'Trump’la görüşme' iddiasını reddeden İran yeni füze dalgası başlattı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, salı günkü Kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada, savaşın diyalog ve ciddi müzakereler yoluyla sona erdirilmesi gerektiğini vurgularken, İsrail’in tutumunun ise diplomasiyi baltaladığını savundu.

Savaşın "İsrail'in savaşı" olduğunu ama bedelini tüm dünyanın ödediğini belirten Erdoğan, "Daha fazla yıkım olmadan, daha fazla kan dökülmeden, küresel ekonomide telafisi yıllar alacak tahribat oluşmadan bu anlamsız ve hukuksuz savaş bitmeli, diyalog kapısı açılmalı, sonuç alıcı müzakere sürecine süratle başlanmalıdır," ifadelerini kullandı.

"İsrail'in uzlaşmaz, radikal tavrının diplomatik çözüm yollarını kundaklamasına müsaade edilmemelidir. Dünya barışı ve istikrarına önem veren hiçbir ülke bundan böyle İsrail'in haksız yere bölgemizde yaktığı ateşe odun taşımamalıdır," diyen Erdoğan, Türkiye'nin tüm gücüyle barışın, adaletin, istikrarın tesisi için çalışmaya devam edeceğini söyledi.

Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, salı günü İranlı mevkidaşı ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Tahran’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakerelerin başladığına dair iddiasını yalanlamasının ardından, "konuşmanın her zaman savaşmaya devam etmekten daha iyi olduğunu" söyledi.

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Wang Yi, Abbas Arakçi'ye şu mesajı verdi: "Tüm tarafların barış için her fırsatı ve pencereyi değerlendirmesi, barış görüşmeleri sürecini mümkün olan en kısa sürede başlatması ümit edilmektedir."

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot salı günü yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki bir bölgenin kontrolünü ele geçirmek için askeri güç göndermekten "kaçınması" gerektiğini belirtti.

Böyle bir hamlenin "ciddi insani sonuçlar" doğuracağı konusunda uyaran Bakan Barrot şu ifadeleri kullandı: "İsrail makamlarını, büyük insani sonuçlara yol açacak ve ülkenin zaten vahim olan durumunu daha da kötüleştirecek olan bu tür kara operasyonlarından kaçınmaya çağırıyoruz."

İsrail, daha önce yaptığı açıklamada, ordusunun Güney Lübnan'da sınırdan yaklaşık 30 kilometre içerideki Litani Nehri'ne kadar olan bölgenin kontrolünü ele geçireceğini duyurmuştu.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, salı günü yaptığı açıklamada, ülkesinin İran’daki savaşı sona erdirmek amacıyla "anlamlı ve sonuç odaklı görüşmelere kolaylık sağlamaya" hazır olduğunu belirtti.

Şerif, bu açıklamayı sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı bir paylaşımla duyurdu.

Pakistan, ABD Başkanı Donald Trump’ın pazartesi günü Washington ve Tahran arasında müzakerelerin sürdüğünü açıklamasının ardından İran ile ABD arasında diplomatik temas kurulması için bastıran ülkelerden biri konumunda bulunuyor.

Başbakan Şerif paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "ABD ve İran'ın mutabık kalması kaydıyla Pakistan, devam eden çatışmanın kapsamlı bir çözüme kavuşturulması için anlamlı ve sonuç odaklı görüşmelere ev sahipliği yapmaya ve kolaylık sağlamaya hazırdır, bundan onur duyacaktır."

Katar, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki görüşmelerde arabuluculuk yapmadığını, bölgesel gerilim tırmanırken asıl odak noktasının kendi güvenliğini savunmak olduğunu duyurdu. Açıklama, salı günü Doha'da düzenlenen basın toplantısında Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari tarafından yapıldı.

Katar'a yönelik İran saldırılarının neden azaldığına dair bir soruya yanıt veren el-Ensari, "Bölgeye yönelik saldırılar devam ediyor ve hala fırtınanın göbeğindeyiz," ifadelerini kullandı.

Sözcü, olası tırmanma senaryolarına karşı her türlü ihtiyatı aldıklarını belirterek, "Tüm önlemleri aldığımızdan ve olası her türlü acil durum için net senaryolarla planlama yaptığımızdan emin olabilirsiniz. Şu anki güvenlik mekanizmamıza ve krize verdiğimiz yanıta güveniyoruz," dedi.

Saldırıların ekonomi ve günlük yaşam üzerindeki etkilerine değinen el-Ensari, Katar’ın egemenliğine yönelik saldırıların hafife alınamayacağını ve bunun kabul edilebilir bir durum olmadığını vurguladı. Ancak komşuluk ilişkilerine dair şu dengeleyici mesajı verdi: "Bununla birlikte, binlerce yıldır Körfez'i paylaştığımız 90 milyonluk gururlu bir halk olan İran'ın komşusu olarak yaşamaya devam edeceğiz. Bu durumun üstesinden gelmenin bir yolunu bulmak zorundayız. Çok zor bir dönemden geçiyoruz ama bir çıkış yolu bulacağız."

