İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar küresel petrol ve doğalgaz arzını sıkılaştırırken, yakıt fiyatlarındaki oynaklığın etkisiyle AB’de elektrikli araçlardaki büyüme hızlanıyor.
Avrupa otomotiv sanayisi için dönüm noktası niteliğindeki bir ayda, Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği’ne (ACEA) göre AB genelinde yeni bataryalı elektrikli araç (BEV) kayıtları mart ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 48,9 arttı.
REKLAM
REKLAM
Bu büyüme, Avrupa’nın İran savaşı ve küresel enerji arzındaki aksaklıklar nedeniyle uzun süreli yüksek benzin fiyatlarıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde geldi.
Bataryalı elektrikli otomobiller, mart ayında toplam AB pazarının yüzde 20’sinden fazlasını oluşturdu. İlk çeyrekteki payı ise yüzde 19,4 oldu. Bu oran, 2025’in ilk çeyreğinde yüzde 15,2 seviyesindeydi.
ACEA raporuna göre bu dönüşüm, başta büyük Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok yerde devreye alınan yeni ve güncellenmiş vergi avantajları ile diğer teşvik programları sayesinde önemli ölçüde hız kazandı.
Elektrikli otomobiller hızla pazar payı kazanıyor olsa da hibrit elektrikli araçlar (HEV) hâlâ yüzde 38,6 ile pazarın en büyük tekil payına sahip ve ilk çeyrekte kayıt sayısı 1 milyonu aştı.
Şarj edilebilir hibrit araçlar (PHEV) da büyümesini sürdürdü ve pazar payı geçen yılki yüzde 7,6 seviyesinden yüzde 9,5’e yükseldi.
Elektrikli araçlardaki bu tablonun aksine, içten yanmalı motorlu araçlar (ICEV) pazar payı kaybetmeyi sürdürüyor.
AB genelinde benzinli otomobil kayıtları ilk çeyrekte düşüşünü sürdürdü ve geçen yılki yüzde 28,7 seviyesinin belirgin biçimde altına geriledi. Dizel araçlar da benzer bir seyir izledi; pazar payı sadece yüzde 7,7’ye düştü.
ACEA, büyük Avrupa ülkelerinde yürürlüğe giren yeni ve güncellenmiş vergi teşvikleri ile destek programlarının etkisiyle toplam otomobil satışlarının ilk çeyrekte 2025’in aynı dönemine göre yüzde 4 arttığını açıkladı.
ACEA ayrıca, bataryalı elektrikli araçlardaki güçlü büyümeye rağmen hibrit araçlara yönelik talebin de sağlam kalmaya devam ettiğini belirtti.
Bu durum, karbonsuzlaşmada "teknolojiye tarafsız" bir yaklaşımı destekliyor. Böylece tüketici ihtiyaçlarının farklılık göstermesi ve Avrupa genelinde şarj altyapısının eşitsiz gelişmiş olması dikkate alınarak kademeli bir geçişe imkan tanınıyor.
Batı Avrupa’nın 'Büyük Dörtlü'sü
Kıtanın çoğu zaman "Büyük Dörtlü" olarak anılan başlıca ekonomilerinin performansı, bu sonuçlarda kilit rol oynadı. İtalya, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ta elektrifikasyona geçiş yönünde farklı ama genel olarak güçlü eğilimler görüldü.
AB içinde en hızlı büyümeyi İtalya kaydetti. Ülkede ilk çeyrekte bataryalı elektrikli araç kayıtları yüzde 65,7 arttı.
Fransa yüzde 50,4’lük güçlü bir artışla onu izlerken, Almanya aynı kategoride yüzde 41,3’lük yükseliş kaydetti.
Birleşik Krallık da benzer bir tablo ortaya koydu. Ülkede yalnızca mart ayında 86 binden fazla yeni bataryalı elektrikli araç kaydedildi. Bu, 2025’in aynı ayına göre yüzde 24,2’lik artış anlamına geliyor.
Ancak geçiş süreci kayıpsız ilerlemiyor.
Bu kilit pazarlarda benzinli ve dizel otomobil satışları sert düştü. En dramatik daralma Fransa’da görüldü; kayıtlar yüzde 40,3 geriledi.
İtalya, Almanya ve Birleşik Krallık da bu kategoride çift haneli düşüşler bildirdi. Bu tablo, tüketici eğilimleri ve politikalardaki daha geniş çaplı değişimi yansıtıyor.
Jeopolitik baskılar dönüşümü hızlandırıyor
Elektrifikasyona geçiş, aynı zamanda dalgalı ve maliyetli bir jeopolitik arka plan eşliğinde ilerliyor.
İran’daki savaş ve bunun sonucunda Hürmüz Boğazı’na uygulanan abluka, küresel enerji piyasaları üzerinde kalıcı baskı yarattı. Bu da geleneksel yakıtların fiyatlarını yüksek ve öngörülemez hale getirdi.
Bu dış etkenler, fiilen benzinli ve dizel araç sahiplerini cezalandırıyor; elektrikli araçların daha düşük kullanım maliyetleri ise Avrupalı sürücüler için giderek daha cazip hale geliyor.
Çatışmanın uzaması halinde, artan maliyetlerin tüketicileri uzaklaştırması nedeniyle yeni alıcıların elektrikli araçları daha fazla tercih etme eğiliminin sürmesi bekleniyor.