Güneş enerjisi, kömür, gaz, nükleer, rüzgâr ve hidroelektrik üretimini geride bırakarak küresel ölçekte en öne geçti.
AB'de ilk kez, bu yıl haziran ayında elektriğin dörtte biri güneş enerjisinden sağlandı.
REKLAM
REKLAM
2026 Haziran'ında güneş enerjisi AB'de rekor düzeyde, 52 TWh elektrik üreterek birliğin aylık üretiminin yüzde 25'ini karşıladı. Böylece güneşin 2026 Mayıs'ında kaydedilen önceki aylık rekoru olan 47 TWh'yi (yüzde 23) geride bıraktı.
Güneş, ay boyunca AB'nin en büyük tekil elektrik kaynağı oldu; nükleer (yüzde 21), gaz (yüzde 15), rüzgâr (yüzde 14) ve hidroelektriğin (yüzde 12) önüne geçti; kömür ise elektriğin yalnızca yüzde 8'ini üretti. Bu, güneş enerjisinin AB'nin en büyük elektrik kaynağı olduğu üçüncü ay; daha önce 2025 Haziran ve 2026 Mayıs aylarında zirveye çıkmıştı.
“Güneş enerjisinin yükselişi gerçekten baş döndürücü, ardı ardına tüm tahminleri boşa çıkarıyor” diyor analizi yapan düşünce kuruluşu Ember'in kıdemli analisti Chris Rosslowe. “Sadece birkaç yıl içinde güneş, küçük bir aktörden Avrupa’nın elektrik sisteminin vazgeçilmez bir parçasına dönüştü; hükümetler ve vatandaşlar düşük maliyetli, hızlı kurulabilen yerli enerji kaynakları ararken.”
2021 Haziran'ında güneş, AB elektriğinin yalnızca yüzde 10'unu (21 TWh) üretiyordu.
Güneş enerjisi ucuz ve hızla kurulabiliyor
2021 ile 2025 arasında güneş enerjisi AB'de her yıl beşte birden fazla büyüdü; bu, tüm enerji kaynakları arasında en hızlı artış. Bunun başlıca nedeni kurulumların yüksek temposu; yalnızca 2025 yılında 65,1 GW yeni kapasite devreye alındı.
Hazirandaki rekor güneş üretimi, kısmen rekor kıran sıcak hava dalgalarının yol açtığı soğutma talebi nedeniyle artan yaz elektrik talebiyle aynı zamana denk geldi. Güneş enerjisi, diğer kaynakların sıcak ve durgun hava koşullarında zorlandığı bir dönemde elektrik arzını ayakta tutmaya yardımcı oldu.
Avrupa'nın yenilenebilir devrimine İspanya öncülük ediyor
Güneş enerjisindeki büyüme, AB üye ülkelerinin tamamında görülüyor. Şu ana kadar 2026 yılında, 18 AB ülkesi elektrik üretiminde güneşin payı açısından yeni aylık rekorlar kırdı.
İspanya'da güneş enerjisi, 2026 Haziran'ında ilk kez elektriğin üçte birinden fazlasını (yüzde 34) karşıladı. Bu, ülkenin temiz enerjiye yaptığı muazzam yatırımlar sayesinde mümkün oldu. 2019'dan bu yana rüzgâr ve güneş kapasitesini ikiye katlayarak 40 GW'dan fazla ekledi; bu, elektrik piyasası İspanya'nınkinden iki kat büyük olan Almanya hariç, herhangi bir AB ülkesinden daha fazla.
Bu, tüketiciler için karşılığını veriyor. İspanya'da elektrik faturaları düştü ve İran savaşıyla başlayan enerji krizi sonrası birçok ülkede faturalar artarken, ülke ters yönde seyretti. Ember'in analizine göre, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapandığı mart ayından bu yana haneler elektrik faturalarında aylık kişi başı 10 avro tasarruf etti.
İspanya'da 2025 Ağustos ayında kömürle çalışan santrallerden hiç elektrik üretilmedi. Oysa sadece 10 yıl önce kömür, ülkenin elektrik üretiminin dörtte birini oluşturuyordu.
Bu, ülkelerin isterlerse enerji kaynaklarını ne kadar hızlı değiştirebileceklerini gösteriyor. Rosslowe, “İspanya'nın başardığını elde etmek için İspanya güneşine ihtiyacınız yok; Avrupa'daki her ülke pahalı gaza bağımlılığı azaltmak için kendi rüzgâr ve güneş kaynaklarını çok daha iyi kullanabilir” diye savunuyor.