ABD Dışişleri Bakanlığı salı günü yaptığı açıklamada, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İran’daki savaşı görüşmek üzere cuma günü Fransa’da G7 mevkidaşlarıyla bir araya geleceğini duyurdu.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırısından bu yana ilk yurt dışı gezisini gerçekleştirecek olan Rubio’nun, "Orta Doğu’daki durum" da dahil olmak üzere kritik meseleleri ele alacağını belirtti.

İran’ın en üst düzey askeri komutanlığından yapılan açıklamada, silahlı kuvvetlerin "tam zafer elde edilene kadar" savaşmaya devam edeceği belirtildi.

Hatemü'l-Enbiya Merkez Karargahı'ndan Tümgeneral Ali Abdullahi Aliabadi’nin bu açıklamaları, ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran ve Washington arasında müzakerelerin sürdüğüne dair duyurusuna bir yanıt niteliği taşıyor.

İran Dışişleri Bakanı bölgedeki mevkidaşlarıyla görüşmelerini sürdürse de Tahran yönetimi herhangi bir müzakere yürütüldüğünü kesin bir dille yalanladı. İran devlet televizyonunun aktardığına göre Aliabadi şu ifadeleri kullandı: "İran’ın güçlü silahlı kuvvetleri, ülkenin bütünlüğünü savunmada gururlu, muzaffer ve kararlıdır. Bu yol, tam zafer elde edilene kadar devam edecektir."

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi, İran’ın Körfez bölgesindeki ülkelere düzenlediği saldırılar ile bunların siviller üzerindeki etkisini ele almak üzere çarşamba günü acil oturum düzenleyeceğini açıkladı.

Oturum, Bahreyn’in Körfez İşbirliği Konseyi’ne üye altı ülke ile Ürdün adına yaptığı resmi başvurunun ardından çağrıldı.

İnsan Hakları Konseyi Sözcüsü Pascal Sim, salı günü düzenlediği basın toplantısında söz konusu ülkelerin BM’nin en üst düzey insan hakları organına bir karar tasarısı sunacağını söyledi.

Başvuru metnine göre konsey, "İran’ın Bahreyn, Ürdün, Kuveyt, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne karşı sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan ve masum insanların hayatını kaybetmesine yol açan son askeri saldırganlığını" görüşecek.

İran, hava saldırısında öldürülen Ali Laricani’nin yerine, ülkenin Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin yeni sekreteri olarak eski bir Devrim Muhafızları komutanını atadı.

İran devlet televizyonu, yeni sekreterin Muhammed Bakıri Zülkadr olduğunu duyurdu.

Zülkadr, Devrim Muhafızları’nda tuğgeneral rütbesine kadar yükselmişti. Son olarak İran’ın Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi'nin sekreteri olarak görev yapıyordu.

İsrail ordusu, salı günü İran’ın çeşitli bölgelerinde çok sayıda hava saldırısı düzenlediğini, bunlar arasında ülkenin orta kesimindeki İsfahan kentinin de bulunduğunu açıkladı.

Ordudan yapılan açıklamada, "İsrail Savunma Kuvvetleri, İsfahan’da geniş çaplı bir saldırı dalgasını tamamladı," denildi.

Açıklamada ayrıca İran’ın çeşitli bölgelerinde “geniş ölçekli bir saldırı dalgası” başlatıldığı belirtildi.

Alman havacılık devi Lufthansa ile Hong Kong merkezli Cathay Pacific, İran savaşı nedeniyle Orta Doğu’daki çeşitli noktalara yönelik uçuş askıya alma kararlarını uzattı.

Eurowings, Austrian, Swiss ve Brussels Airlines’ı işleten ve İtalya’nın ITA havayolunda da pay sahibi olan Lufthansa, “istikrarsız durum” nedeniyle bölgedeki tüm seferlerin nisan sonuna kadar iptal edildiğini açıkladı.

Avrupa’nın en büyük hava yolu grubu, ayrıca taşıyıcılarının çoğunun Tahran, Beyrut, Riyad ve Abu Dabi dahil bazı noktalara uçuşlarını 24 Ekim’e kadar durdurduğunu pazartesi gecesi duyurdu.

Şirket açıklamasında, "Lufthansa grubu Orta Doğu’daki durumu sürekli izliyor ve değerlendiriyor," denildi.

Cathay ile Lufthansa, İran savaşının 28 Şubat’ta başlamasının ardından bölgeye yönelik çok sayıda seferini zaten askıya almıştı.

Irak’ın özerk Kürdistan bölgesi, altı peşmerge savaşçısının ölümünün ardından salı günü İran’ı silahlı güçlerine saldırı düzenlemekle suçladı.

Bölgesel yönetimin silahlı kuvvetler bakanlığı açıklamasında, "Altı İran balistik füzesi iki ayrı saldırıda onları hedef aldı," denildi.

