Aşırı sıcaklar bu yıl AB ekonomilerine yaklaşık 180 milyar euroya mal olabilir. Bu rakam, AB'nin GSMH'sinin yaklaşık yüzde 1'ine ve neredeyse 2026 yılı için beklediği büyüme oranının tamamına denk geliyor. Büyük üye ülkeler arasında en ağır darbeyi alan ülke ise Fransa.
Triodos Bank tarafından yayımlanan araştırmaya göre, bu yaz Avrupa'yı etkisi altına alan uzun süreli sıcak dalgası, bir yıllık ekonomik büyümeyi silip süpürme yolunda ilerliyor.
REKLAM
REKLAM
Analiz, aşırı sıcakların ve orman yangınlarının yol açtığı hasarın 2026 yılında toplamda 180 milyar avroya ulaşacağını ve bunun da GSMH'nin yaklaşık yüzde 1'ini temsil ettiğini tahmin ediyor. Bu durum, AB'nin bu yıl için beklediği yaklaşık yüzde 1,1'lik büyümeye kıyasla, bloğu neredeyse durgunluk sınırına getiriyor.
Banka, söz konusu hasarı üçü AB ortalaması olarak nicelleştirilen dört ana kanaldan takip ediyor:
Düşük ürün rekoltesi ve süt üretimi ile buna bağlı gıda fiyat artışları yaklaşık yüzde 0,15'lik bir paya sahip.
Nükleer, hidroelektrik ve termik santral üretimindeki kısıtlamalar, güneş enerjisi verimliliğinin düşmesi ve yüksek toptan elektrik fiyatları yüzde 0,12 ile yüzde 0,15 arasında ek bir yük getirirken, demiryolu, karayolu ve suyolu taşımacılığındaki aksamalar yüzde 0,15'lik bir kayba yol açıyor.
En büyük ve belirlenmesi en zor etki ise iş gücü verimliliğinde yaşanıyor.
Sıcaklıklar yaklaşık 25°C ila 30°C'yi aştığında çalışan başına düşen üretim geriliyor; en keskin kayıplar ise açık havada ve fiziksel güç gerektiren işlerde görülüyor. Sıcaklığın uyku kalitesini ve zihinsel performansı düşürmesi nedeniyle ofis çalışanları da bu durumdan olumsuz etkileniyor.
Araştırmada atıfta bulunulan Allianz tarafından yapılan ülkeler arası analiz, 30°C'nin üzerinde seyreden her bir derece için çalışma saati başına düşen üretim kaybının yaklaşık yüzde 3 olduğunu ortaya koyuyor.
En çok etkilenen ülke Fransa
Sonuçlar, sadece en sıcak ülkelerin sıralandığı bir liste niteliği taşımıyor. Triodos; hassas sektörlerin üretimdeki payı, işe gidiş-geliş süreleri, klima kullanımı ve sıcaklığa uyum gibi unsurları dikkate alarak her ekonomiyi puanlıyor ve bu değeri bu yıl kaydedilen aşırı sıcak gün sayısıyla çarpıyor.
Tahminlere göre 1,4 puanlık bir büyüme kaybı yaşayan Fransa, en çok etkilenen ülke olarak öne çıkıyor. Bu kayıp, halihazırda zayıf bir noktada olan Fransa ekonomisini yaklaşık yüzde 0,6'lık bir küçülmeye sürüklemeye yetiyor.
Hollanda yaklaşık 0,8 puan kaybederek yerinde sayma noktasına geliyor. İspanya ve İtalya, sıcaklıktan en çok etkilenen iş gücüne ve en fazla sıcak güne sahip olsa da onlarca yıllık uyum süreci, tekil sıcak dalgalarının etkisini hafifletiyor.
Klima kullanım oranının düşük ve sıcaklığa uyumun az olduğu Polonya oldukça hassas bir konumda yer alsa da daha serin bir yaz geçirdiği için yaklaşık yüzde 2,9 oranında büyümeye devam etmesi bekleniyor.
GSYH rakamlarına yansımayan maliyetler
İnsan hayatındaki kayıplar büyük ölçüde bu ekonomik rakamların dışında kalıyor.
Yalnızca Haziran ayındaki sıcak dalgasında Fransa, Almanya, İspanya ve İtalya genelinde tahminen 20 bin 400 sıcaklığa bağlı ölüm gerçekleşti. Yaz boyunca yaşanan yaklaşık 25.000 ölümün kaybedilen yaşam yılları üzerinden hesaplanan maliyeti ise 1,5 milyar ile 7 milyar avro arasında bir kayba işaret ediyor.
Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre, orman yangınları geçen hafta itibarıyla AB genelinde 490 bin hektardan fazla alanı küle çevirdi. Bu rakam, 197 bin hektar olan 20 yıllık ortalamanın çok üzerinde kalırken Fransa yeni bir rekor kırdı.
Yanan alanlardan kaynaklanan ekosistem hizmeti kayıplarının ise 100 milyon euro ile 4,6 milyar euro arasında bir ek maliyet getirebileceği belirtiliyor.
Araştırma, iklim değişikliğine uyum önlemlerinin verimlilik kayıplarını yaklaşık yüzde 40 oranında azaltabileceğini ancak tamamen ortadan kaldıramayacağını gösteriyor. Çalışmanın yazarları, tahminlerinin temkinli varsayımlara dayandığı konusunda uyarıyor.
Banka, tek başına uyum sağlamanın yeterli olmadığını ve Avrupa’nın emisyonlar konusunda daha kararlı adımlar atması gerektiğini savunuyor. Ayrıca Komisyon'un 17 Temmuz'da ana karbon fiyatlandırma mekanizmasını gevşetme yönündeki adımını da bu gerekliliğin aksi yönünde bir hamle olarak nitelendiriyor.