Elbette tüm bunlar emisyonlar açısından da son derece sevindirici. İspanya, 2025'te elektriğinin yalnızca yüzde 25'i için fosil yakıtlara dayanıyordu; bu da kişi başına 0,9 ton CO2 eşdeğeri emisyonla, AB ortalaması olan 1,3 ton CO2e'nin altında kaldığı anlamına geliyor.
Almanya'da balkon tipi güneş panelleri çok popüler
Almanya'da güneş enerjisi, mayıs ayında ilk kez elektriğin üçte birinden fazlasını (yüzde 33) karşıladı ve haziranda bu pay yüzde 36'ya yükseldi.
Almanya, Avrupa'nın faaliyette olan en büyük güneş parkına ev sahipliği yapıyor; eski bir kömür madeni üzerine kurulu tesiste 500 hektardan fazla alana yayılmış paneller bulunuyor. Sıradan Almanlar da güneş enerjisinin faturalarını düşürme potansiyelini benimsemiş durumda.
Genellikle balkonlara, teraslara ve sundurma çatılarına kurulan tak-çalıştır güneş sistemleri, dış duvara monte edilebilen küçük paneller kullanıyor. Avrupa'nın birçok ülkesinde bunlar süpermarketlerden ya da internetten satın alınabiliyor. Almanya'da 2022 ile 2025 arasında bir milyondan fazla tak-çalıştır set kuruldu.
Tak-çalıştır güneş sistemleriyle üretilen elektrik, herhangi bir kurulum maliyeti olmadan, telefon şarj cihazı gibi diğer cihazlar misali doğrudan bir priz üzerinden kullanılabiliyor.
Uzmanlara göre, ödediğiniz fiyata, sistemin büyüklüğüne ve konumuna bağlı olarak maliyetini çıkarmak ortalama iki ila altı yıl sürüyor. Ancak bir kez devreye girdiğinde tak-çalıştır güneş sistemleri, şebekeden çekilen elektrik miktarını azaltarak faturaları düşürüyor.
Almanya'da balkon tipi güneş panellerinin fiyatı son birkaç yılda yarı yarıya düştü; küçük modeller artık yaklaşık 200 avroya satın alınabiliyor.
Tüketiciler, balkon panellerinin ürettiği enerjiyi depolamak için bir batarya ekleyerek daha fazla tasarruf sağlayabiliyor. Güneş panelleri elektrik üretmek için güneş ışığına ihtiyaç duyduğundan enerji yalnızca gündüz saatlerinde üretiliyor. Ancak iş ve okul nedeniyle birçok kişi evde olmadığından, tüketim bu saatlerde genellikle daha düşük. Akşam saatlerinde, insanlar eve döndüğünde güneş panelleri elektrik üretemediği için enerji talebi artıyor.
Bataryalar, gündüz üretilen güneş enerjisini depolayarak hanelerin bunu akşam kullanmasına imkan tanıyarak Almanya'daki dengesiz arz ve talebi dengede tutmaya yardımcı olabilir. Bu, gündüz üretiminin boşa gitmesini önler ve elektrik şebekesi üzerindeki baskıyı hafifletebilir.
Geleneksel olarak kömüre dayanan Polonya'da tablo hızla değişiyor
Polonya haziran ayında elektriğinin neredeyse dörtte birini güneşten sağladı (yüzde 24). AB'nin en büyük kömür kullanıcılarından biri olmasına rağmen, Polonya güneş enerjisinde Avrupa'nın en hızlı büyüyen ülkeleri arasında yer alıyor.
Polonya, 2025 Haziran'ında önemli bir dönüm noktasına ulaştı; yenilenebilir kaynaklar ilk kez kömürden daha fazla elektrik üretti. Düşünce kuruluşu Energy Forum'a göre elektriğin yüzde 44,1'i yenilenebilir kaynaklardan gelirken, kömür ve linyit santralleri yüzde 43,7 üretti.
Polonya'da 2025 itibarıyla 23 GW fotovoltaik kapasite kurulu durumda. Oysa sadece beş yıl önce ülkede yalnızca 2 GW'lık güneş enerjisi tesisi vardı.
Ana zorluklardan biri, enerji dönüşümünü geciktiren engellerin kaldırılması. Energy Forum'dan Dr Maria Niewierko, “2016'da hükümet tarafından neredeyse tamamen durdurulan ve sadece iki yıl önce bu düzenlemelerin gevşetilmeye başlanmasıyla yeniden hareketlenen kara rüzgâr enerjisinin gelişimi hâlâ son derece sınırlı” diye açıklıyor.