Açıklamada, olayda altı kişinin öldüğü, 30 kişinin de yaralandığı belirtildi. Bu, 28 Şubat’ta başlayan İran savaşından bu yana bölgesel güvenlik güçlerine yönelik ilk ölümcül saldırı oldu.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, ABD’nin Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile pazartesi günü yaptığı telefon görüşmesinde ABD ile İran arasında yapılabilecek “olası müzakereleri” ele aldı. Mısır Dışişleri Bakanlığı bu bilgiyi salı günü açıkladı.

Bakanlık, görüşmenin “bölgede kapsamlı bir kaosu önlemenin tek yolu olarak diplomatik süreci yeniden canlandırmaya yönelik yoğun çabaların” sürdüğü bir dönemde gerçekleştiğini belirtti.

Bakanlığın açıklamasına göre Abdülati ayrıca Türkiye, Pakistan, Umman, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Fransa ve Güney Kıbrıs’ın dışişleri bakanlarıyla da görüştü.

Tel Aviv Belediye Başkanı, İran füze saldırısı uyarısının ardından salı günü bir binanın misket mühimmatlı bir füzeyle "doğrudan isabet" alarak hasar gördüğünü belirtti. İsrailli ilk yardım ekipleri ise dört kişinin hafif yaralanmalar nedeniyle tedavi edildiğini açıkladı.

İsrail’in kıyıdaki kenti Tel Aviv’in kuzeyindeki varlıklı bir mahallede meydana gelen saldırıda, olay yerinden aktarılan bilgilere göre eski bir üç katlı binanın cephesi parçalandı ve sokağa molozlar saçıldı.

Tel Aviv Belediye Başkanı Ron Huldai, gazetecilere yaptığı açıklamada binanın “doğrudan isabet” aldığını söyledi. Askeri radyo da dahil birçok İsrail medya kuruluşuna göre polis, hasarın her biri yaklaşık 100 kilogram patlayıcı taşıyan üç ya da dört savaş başlığıyla donatılmış misket mühimmatlı bir füzenin yol açtığını düşünüyor.

İsrail’in Magen David Adom (MDA) acil sağlık servisi, etkilenen dairelerden birinden patlamanın yol açtığı büyük hasarı gösteren bir video yayımladı. MDA, tedavi edilen dört kişinin kısa süre içinde taburcu edildiğini açıkladı ve daha önce altı hafif yaralı olarak duyurduğu sayıyı aşağı yönlü revize etti.

MDA’daki bir kaynak, söz konusu kişilerin patlamanın neden olduğu küçük çaplı yangının ardından dumandan etkilendiğini söyledi.

İsrail ordusu, salı günü ülkenin orta ve güney kesimleri için İran’dan gelen füze atışlarına ilişkin şu ana kadar yedi uyarı yayımlandığını, kuzeyde ise Lübnan’dan ateşlenen füze veya roketlere ilişkin en az altı uyarı yapıldığını bildirdi.

İsrail ordusu, İran’dan gelen saldırıların yüzde 90’ından biraz fazlasını önlediğini belirtiyor ve füze savunma sisteminin tamamen “kusursuz” olmadığını hatırlatarak alarm sırasında halka sığınaklara gitmeleri çağrısını yineliyor.

Polis, Tel Aviv bölgesinde mühimmatın isabet ettiği birden fazla noktaya bomba imha ekipleri sevk edildiğini açıkladı. Ancak konut binasına doğrudan isabet eden saldırının ardından tedavi edilen dört kişi dışında başka yaralı bildirilmedi.

İran devletine bağlı medya kuruluşları, ABD Başkanı Donald Trump’ın enerji altyapısını hedef alma tehdidinden geri adım atmasından saatler sonra, salı günü düzenlenen İsrail-ABD saldırılarında iki gaz tesisi ile bir boru hattının hedef alındığını ileri sürdü.

Fars Haber Ajansı, “İsfahan’da Kaveh Caddesi üzerindeki gaz idare binası ile gaz basınç düzenleme istasyonu saldırılarda hedef alındı,” diye bildirdi. İran’ın orta kesimindeki bu tesislerin “kısmen hasar gördüğü” belirtilirken, olayı duyuran tek İran haber kuruluşunun Fars Haber Ajansı olduğu kaydedildi.

Ajans, ülkenin güneybatısındaki Hürremşehr elektrik santraline ait gaz boru hattının da saldırıda hedef alındığını bildirdi. Fars, Irak sınırındaki kentin valisine dayandırdığı haberinde, “Bir mühimmat Hürremşehr gaz boru hattı işleme istasyonunun dışındaki alana isabet etti,” ifadelerini kullandı. Haberde hasarın boyutuna ilişkin ayrıntı verilmedi.

Trump’ın İran konusundaki ani tutum değişikliği, Tahran’ın stratejik Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaması halinde İran’daki enerji santrallerini vurmakla tehdit ettiği iki günlük ültimatomun dolmasına saatler kala geldi.

Buna karşılık İran devlet medyası, pazartesi günü savaşın sona erdirilmesine yönelik herhangi bir müzakere yürütülmediğini bildirmişti.