabır ile uzun vadeli taahhüt gerektirdiğini söyledi. Şirket açıklamalarında jeopolitik istikrarsızlık ve talep koşulları da iflasın nedenleri arasında gösterildi.
Küresel trend mi, yerel sorun mu?
ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminde iklim politikalarına yönelik şüpheci yaklaşımı ve bazı yeşil projelerin iptali belirsizliği artırsa da küresel yeşil teknoloji yatırımları artmaya devam ediyor. Bloomberg verilerine göre 2025’te yeşil teknoloji yatırımları 2,3 trilyon dolara ulaştı; Çin, Hindistan ve Japonya başı çekti.
Bu tablo, Northvolt’un çöküşünün küresel bir trendden ziyade şirketin kendi ölçekleme ve finansman sorunlarıyla ilgili olabileceğine işaret ediyor.
Business Sweden danışmanlık şirketinin yöneticisi Jan Larsson, olayın abartılmaması gerektiğini söylüyor. Skellefteå için ağır bir darbe olduğunu kabul eden Larsson, İsveç’in Finlandiya ve Norveç ile birlikte güçlü bir batarya ekosistemine sahip olduğunu, bilgi birikimi ve araştırma altyapısının sürdüğünü belirtiyor.
“Icarus Sendromu”: Çok hızlı büyümenin bedeli
Northvolt’un hem yatırımcısı hem müşterisi olan İsveçli sodyum batarya girişimi Altris’in CEO’su Christer Bergqvist, şirketin “İkarus’a benzer” yükseliş ve düşüşünden dersler çıkarıldığını söylüyor.
Bergqvist’e göre artık yalnızca büyük alım sözleşmeleri imzalayıp bunun üzerinden finansman sağlayarak hızla büyüme modeli geçerliliğini yitiriyor. Teknolojiyi geliştirmekle sanayi ölçeğinde üretime geçmek arasında ciddi bir zihniyet farkı var.
Altris, Ocak 2026’da Çek şirketi Draslovka ile ortaklık kurarak sodyum-iyon bataryalarının katot aktif malzemesini birlikte üretme kararı aldı. Bu yaklaşım, üretimi tamamen kendi bünyesinde toplamayı hedefleyen Northvolt modelinden farklı.
Northvolt dikey entegrasyonla daha yüksek finansal getiri hedeflemişti. Ancak bu strateji, yüksek sermaye ihtiyacı ve operasyonel riskler nedeniyle başarıya ulaşamadı.
Avrupa’da yeşil dönüşüm ve bürokrasi tartışması
Batarya sektörünün dışında da Northvolt örneği dikkatle inceleniyor. Dalga enerjisi şirketi CorPower Ocean’dan Eunice Silva, şirketin deneyiminin “küçük ve kontrollü adımların” önemini gösterdiğini söylüyor.
2012’de kurulan CorPower, bugün ancak Portekiz açıklarında 10 MW’lık bir dalga enerjisi projesi inşa ediyor. Proje, 40 milyon euroluk AB İnovasyon Fonu hibesiyle destekleniyor.
Silva’ya göre Avrupa’da yeşil enerji projeleri için lisans ve düzenleme süreçleri karmaşık ve bürokratik. İrlanda, Portekiz ve İskoçya’da farklı lisans kuralları ve kurumlar bulunuyor; bu da süreçleri uzatıyor.
Üretim mi, Ar-Ge mi?
Lyten’in Skelleftea'daki tesisleri üretim için mi yoksa Ar-Ge odaklı mı kullanacağı henüz net değil. Eğer ağırlık araştırma-geliştirmeye kayarsa, İsveç ekosistemi daha az sermaye yoğun üretime, daha fazla inovasyona yönelen bir yapıya evrilebilir.
Larsson, İsveç’in elektrik sisteminin neredeyse yüzde 100 fosilsiz olduğunu hatırlatarak, altyapı avantajının sürdüğünü vurguluyor.
Northvolt’un yükselişi ve çöküşü, Avrupa’da sıfırdan dev bir batarya sanayisi kurmanın ne kadar zor olduğunu ortaya koydu. Larsson’a göre bu süreç, sadece yeşil teknoloji alanında değil, genel olarak iş dünyasında uzun süre tartışılacak bir vaka olacak.
“Bunun üzerine doktora tezleri yazılmalı,” diyor.