İngiltere ve Norveç, aralık ayında Rusya’ya karşı denizaltı kablolarını korumayı amaçlayan yeni ortak deniz devriyelerini duyurdu. Buna göre, Kuzey Atlantik’te kritik altyapıyı korumak üzere en az 13 savaş gemisinden oluşan bir filo görev yapacak.
İngiltere ve Norveç orduları, Kuzey Atlantik’te “kötücül faaliyet” şüphesi taşıyan Rus denizaltılarını caydırmak amacıyla bir operasyon gerçekleştirdi.
İngiltere Savunma Bakanı John Healey perşembe günü yaptığı açıklamada, bir fırkateyn, uçaklar ve yüzlerce personelin, İngiltere’nin kuzeyinde denizaltı altyapısına yakın bölgede bir Rus saldırı denizaltısı ile iki casus denizaltıyı izlediğini söyledi.
Operasyonun bir aydan uzun sürdüğünü belirten Healey, Rus gemilerinin operasyonun ardından bölgeden ayrıldığını ifade etti.
Healey, Rusya’ya mesajının açık olduğunu belirterek, “Kablolarımız ve boru hatlarımız üzerindeki faaliyetlerinizi görüyoruz. Bunlara zarar vermeye yönelik herhangi bir girişimin kabul edilmeyeceğini ve ciddi sonuçları olacağını bilmelisiniz,” dedi.
İngiliz yetkililer, küresel gündemin Orta Doğu’daki çatışmalara odaklanmasına rağmen Rusya’yı uluslararası gündemde tutmaya çalışıyor.
Yetkililer ayrıca bölgedeki savaşlar ile Ukrayna’daki savaş arasındaki bağlantıya dikkat çekerek, Rusya’nın İran’a insansız hava aracı parçaları ve diğer destekler sağladığını belirtti. İran ise Moskova’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü kapsamlı savaşta destek vererek, Rusya’ya Şahed tipi insansız hava araçları sağladı. Bu araçlar Rusya’da “Geran” adıyla da üretiliyor.
Healey düzenlediği basın toplantısında, “Vladimir Putin Orta Doğu’ya odaklanmamızı isterdi, ancak İngiltere ve müttefikleri için asıl tehdit Rusya’dır,” dedi.
“Putin’den gözümüzü ayırmayacağız” ifadelerini kullandı.
Mart ayı sonlarında İngiltere, ordusunun Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına yönelik uluslararası yaptırımları ihlal ederek petrol taşıdığı düşünülen “gölge filo”ya ait gemilere el koymaya hazır olduğunu açıklamıştı.
Daha önce İngiltere, gemilere el konulmadan önce yalnızca Fransa ve ABD ile birlikte izleme faaliyetlerine destek veriyordu.
Healey, “Bu gemilere karşı harekete geçmeye hazırız,” dedi.
Rusya’nın, Avrupa Birliği, ABD ve G7 ülkelerinin Moskova’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgali nedeniyle uyguladığı yaptırımları aşmak için mülkiyeti belirsiz eski petrol tankerlerinden oluşan bir filo oluşturduğu bildiriliyor.
Deniz ittifakı
İngiltere ve Norveç, Başbakan Keir Starmer ve Norveçli mevkidaşı Jonas Gahr Store'nin savunma konusunda görüşmelerde bulunmasının ardından, aralık ayında Rusya'dan gelen denizaltı kablolarını korumayı amaçlayan yeni ortak deniz devriyelerini duyurdu.
İngiltere hükümeti en az 13 savaş gemisinden oluşan birleşik filonun "Rus denizaltılarını avlayacağını ve Kuzey Atlantik'teki kritik altyapıyı koruyacağını" söyledi.
Anlaşmayı İngiliz mevkidaşı John Healey ile birlikte imzalayan Norveç Savunma Bakanı Tore O. Sandvik, bunun her iki ülkenin de "kendilerini birlikte savunmalarına" olanak sağlayacağını söyledi.
Bu anlaşma Ağustos ayında Norveç'in en az beş İngiliz yapımı fırkateyn satın alması için yapılan 10 milyar sterlinlik (11 milyar euro) anlaşmanın ardından geldi.
Bu Norveç gemileri ve sekiz İngiliz gemisi NATO'nun kuzey kanadı boyunca denizlerde ortaklaşa faaliyet gösterecek.
İngiltere, Rusya'nın Birleşik Krallık suları etrafındaki deniz faaliyetlerinin son iki yılda yüzde 30 arttığını söylüyor.
NATO'nun siber ve hibrid tehditler konusundaki kıdemli uzmanı geçen yılın sonlarında Avrupa'daki denizaltı kablolarına yönelik ısrarlı saldırıların Batı altyapısına yönelik "en aktif tehdit" olduğunu söyledi.
İnovasyon, Hibrid ve Siberden sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Vekili James Appathurai, ittifak tarafından Rusya'ya atfedilen iletişim kablolarına yönelik son saldırıların Avrupa'da siber, hibrid ve diğer müdahalelerdeki önemli artışın bir parçası olduğunu söyledi.
Kasım ayı başında Baltık Denizi'nde İsveç ve Litvanya arasındaki iki kablo ile Almanya ve Finlandiya arasındaki bir başka kablonun kopması, üye ülkeleri ve NATO'yu sabotaj endişesiyle alarma geçirdi.
Appathurai Euronews'e verdiği demeçte bu programın adının Rus Denizaltı Araştırma Programı olduğunu ve bu programın çok iyi finanse edilen paramiliter bir yapının örtülü adı olduğunu ve tüm kablolarımızın ve enerji boru hatlarımızın haritasını çıkardığını söyledi.
"Sözde araştırma gemileri var. Altlarında küçük denizaltıları var. İnsansız, mürettebatsız, uzaktan kumandalı araçları var, dalgıçları ve patlayıcıları var," diye ekledi.