Kraliçe arılar su altında nefes alabiliyor; bu sayede, eriyen kar yuvalarını suyla doldurduğunda bile kış boyunca hayatta kalabiliyorlar.
Yeni araştırmalara göre, kraliçe bombus arıları suda en az bir hafta hayatta kalabiliyor.
REKLAM
REKLAM
Bu şaşırtıcı özellik, böcekler toprağın altına gömülüp diapoz adı verilen, kış uykusuna benzer bir duruma geçtiğinde kış boyunca gerçekleşiyor.
Altı ila dokuz ay süren bu dönemde kraliçeler, yağmur ve eriyen karın sığ yuvalarını suyla doldurması nedeniyle suyla doygun koşullara karşı savunmasız kalıyor.
Bilim insanları, kolonide bu yeteneğe sahip tek bireyler olan kraliçe arıların su altında nefes alarak ilkbahara kadar hayatta kalabildiklerini ortaya koydu.
Kraliçe arılar su altında hayatta kalabiliyor
Bu bulgular, Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences dergisinde yayımlanan (kaynak İngilizce) yeni bir çalışmadan geliyor.
Araştırma, yeni çalışmanın ortak yazarı olan bilim insanı Sabrina Rondeau'nun daha önce tesadüfen yaptığı bir keşifle başladı.
Pestisidlerin bombus arılarını nasıl etkilediğini inceleyen bir deney sırasında, diapozdaki kraliçeleri toprakla doldurulmuş tüpler içinde bir buzdolabına yerleştirdi.
Bir gün, yoğunlaşma sonucu oluşan su bazı tüpleri tamamen doldurmuş, dört kraliçeyi tümüyle suya gömmüştü. Şaşkınlık içinde gördü ki arılar hâlâ hayattaydı.
Rondeau daha sonra, kraliçe bombus arılarının su altında bir hafta hayatta kalabildiğini ortaya koyan 2024 tarihli bir çalışmayla bu keşfini doğruladı.
Kraliçe arılar su basan toprakta neden boğulmuyor?
Yeni çalışma, kraliçe arıların bu sıra dışı yeteneğe nasıl sahip olduğunu ayrıntılı biçimde incelemeyi amaçladı.
Bunu araştırmak için ekip, sağlıklı kraliçeleri kış koşullarını taklit eden soğuk ve karanlık bir buzdolabına yerleştirerek diapoz durumuna soktu.
Birkaç hafta sonra ise böcekleri su basmış haznelere daldırdılar.
Bazı arılar birkaç saat boyunca su altında tutulurken, diğerleri sekiz güne kadar su altında bırakıldı.
Deney boyunca araştırmacılar arıların metabolizma hızını ölçtü ve fizyolojik değişimleri kaydetti.
Suya batırılan kraliçelerin düşük ama ölçülebilir düzeyde karbondioksit üretmeye devam ettiklerini, bunun da su altında nefes aldıklarını gösterdiğini tespit ettiler.
Metabolizma hızının, arılar birkaç saat ya da tam sekiz gün boyunca su altında kalsa da sabit kaldığı görüldü.
Su baskını riski yüksek koşullara dayanabilme yeteneği 'hayati önem taşıyabilir'
Araştırmacıların bulgularına göre, arılar solunumun yanı sıra, vücutlarında laktat birikimine yol açan ek bir anaerobik enerji sistemine de başvuruyordu.
Su dolu haznelerden çıkarıldıktan sonra ise kraliçelerin metabolizma hızı, vücutları toparlanıp laktatı atmaya çalışırken iki ila üç gün boyunca keskin biçimde yükseldi.
"Bu tür bir fizyolojik kapasite, [kraliçe arıların] aşırı çevresel koşullara karşı dayanıklılığının temelini oluşturuyor ve karasal böceklerin su baskını riski yüksek habitatlarda nasıl varlığını sürdürebileceğine dair ipuçları sunuyor" diye yazdı ekip makalelerinde.
"Bu tür koşullara dayanabilme yeteneği, özellikle değişen ilkbahar sel düzenleri karşısında hayati önem taşıyabilir"