Bir donanma gözlemcisi olan İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları'na göre, çatışmanın başlangıcından bu yana en az 21 gemi vuruldu, hedef alındı ya da saldırıya uğradığı bildirildi.
Birleşmiş Milletler'in (BM) denizcilikten sorumlu kuruluşu IMO’nun Başkanı, Orta Doğu’daki savaşın tehdidi altındaki ticari gemileri korumak için "pratik önlemler" alınması çağrısında bulunarak, mahsur kalan binlerce gemi ve denizci için acil bir toplantı başlattı.
Uluslararası deniz taşımacılığı güvenliğini düzenlemekten sorumlu olan Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Londra’daki merkezinde düzenlenen 2 günlük toplantıda nakliye krizini hafifletmeye yönelik çözüm yollarını tartışacak.
IMO’nun 40 üyeli konseyi, perşembe günü sunulan çeşitli karar tasarılarını oylayabilir. Bu tasarılar arasında en dikkat çekeni, "Basra Körfezi'nde mahsur kalan denizcilerin ve gemilerin güvenli bir şekilde tahliyesine izin verecek güvenli bir deniz koridoru oluşturulması" teklifi. Ancak, bu kararlar kabul edilse dahi üye devletler için bağlayıcılık taşımıyor.
176 üye devletin yanı sıra onlarca sivil toplum kuruluşu ve denizcilik sektörü temsilcisinin katıldığı bu toplantı, İran'ın ABD ve İsrail saldırılarına yönelik misillemelerinin Hürmüz Boğazı ve çevresindeki ticari taşımacılığı felç ettiği bir dönemde gerçekleşiyor.
IMO'dan alınan son bilgilere göre, bu durum kilit denizcilik noktasının batısındaki yaklaşık 3 bin 200 gemide yaklaşık 20 bin denizcinin mahsur kalmasına neden oldu.
IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez toplantı başlarken yaptığı açıklamada, "Bu durum kabul edilemez ve sürdürülemez," diyerek, üyeleri bu sorunu çözmek için "pratik tedbirlere" odaklanmaya çağırdı.
"Deniz taşımacılığı ne kadar dirençli olduğunu defalarca kanıtlamıştır ancak jeopolitik nedenler sektörü sınırlarına kadar zorlamaktadır ve deniz taşımacılığı bu çatışmalarda ikincil hasar olarak kullanıldığı her seferinde tüm dünya olumsuz etkilenmektedir."
'Haksız' saldırılar
Körfez ülkeleri açılış konuşmalarında İran'a yüklendi.
Ülkenin delegesi, "Birleşik Arap Emirlikleri, İran'ın sebepsiz, gerekçesiz, ayrım gözetmeyen ve tamamen hukuk dışı saldırılarını en güçlü şekilde reddettiğini ve kınadığını ifade eder," dedi.
Bu saldırıların "egemenliğimizin ve toprak bütünlüğümüzün ciddi bir ihlalini teşkil ettiğini" ve "uluslararası hukukun temel kural ve ilkelerinin açık bir ihlali" olduğunu belirtti.
Küresel ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından etkili bir şekilde abluka altına alınması petrol fiyatlarını dramatik bir şekilde artırdı ve piyasaları ürküttü.
Öte yandan, bir donanma gözlemcisi olan İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları'na (UKMTO) göre, çatışmanın başlamasından bu yana en az 21 gemi vuruldu, hedef alındı ya da saldırıya uğradı.
İngiltere, Fransa, Almanya ve aralarında Körfez ülkelerinin de bulunduğu bir dizi ülke IMO konseyini İran'ın komşularına yönelik "korkunç saldırılarını şiddetle kınayan" bir deklarasyon kabul etmeye çağırdı.
İran'ın "ticari gemileri, denizcileri ve sivil denizcilik altyapısını tehdit ettiğine ve bunlara saldırdığına" dikkat çekilen öneride, saldırıların "haksız olduğu ve sona erdirilmesi gerektiği" belirtildi.
Ayrıca Tahran tarafından "Hürmüz Boğazı'nın sözde kapatılmasının" da benzer şekilde kınanması çağrısında bulundular.
'Güvenli tahliye'
IMO üyesi olan ancak konseyde yer almayan İran, "deniz güvenliğinin kötüleşmesinden" İsrail ve ABD'nin son saldırılarını sorumlu tuttu: "Şu anda deniz taşımacılığını ve denizcileri etkileyen olumsuz denizcilik yansımaları, bu yasadışı eylemlerin doğrudan ve kaçınılmaz bir sonucudur ve bunların altında yatan sebeplerden ayrı olarak görülemez."
Ayrı olarak, Japonya, Panama, Singapur ve Birleşik Arap Emirlikleri IMO'yu "Körfez'de mahsur kalan denizcilerin ve gemilerin güvenli bir şekilde tahliye edilmesini sağlayacak bir çerçeve oluşturmaya" yardım etmeye çağırdı.
Denizcilik endüstrisi kuruluşları "güvenlik konusunda eşgüdümlü bir uluslararası yaklaşım" talebinde bulunurken, "denizcilerin refahının dikkate alınması" çağrısında bulundular.
"Evleriyle iletişimlerinin sürdürülebilmesini, mürettebat değişimlerinin ve gemiden ayrılmalarının kolaylaştırılmasını ve depoların ve erzakların denizcilerin ihtiyaçlarına uygun olmasını" sağlayacak tedbirlerin alınmasını istiyorlar.