Bir mühendis, yapay zekâdan yararlanarak, Napolyon dönemine ait ve iki yüzyılı aşkın süredir çözülemeyen bir askerî şifreyi çözdü.
Yapay zeka, Napolyon Bonapart’ın emriyle kaleme alınmış bir mektubu, 200 yılı aşkın bir sürenin ardından ilk kez çözdü.
Belge, Napolyon tarafından doğrudan yazılmış bir mektup değildi. İtalya Genel Valisi Eugène de Beauharnais’nın karargâhında hazırlanmış, Napolyon’un talimatıyla Marmont’a iletilen şifreli bir birlik talimatıydı.
Siber güvenlik şirketi SentinelOne’da çalışan mühendis Carter Church, sosyal medyada OpenAI’nin GPT-6 Astra modelinin 1809 tarihli şifreli bir mektubu çözdüğünü (kaynak İngilizce), bu mektubun Fransız General Auguste de Marmont’a gönderildiğini yazdı.
Church’e göre yapay zeka modeli, şifreyi kırmak için görseli altı saat civarında metne dönüştürdü.
“Astra, 1.202’ye 1.836’lık levhayı satırlara böldü, işaretleri okudu, elle çizilmiş 175 işaretten hangilerinin aynı işaretin iki kez yazılmış hâli olduğunu belirledi ve ancak bundan sonra şifreyi kırmaya başladı” diye yazdı Church bir blog yazısında.
Belgenin içeriğini yeniden ortaya çıkarmaya, onlarca yıl boyunca çok sayıda araştırmacı girişmişti, ancak hiçbiri tam bir çözümlemeyi yayımlamamıştı.
Astra işi baştan sona üstlendi; görselin metne dökülmesinden homofonik yerine koyma esasına dayanan şifrenin analizine, kod yazmaya ve tarihî kayıtlarla çapraz karşılaştırma yapmaya kadar tüm aşamaları gerçekleştirdi.
Metin, Bavyera, Polonya ve Fransız birliklerinin konuşlanma yerlerini ortaya koyuyordu.
1809’da Avrupa savaşın eşiğine gelmişti. Avusturya, Fransa ile savaşmaya hazırlanırken, Fransız kuvvetlerinin büyük bir bölümü hâlâ İspanya’da tutuluyordu. Dalmaçya’daki Fransız birliklerine komuta eden Marmont, Avusturya saldırıya geçerse izole kalma riskiyle karşı karşıyaydı.
Napolyon, 16 Mart’ta Eugène’e, başlıca Fransız ve müttefik kuvvetlerin mevzilerini Marmont’a bildirmesini emretti; mesajın “şifreyle yazılması” ve güvenilir bir subay tarafından götürülmesi gerektiğini özellikle belirtti.
Belgede “Ruslar Avusturya’ya karşı yürüyüşe geçti ve Friuli ordusu bugün seksen bin kişiden oluşuyor” deniliyor.
“Dalmaçya kolordusunu da ekleyin; geride her yerde örgütlenen yedek birlikleri saymadan bile, Avusturya’nın aynı anda her yönden saldırıya uğrayacağını görürsünüz.
“Sonuç olarak kendi yıkımına doğru hızla ilerliyor. Yürüyüş emrini aldığınızda, birkaç birlikten ya da ayaktakımının toplandığından korkuya kapılmamalısınız.”
Çözülen birlik sayıları, subay unvanları ve birliklerin konuşlanma yerlerinden yola çıkan Church, belgeyi 1809 Mart ayının sonlarına, Avusturya birliklerinin saldırı başlatmasından yaklaşık iki hafta öncesine yeniden tarihledi.
Church, 18 Eylül’de, başkalarının sonucu yeniden elde etmesine imkân tanıyan transkripsiyon, şifre tabloları ve betikleri de içeren eksiksiz araştırma kaydını yayımladı.
Church’ün aktardığına göre, Cryptiana’yı yöneten Tokyo merkezli araştırmacı Satoshi Tomokiyo çözümü gözden geçirerek ilgili kaydı “çözüldü” olarak işaretledi.