İkinci el pazaryerine ilişkin IKEA'nın son basın açıklamasında sürdürülebilirlik dikkat çekici biçimde yok.
IKEA, Birleşik Krallık’ta ikinci el bir pazar yeri başlattı; böylece müşterilere daha önce kullanılmış mobilyaları alıp satmanın yeni bir yolunu sunuyor.
REKLAM
REKLAM
İsveç ve İspanya gibi ülkelerde hâlihazırda kullanılmakta olan uygulama, şirketin 2021’de devreye giren Buyback & Resell hizmetinin devamı niteliğinde. O dönemde alışveriş yapanlar, uygun ürünleri mağaza kredisi karşılığında IKEA’ya geri satabiliyordu.
Ancak yeni girişim, satıcıların daha önce kullanılmış mobilyaları için nakit almasına ya da dijital bir IKEA iade kartını tercih etmesine imkân tanıyan “eşten eşe işlemler” sunuyor.
IKEA'nın ikinci el pazar yeri nasıl işliyor?
Müşteriler, şilteler, beyaz eşyalar ve gıda ürünleri hariç olmak üzere, IKEA’dan şu anda satın aldıkları ya da geçmişte satın almış oldukları ev eşyalarını platformda listeleyebiliyor. Üzerinde değişiklik yapılmış ürünler, geri çağrılan ürünler ve IKEA markası taşımayan mobilyalar için satışa izin verilmiyor.
Satıcılar, uygun ürünleri taratarak ilan oluşturabiliyor; bu da artık ihtiyaç duymadıkları IKEA mobilyalarını başkalarına devretmelerini kolaylaştırıyor. Platform, önerilen fiyat aralıkları, profesyonel ürün fotoğrafları ve doğru ölçüler sunarak satıcıların ilan hazırlamasına yardımcı oluyor.
Her ilanda ayrıca ürün açıklamaları, montaj talimatları ve bakım bilgileri yer alıyor; böylece potansiyel alıcılar, satıcıyla iletişime geçmeden önce temel ayrıntıları görebiliyor. Satıcılar, satış gelirlerini nakit olarak almayı ya da IKEA dijital iade kartını seçmeleri hâlinde yüzde 15’lik ek bir tutar kazanmayı tercih edebiliyor.
Bu adım, IKEA için hazırlanan ve Birleşik Krallık’taki her dört yetişkinden birinden fazlasının, kişisel bir geçmişe ya da hikâyeye sahip olmasının ikinci el mobilyayı kendileri için daha cazip kıldığını ortaya koyan araştırmanın ardından geldi.
Geçen yıl Birleşik Krallık’taki tüketicilerin yüzde 63’ü ürünlerini yeniden satış platformları aracılığıyla satın aldı; bu, 2024’e göre yüzde 51’lik bir artış anlamına geliyor. Tüketicilerin yarısından fazlası (yüzde 52) son 12 ay içinde çevrimiçi olarak bir şey satarken, yüzde 60’ı ikinci el alışverişin bütçelerini daha fazla esnetmelerine yardımcı olduğunu söylüyor.
“İnsanlar evlerini döşeme biçimlerini değiştirdi” diyor IKEA Birleşik Krallık & İrlanda sürdürülebilirlik müdürü Greg Lucas.
“Taşınıyor, yeniden dekorasyon yapıyor ya da belirli bir parça arıyor olsunlar, giderek daha fazla müşteri yeni ürünlerin yanı sıra ikinci el mobilyayı da değerlendiriyor ve kendileri için kişisel bir yaşam alanı yaratmaya yardımcı olacak parçaları aktif biçimde arıyor.”
IKEA’nın pazar yeri, şirketin yaşam maliyeti krizinde erişilebilirliğe öncelik verme hedefinin bir parçası. Platformda listelenen ürünlerin fiyatları, benzer yeni ürünlere kıyasla ortalama yüzde 60 daha düşük.
IKEA'nın yeni pazar yeri lansmanında sürdürülebilirlik eksik
İkinci el mobilya satın almak çevre için belirgin biçimde daha iyi; çünkü hacimli eşyaların çöplüklere gitmesini önlemeye yardımcı oluyor ve üretim kaynaklı emisyonları azaltıyor. Yeni ürün yerine daha önce kullanılmış mobilyayı tercih etmek, aynı zamanda ham madde talebini düşürerek ormanlar gibi ekosistemlerin korunmasına katkı sağlıyor.
Ancak IKEA her yıl iddiaya göre 2.000 yeni ürünü piyasaya sürüyor. Bu nedenle İsveçli şirket, sık sık “fast furniture”, yani hızlı mobilya markası olarak anılıyor ve çevrecilerden sert eleştiriler alıyor.
“IKEA ikinci el pazar yerini, yeni ürün yelpazemizin yanında tamamlayıcı bir teklif olarak görüyoruz” diyor, en büyük IKEA perakendecisi olan Ingka Group’un bir sözcüsü Euronews Earth’e.
“İnsanların evleri, ihtiyaçları ve bütçeleri değişiyor. Bazen yeni ürünleri tercih ediyorlar, bazen de ikinci el bir ürün onlar için çok daha uygun oluyor.”
Sözcüye göre, IKEA ürünleri zaten diğer platformlar üzerinden Avrupa’daki ikinci el mobilya pazarının yüzde 9’unu oluşturuyor. Görünen o ki şirket, “fast furniture” modelinden vazgeçmeden bu pazarda büyümeyi hedefliyor.
Greenpeace’in 2024 tarihli bir soruşturması (kaynak İngilizce), IKEA için üretim yapan mobilya imalatçılarının, Natura 2000 koruma alanları da dahil olmak üzere Romanya’daki Karpat Dağları’nda, Avrupa’nın kalan son doğal ormanlarından bazılarından ahşap tedarik ettiğini ortaya koydu.
Şirket, o dönemde, ürünlerinin ve operasyonlarının ormansızlaşmaya ya da orman tahribatına katkıda bulunmamasını sağlayan sorumlu tedarik uygulamalarına “bağlı kalmayı” sürdürdüğünü söylemişti.
IKEA, 2016 seviyeleriyle karşılaştırıldığında 2030’a kadar tüm değer zinciri boyunca mutlak sera gazı emisyonlarını yarıya indirmeyi hedefliyor. Şirket ayrıca 2030’dan itibaren yalnızca yenilenebilir ve geri dönüştürülmüş malzemeler kullanmak ve operasyonlarında yüzde 100 yenilenebilir elektriğe ve enerji verimliliğine geçmek istiyor.