Elektrik, fosil yakıtlara kıyasla çok daha ağır vergilendiriliyor. Bunu sonunda tersine çevirebilecek yeni bir AB teklifi masada mı?
Elektrik vergileri, İran savaşının enerji fiyatları üzerindeki etkisini telafi etmeye yönelik yeni bir AB teklifi kapsamında ciddi biçimde düşürülebilir.
REKLAM
REKLAM
22 Nisan'da yayımlanması beklenen bir Avrupa Komisyonu taslak önerisi, enerji faturalarını dizginlemeye yönelik önlemleri ortaya koyuyor, diye aktarıyor Reuters haber ajansı.
Üye devletleri enerji şoklarına karşı daha iyi korumak için AB'nin fosil yakıtlara bağımlılığını azaltmaya yönelik planları da içermesi bekleniyor.
“Fosil yakıtlara aşırı bağımlılığımızın bedelini çok ağır ödüyoruz” diyen Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, petrol fiyatlarının yeniden varil başına 100 doların üzerine çıktığına dikkat çekti.
Avrupa doğal gaz fiyatları, çatışmanın başlangıcından bu yana yüzde 70'ten fazla arttı; küresel petrolün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı ise fiilen kapalı.
Avrupa genelinde toptan elektrik fiyatları hâlâ büyük ölçüde gazla çalışan santrallerin maliyetine göre belirlendiği için, çatışmanın başlangıcından bu yana gaz fiyatlarındaki sıçrama doğrudan elektrik faturalarına yansıdı.
“Kıtamız açısından acı gerçek şu ki fosil yakıt enerjisi, önümüzdeki yıllarda da en pahalı seçenek olmaya devam edecek” dedi von der Leyen.
Elektrik ile fosil yakıt fiyatları arasındaki makas
Bugün Avrupa ülkelerinin çoğunda elektrik üzerindeki vergiler, petrol ve gazın iklim üzerindeki etkisine rağmen, fosil yakıtlara uygulananlardan çok daha yüksek.
Eurostat'a göre, AB'de hanehalkı için ortalama elektrik fiyatı 2025'in başında kWh başına yaklaşık 0,29 avro seviyesindeydi; hanelerin ödediği gaz fiyatı ise kWh başına ortalama yalnızca 0,11 avroydu. Bu da elektriğin birim başına yaklaşık iki buçuk kat daha pahalı olduğu anlamına geliyor. Geçen yıl, ortalama bir Avrupalı tüketicinin elektrik faturasının neredeyse yüzde 28'i vergi ve harçlardan oluştu.
Bu fark tesadüf değil. Kısmen, hükümetler yenilenebilir enerji ve çevre politikalarını finanse etmek için elektrikten yüksek vergi topluyor. Tarihsel olarak daha düşük gaz fiyatları da fosil yakıta bağımlı ısıtma ve ulaştırmayı erişilebilir kılmayı hedefliyordu.
Ancak bu sektörler giderek elektrifikasyona geçerken, eleştirmenlere göre bu vergi yapısı temiz enerjiye geçişi fiilen caydırıyor.
Yeşil dönüşümün kilidi: daha düşük elektrik vergileri
Avrupa Komisyonu, elektrik vergilerinin düşürülmesinin fosil yakıtlardan uzaklaşmayı teşvik etmenin anahtarı olduğunu savunuyor. Ancak AB'nin elektrik vergilerine ilişkin kuralları 2003'ten bu yana değişmedi ve bu kuralları güncelleme girişimleri defalarca tıkandı. Kasım 2025'teki vergi reformu teklifi, üye devletlerin gerekli oybirliğini sağlayamaması nedeniyle kabul edilmedi.
Önümüzdeki aydan itibaren Komisyonun, elektriğe uygulanan verginin petrol ve gazdan daha düşük olmasını sağlamak için AB vergi kurallarında yasal değişiklikler önermesi bekleniyor.
Bu değişiklikler yürürlüğe girerse oluşacak gelir açığını kapatmak için uzmanlar, İran savaşının başlangıcından bu yana hızla artan fosil yakıt kârlarına beklenmedik kazanç vergisi getirilmesi çağrısında bulunuyor.
Avrupa Komisyonu bu yaklaşıma şimdiden destek sinyali verdi ve buna benzer bir vergi, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin yol açtığı enerji kriziyle mücadele için geçici olarak uygulanmıştı.
Yaklaşan teklifin, vergileri düşürerek elektrifikasyonu teşvik etmeyi, aynı zamanda yenilenebilirleri yaygınlaştırıp şebekeleri iyileştirmeyi hedefleyen AB'nin Uygun Fiyatlı Enerji Eylem Planı'nı temel alması ve bu planı hızlandırması öngörülüyor.
Komisyonun yazdan önce bağlayıcı bir elektrifikasyon hedefi önermeyi planladığı bildiriliyor.