Uluslararası bir ekip, Els Casots’ta (Barselona) 30 yıl önce bulunan bir kafatasından yeni bir amfisyon türü saptadı: Paludocyon moyasolai. Çalışma, Miyosen dönemi bu etoburlarını daha iyi anlamamızı sağlıyor.
Kafatası, 1990’lı yıllarda Subirats (Alt Penedès) belediyesi sınırlarındaki Els Casots’taki kazı kampanyalarından biri sırasında topraktan çıkarıldı; bu fosil alanı zamanla Avrupa Miyosen dönemi için başlıca referans noktalarından biri haline geldi.
REKLAM
REKLAM
O dönemde araştırmacılar, bölgede ve başka ülkelerde parçalı kalıntıları bulunan Paludocyon cinsine ait, zaten bilinen bir örnek olduğunu varsaydılar. İncelenecek bir yenilik görülmeyince parça rafa kaldırıldı.
Ancak 2014’te, bir doktora tezi hazırlanırken biri yeniden bu kafatasına baktı ve bazı şeyler yerine oturmadı. Karşılaştırıldığı tür, aşağı yukarı bir aslan ya da kaplan büyüklüğünde, 200 kiloya yaklaşan çok daha iri bir hayvandı.
Oysa ellerindeki fosil daha küçük görünüyor ve muhtemelen daha az kas kütlesine sahipti. Institut Català de Paleontologia Miquel Crusafont’tan ekip, son iki yılı bu şüpheyi doğrulamaya ayırdı: Fosil, bilinen bir Paludocyon değildi, daha önce kimsenin tanımlamadığı bir türdü.
Yeni türe, paleontolog Salvador Moyà-Solà’ya ithafen Paludocyon moyasolai adı verildi ve Els Casots, bu tür için dünya çapında referans fosil yatağı konumuna yükseldi.
Çalışmaya ICP’nin yanı sıra CSIC’e bağlı Ulusal Doğa Bilimleri Müzesi, València Üniversitesi, Barselona Özerk Üniversitesi, Madrid Complutense Üniversitesi, Ekvador Ulusal Biyoçeşitlilik Enstitüsü ve Güney Afrika’daki Iziko müzesi katıldı.
Tropik bir lagünde orta boy bir yırtıcı
Araştırmacıların hesaplarına göre, köpek ya da ayı grubuna girmeyen, ancak her ikisinin özelliklerini birleştiren soyu tükenmiş etçil aileye ait bu amficyonid, büyük bir köpek boyutlarındaydı ve 50 ila 70 kilo arasında ağırlığa sahipti.
Bulunan kalıntılar, kafatası, dişlerin büyük bölümü ve izole bir alt azı dişini içeriyor; bu malzeme, ekibin dikkatini çeken bir ayrıntıyı saptamak için yeterli oldu: Arka azı dişlerinin alışılmadık derecede gelişmiş olması, özellikle de normalde cinste görülenden çok daha geniş ikinci üst azı dişi ile olağandan büyük üçüncü azı dişi.
Bu diş dizilimi, küçük ve orta boy avların, ilkel geyiklerin, bovidlerin ve atasal domuzların peşine düşebilen, çevresindeki en iri hayvan olmasa da av peşinde koşan mezokarnivor bir yırtıcıyla uyumlu, çeşitli bir diyete işaret ediyor. Nitekim aynı yatakta, aşağı yukarı bir leopar büyüklüğünde, henüz resmen tanımlanmamış ikinci ve hayli büyük bir amficyonid türünün kalıntıları da ortaya çıkarıldı.
Yaklaşık 15,9 milyon yıl önce yaşadığı ortam, bugünkünden çok farklıydı: Sığ bir lagün, etrafı tropik ormanlarla çevrili; timsahlar, yılanlar, balıklar ve dikkate değer bir memeli çeşitliliği aynı alanı paylaşıyordu.
Kazıdan sorumlu ekip, tam da bu sucul ortamın fosillerin bu denli iyi korunmasını sağladığını vurguluyor: Hayvanlar öldükten sonra gövde çamura saplanıyor ve çürümeden korunuyordu.
Miyosen etçilleri haritasına eklenen yeni bir parça
Bu keşif, İber Yarımadası’nda Miyosen boyunca büyük etçillerin topluluklarının nasıl örgütlendiğini inceleyen daha geniş bir araştırma bütününe ekleniyor. Madrid Complutense Üniversitesinin de yer aldığı önceki bir çalışma, Segovia’daki Los Valles de Fuentidueña ve Madrid’deki Cerro de los Batallones gibi biraz daha genç fosil yataklarını analiz etmişti; bu alanlarda ayı-köpekler, kedigiller, sırtlanlar ve ayıların oluşturduğu olağanüstü zengin etçil topluluklar yan yana yaşıyordu.
200’ü aşkın diş minesi örneğinde yapılan kararlı izotop analizleri sayesinde, Palaeontology dergisinde yayımlanan o çalışma, aralarındaki rekabetin yüksek olduğunu ortaya koydu; yalnızca amficyonid ile ilkel sırtlan gibi türler, daha açık habitatlarda farklı avların peşine düşerek bu baskıyı bir ölçüde hafifletiyordu.
Bu tür izotop çalışmaları, her bir hayvanın ne yediğini fosile neredeyse hiç zarar vermeden oldukça ayrıntılı biçimde yeniden kurmaya imkân tanıyor: Bir dişten dişçi freziyle birkaç miligram minenin alınması ve bunun kütle spektrometresiyle analiz edilmesi yeterli.
Bu yaklaşım, farklı fosil yataklarına ve Miyosen’in farklı dönemlerine uygulandığında, faunanın dönemin çevresel değişimlerine nasıl karşılık verdiğini giderek daha ayrıntılı bir tablo halinde ortaya koyuyor: Kapalı ormanlardan daha açık ve kurak manzaralara geçişe, aynı bölge için bu denli yoğun rekabet koşullarında bazı türlerin birlikte yaşayabilmesini sağlayan stratejilere ışık tutuyor.
Paludocyon moyasolai, Fuentidueña veya Batallones’te incelenen dönemlerden biraz daha eski bir evreye ait olsa da, Cenozoik boyunca Avrasya ve Kuzey Amerika’nın büyük bölümüne hâkim olan aynı amficyonid ailesine mensup bir tür olarak bu anlatının içine yeni bir parça olarak oturuyor. Araştırmacıların ortak görüşüne göre, tanımlanan her yeni örnek, grubun evrim ağacını biraz daha hassaslaştırmaya ve birkaç milyon yıl önce tamamen yok oluş sürecini daha iyi anlamaya yardımcı oluyor.