Yeşil enerji kuruluşları önerileri övdü, ancak bunların etkili olabilmesi için somut ve uygulanabilir reformlarla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.
ABD-İsrail'in İran'daki savaşıyla bağlantılı jeopolitik gerilimler fosil yakıt piyasalarındaki dalgalanmayı körüklerken, Avrupalılar endişe verici enerji maliyeti artışlarıyla karşı karşıya kalıyor.
REKLAM
REKLAM
Fiyatlardaki sert yükseliş, yaşam standartlarını aşağı çekebilir, işletmeleri zorlayabilir ve darbenin etkisini hafifletmek için ciddi kamu harcamalarını gerektirebilir.
“Fosil yakıt fiyatlarındaki son sıçrama, dört yıl içinde Avrupa'yı vuran ikinci şok, Avrupa için fosil yakıtlara bağımlılığın stratejik bir zafiyet ve yüksek enerji fiyatlarının temel nedeni olduğunu acı biçimde hatırlatıyor” diyor enerji düşünce kuruluşu Ember'de analist olan Chris Rosslowe.
“Temiz enerji ile elektrifikasyonun bir arada ilerlemesi, ani gaz ve elektrik fiyat artışlarına karşı kalıcı koruma sağlamanın tek yolu.”
Avrupa Komisyonu, istikrarsız petrol ve gaz kaynaklarına bağımlılığı azaltmak amacıyla 22 Nisan'da bir eylem planı sundu.
AccelerateEU, “enerji güvenliği ile AB'deki tüketiciler ve işletmeler için karşılanabilir, temiz, bol ve yerli enerji” sağlamayı hedefliyor.
Önlemler, enerji çekleri verilmesi ve elektrik vergilerinin düşürülmesinden, sanayi, ulaşım ve bina sektörlerinde elektrifikasyonun önündeki engellerin kaldırılmasına kadar uzanıyor.
Yeşil enerji alanındaki kuruluşlar önerileri memnuniyetle karşıladı, ancak etkili olabilmeleri için somut ve uygulanabilir reformlarla desteklenmeleri gerektiğinin altını çiziyor.
AB'nin temiz enerji planı ne öngörüyor?
AccelerateEU, “enerji fiyatlarındaki sıçramalarla karşı karşıya kalan tüketicilere derhal rahatlama sağlamak ve güvenli, uygun fiyatlı temiz enerjiye geçişi hızlandırmak” amacıyla beş sütundan oluşuyor.
Komisyon, hem tek pazar içinde hem de gaz depolarının doldurulması, petrol stoklarının istisnai olarak piyasaya sürülmesi ya da ulusal tedbirler alınması gibi adımlar yoluyla fosil yakıt tedarikçileriyle, AB ülkeleri arasında koordinasyonun artırılmasını öneriyor.
Başka bir dizi önlem ise AB ülkelerinin tüketicileri ve sanayiyi fiyat zirvelerinden korumasını destekleyecek. Bunlar arasında hedefli gelir destek programları, enerji çekleri ve özellikle kırılgan haneler için, genellikle gaz vergilerinden çok daha yüksek olan, elektrikten alınan özel tüketim vergisinin düşürülmesi yer alıyor; bunlar ülkelerin tüketicileri korumalarında ve elektrikten alınan özel tüketim vergisini düşürmelerinde yardımcı olacak araçlar.
Petrol ve gaz ithalatını azaltmak için yerli temiz enerjiye geçiş hızlandırılacak. Üreticilerin kapasitelerini artırmaya ve daha fazla yenilenebilir enerjiye ve beceriye yatırım yapmalarını teşvik etmek için, bir elektrifikasyon hedefi belirlenmesi ve sanayi, ulaşım ile bina sektörlerinde elektrifikasyonun önündeki engellerin kaldırılması gibi önlemler öngörülüyor.
AB enerji sisteminin yenilenmesi ve dönüştürülmesi, mevcut kuralların tam olarak uygulanmasını sağlayacak ve AB Şebekeler Paketi üzerindeki müzakereleri hızlandıracak. Ev ve işyerlerine enerji ulaştıran eskimiş şebeke altyapıları, rüzgar ve güneş enerjisinin yaygınlaşmasının önündeki başlıca engellerden biri.
Son olarak AccelerateEU, temiz enerji dönüşümüne yönelik özel sermaye katkısını artırmayı ve hem AB hem de ulusal düzeyde kamu fonlarını harekete geçirmeyi öneriyor.
'Kısa vadeli kriz önlemlerini kalıcı reformlara dönüştürün'
Temiz enerji grupları önerileri destekliyor, ancak yalnızca tüketicileri bugün korumakla kalmayıp daha istikrarlı ve uygun fiyatlı bir enerji sistemine geçişi de hızlandıracak adımlar atılması çağrısında bulunuyor.
“Komisyon, Avrupa'nın enerji fiyat şoklarına maruziyetinin geçici bir aksaklık değil, yapısal bir sorunun sonucu olduğunu yerinde biçimde kabul ediyor” diyor ECCO'da Kıdemli Finans Politika Danışmanı Caterina Molinari.
“Kısa vadeli kriz önlemlerini kalıcı reformlara dönüştürmek, vergiler ve kesintilerin yeniden dengelenerek elektrik maliyetinin düşürülmesini ve elektrifikasyonun hızlandırılmasını gerektiriyor.”
Düzenleyici Yardım Projesi'nin Avrupa direktörü Louise Sunderland, elektrik faturasındaki, AB genelinde hanehalkı faturalarının ortalama yüzde 50'sinden fazlasını oluşturan şebeke ve vergi unsurlarının azaltılmasına yönelik öneriyi “doğru yönde, hızlı etkili bir adım” olarak nitelendirdi.
“Ancak bu reformlar, uygulanabildikleri ölçüde etkili olacak ve birçok hükümet, elektrikteki vergileri düşürme konusunda halihazırda sahip oldukları imkandan bile henüz yararlanmadı” diye ekliyor.
SolarPower Europe CEO Yardımcısı Dries Acke, Komisyonun AB genelinde tek bir elektrifikasyon hedefi belirleme kararını ve AB'nin depolama kapasitesinin 2030'a kadar 200 GW'a çıkarılması gereğini kabul etmesini övdü.
Yetersiz enerji depolama kapasitesi, Avrupa'da yenilenebilir enerji için kilit bir darboğaz oluşturuyor; bazı ülkeler, şebekedeki tıkanıklık nedeniyle rüzgar ve güneş üretimini düzenli olarak durdurmak zorunda kalıyor.
“Batarya temelli enerji depolama, bu ölçek büyütmenin ana itici gücü olacak ve hem güvenli hem de rekabetçi bir elektrik sistemi kurulmasını mümkün kılacak” diyor Acke.
“Ancak Komisyon, batarya depolama ve diğer fosil dışı esneklik türlerinde bu seviyelere ulaşmak için somut önlemler önermiyor.”
Beyond Fossil Fuels kampanyacısı Juliet Phillips'in özetlediği gibi: “AccelerateEU sorunu teşhis etti, ancak uzun vadeli tedavide hâlâ boşluklar var.”