El Niño genellikle yılın sonuna doğru zirveye çıkar; ancak okyanuslardaki ısı atmosfere daha yavaş salınır ve bir sonraki yıl küresel sıcaklıkları yükseltir.
Birleşmiş Milletler'in iklim kurumu perşembe günü yaptığı uyarıda, El Niño hava olayının önümüzdeki aylarda "çok güçlü" hale gelmesinin beklendiğini ve olgunun neredeyse kesin olarak şubat ayına kadar süreceğini bildirdi.
REKLAM
REKLAM
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) (kaynak İngilizce), El Niño'nun bu yılın sonuna doğru zirveye ulaşacağını, ancak iklime yönelik zincirleme etkilerinin 2027'ye kadar süreceğini açıkladı.
"El Niño iyice yerleşmiş durumda ve önümüzdeki aylarda çok güçlü bir olaya dönüşerek yağış ve sıcaklık düzenleri üzerinde büyük etkiler yaratacak; buna bağlı sel, kuraklık ve aşırı sıcak riski artacak" dedi WMO.
El Niño doğal bir iklim olgusudur ve iklim değişikliğinden kaynaklanmıyor.
Ancak bilim insanları, fosil yakıtların yakılması nedeniyle zaten ısınan gezegenimizin sıcaklığını daha da artırmasını ve aşırı hava olaylarını şiddetlendirmesini bekliyor.
"El Niño gözlerimizin önünde dev boyutlara ulaşıyor" dedi BM Genel Sekreteri António Guterres.
"Bilim hiçbir şüpheye yer bırakmıyor: Gezegen bilinmeyen sularda ve bu sular ısınıyor. Deniz yüzeyi sıcaklıkları yükseliyor, sıcaklıklar tırmanmaya devam ediyor ve dünya aşırı hava olaylarının tehlike bölgesinde" diye konuştu.
"Artan risklerle iklim eylemi başlatma ve insanları koruma yönündeki kararlılığımız arasında bir yarış söz konusu. Bu yarışı kazanmak zorundayız."
Ekonomilere "ağır darbe"
El Niño genellikle yılın sonlarına doğru zirveye çıkıyor ancak okyanuslardaki ısının atmosfere daha yavaş salınması, küresel sıcaklıkların bir sonraki yıl daha da yükselmesine yol açıyor.
Şu ana kadar kaydedilen en sıcak yıl, son El Niño'nun ardından gelen 2024.
"Bu olağanüstü El Niño... dünya genelinde topluluklara ve ekonomilere ağır bir darbe indirme potansiyeline sahip" dedi WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo.
"Kuraklıklar ve sellerin yol açtığı aksama ve yıkımı şimdiden görüyoruz ve El Niño şiddetlendikçe bu etkilerin artmasını bekliyoruz."
Hazırlık için "kaybedecek zaman olmadığını" vurgulayan Saulo, afet yönetimi otoritelerini ve tarım, sağlık, enerji ve su gibi iklime duyarlı sektörleri uyardı.
El Niño, orta ve doğu ekvatoral Pasifik Okyanusu'nda deniz yüzeyi sıcaklıklarını artırarak rüzgar, basınç ve yağış düzenlerinde dünya çapında değişikliklere yol açıyor.
Bu olgu genellikle her iki ila yedi yılda bir ortaya çıkıyor ve yaklaşık dokuz ila 12 ay sürüyor.
Koşullar, El Niño ile onun zıttı olan La Niña arasında salınım gösteriyor; aralarda ise nötr koşullar yaşanıyor.
"Tropikal Pasifik genelinde olağanüstü sıcak okyanus koşullarıyla beslenen El Niño'nun, önümüzdeki aylarda daha da güçlenerek çok güçlü bir yoğunluğa ulaşması bekleniyor" dedi WMO.
BM ajansı El Niño olaylarını zayıf, orta, güçlü ve çok güçlü olarak sınıflandırıyor; yani bu olayın dört düzeyin en yükseğine ulaşması bekleniyor.
WMO, El Niño'nun şubat ayına kadar sürmesinin "neredeyse yüzde 100'e varan olağanüstü yüksek bir olasılık" taşıdığını bildirdi.
Pasifik Okyanusu ısınıyor
El Niño, tropikal Pasifik'in binlerce kilometre ötesindeki hava ve iklim düzenlerini bile yeniden şekillendirebiliyor.
Her El Niño farklı, ancak büyük olaylar çoğu zaman benzer kalıpları izliyor. Buna Amazon'un bazı bölgelerinde, Endonezya ve Avustralya'da kuraklık, Hindistan'da muson yağmurlarının bozulması ve tropik kuşak genelinde yağış düzenlerinde kaymalar da dahil.
Eylül-Kasım dönemi için WMO tahminleri, "neredeyse tüm kara alanlarında" normalin üzerinde sıcaklık görülme olasılığının arttığını, yağış desenlerinin ise güçlü Pasifik El Niño'suna "belirgin ve klasik bir atmosferik yanıt" gösterdiğini ortaya koyuyor, diye belirtti BM'nin hava ve iklim kurumu.
Orta-doğu ekvatoral Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklığı anomalilerini ölçen endeks, Mayıs ile Temmuz arasında normalin ortalama 1,5 derece üzerinde seyretti ve o zamandan bu yana daha da güçlendi.
Temmuz sonu ile ağustos ortası arasında haftalık değerler ortalamanın yaklaşık 2,2 ile 2,6 derece üzerine çıkarak El Niño'nun güçlenmeye devam ettiğini gösterdi.
Temmuz ve ağustos başı boyunca bazı bölgelerde deniz altı sıcaklıkları ortalamanın 8 santigrat dereceden fazla üzerine çıktı.