Hükümetin ölenleri toplu ve 'geçici' olarak gömme planını açıklaması büyük tepki çekti. Ağırlıkla Hindu olan Nepal halkı, bunun dinî geleneklere aykırı olduğunu söylüyor.
Nepalli aileler, bir hafta önce Himalaya bölgesinde köyleri ve evleri önüne katan ölümcül ani sellerin ardından kaybolan yakınlarının “ruhlarını özgür bırakmak” amacıyla sembolik cenaze törenleri düzenliyor.
REKLAM
REKLAM
Acil durum ekipleri, 26 Ağustos’ta Çin-Nepal sınırında yüksek rakımda meydana gelen bir buzul çökmesinin tetiklediği devasa su, kaya ve moloz dalgasının önüne kattığı bölgelerde binden fazla kişinin cesedine ulaştı. Felaketin ardından yaklaşık 4 bin 500 kişi ise hâlâ kayıp. Dondurucu sular, kayalar ve enkazdan oluşan dev dalga, güzergâhı üzerindeki çok sayıda yerleşim ve yapıda ağır hasara yol açtı.
Kayıp yakınlarını bulabilmek için günlerce barınakları ve morgları arayan bazı aileler, umutlarını yitirerek son dini ritüelleri yerine getirmeye başladı.
“Ruhunun özgür kalması, nerede olursa olsun huzur içinde ve mutlu olması için bunu yapmak zorundaydık” diyen Dolma Newar Tamang, eşi için düzenlenen cenaze töreninde gözyaşlarına boğulan oğlunun yanında konuştu. Tamang’ın eşi, felaket meydana geldiğinde Çin’e gitmek üzere yoldaydı.
Tamang, “Haberi gördüm ve onu aradım. Defalarca aradım ama telefonuma hiç cevap vermedi,” dedi.
Felaketin üzerinden bir hafta geçmesine rağmen Nepalli kurtarma ekipleri, özellikle bölgedeki hidroelektrik santrallerine ait çok sayıdaki tünelde hayatta kalanlara ulaşma konusunda umutlarını koruyordu.
Şimdiye kadar ekipler, balçıkla kapanan tünellerden yalnızca cansız bedenler çıkarabildi. Ancak kurtarma ekipleri, olası sağ kurtulanlara ulaşabilmek için enkazı kazmaya, delmeye ve patlayıcılarla temizlemeye devam etti.
Nepal Dışişleri Bakanı Shisir Khanal, hâlâ kayıp olduğu bildirilen binlerce kişiden bazılarının hayatta olabileceğine dair umudunu koruduğunu söyledi.
"Mucizeler olur," dedi bir röportajda. "Bu aşamada umudu tamamen kaybetmek istemiyorum."
Nepal Başbakanı Balendra Shah, bu felaketin, "Himalaya bölgesinde karşı karşıya olduğumuz risklerin iklim değişikliğiyle birlikte arttığının ciddi bir göstergesi" olduğunu söyledi.
Facebook'taki bir paylaşımında, "İklim değişikliği küresel olarak ortaya çıkan bir sorun ve felaketlere müdahale de küresel bir sorumluluk," diye yazdı.
Bilim insanları, dünyanın en yüksek dağ silsilesi olan Himalayaların, küresel sıcaklıkların artmasıyla birlikte hızla ısındığını ve bunun da buzulların erimesini hızlandırdığını söylüyor.
Daha geniş Himalaya ve Hindu Kuş silsilelerindeki buzullar, dağlık bölgelerde yaşayan yaklaşık 240 milyon kişi için, ayrıca Güney ve Güneydoğu Asya'daki nehir vadilerinde yaşayan 1,65 milyar kişi için hayati bir su kaynağı.
Çoğunlukla kırsal, 30 milyon nüfuslu bir ülke olan Nepal'i vuran yıkımın boyutu, giderek artan bir öfkeye yol açıyor. Ülke, küresel ısınmaya neden olan sera gazı emisyonlarına çok az katkıda bulundu ancak sonuçlarından en fazla etkilenen yerlerden biri.
Katmandu, yeniden inşa maliyetlerinin "milyarlarca doları" bulabileceği uyarısında bulundu. Nepal ekonomisi hâlihazırda baskı altında ve bu ölçekte bir felakete karşılık verebilmek için sınırlı kaynaklara sahip.
Nepal'de morglar dolup taşarken, yetkililer DNA örnekleri alındıktan sonra kimliği belirlenemeyen yüzlerce cesedi toplu mezarlara gömmek zorunda kaldı; bu da çoğunluğu Hindu olan toplumda, hükümeti dini cenaze ritüellerini görmezden gelmekle suçlayan büyük bir öfkeye yol açtı.
Salı akşamı itibarıyla doğrulanan toplam ölüm sayısı 1.066'ya ulaştı. Bunların 1.050'si Nepal'de, 16'sı ise Çin'de bildirildi. En son veriler ayrıca 4 bin 462 kişinin hâlâ kayıp olduğunu gösteriyor. Bunların 3 bin 916'sı Nepal'den, 546'sı ise Çin'den.