İklim değişikliği nedeniyle sellerin daha da şiddetlenmesi bekleniyor. Evinizin ilk savunma hattı bahçeniz olabilir.
Geçen hafta İspanya'nın Katalonya bölgesini etkileyen şiddetli yağışlar ve seller, en az iki kişinin ölümüne yol açtı; evler ile yollar sular altında kaldı.
REKLAM
REKLAM
Ne yazık ki bu ilk kez yaşanmıyor. Üstelik son da olmayacak: bilim insanları, kısmen insan kaynaklı iklim değişikliğinin beslediği aşırı hava koşulları olaylarının dünya genelinde artacağını öngörüyor.
Sağanak çekildiğinde insanlar yıkımla baş başa kalıyor; sokaklardan çamuru kürekle temizliyor, oturma odalarındaki sel suyunu pompayla tahliye ediyor.
Bahçeler insanların en son el attığı yer olabilir; peki ya gelecekteki felaketlere karşı birer siper hâline gelebilirler mi?
Sel ve kuraklık tehdidi güçlendikçe, bir “yağmur bahçesi” oluşturma fikri de o kadar güç kazanıyor.
Yağmur bahçesi tam olarak nedir?
Kısaca, yağmur bahçesi, suya dayanıklılığı yüksek yerli çok yıllık bitkiler ve çalılarla doldurulmuş, çevresine göre çukurda kalan bir tarhtır.
Stratejik olarak, yağmur iniş borularından, araba yollarından, sıkışmış topraktan ve diğer yüzey akışı kaynaklarından gelen suyun aşağı doğru akarak yöneldiği bir noktaya yerleştirilir.
Bu yüzey akışı, toprak suyu emerken bitkileri sulayarak kirleticileri süzer. Böylece hem fazla su hem de yol boyunca taşıdığı yol tortusu, enkaz, evcil hayvan atıklarındaki patojenler, gübreler ve kimyasallar yağmur suyu kanallarına, havzalara ve sulak alanlara karışmamış olur.
Yağmur bahçeleri ayrıca suyun bodrum katınıza sızmasını ya da binanızın temelini etkilemesini de engelleyebilir.
Kuraklıkla boğuşan bölgelerde de pek çok bahçıvan yağmur bahçelerine ve yağmur suyunu toplamanın diğer yöntemlerine yöneliyor.
Yağmur bahçesi nasıl oluşturulur?
Yağmur bahçenizi dilediğiniz kadar büyük ya da küçük tasarlayabilirsiniz, ancak evinizden, garajınızdan veya diğer yapılardan en az üç metre uzakta olmasına dikkat edin. Foseptik çukuru ya da yeraltı tesisatının üzerine, ayrıca içme suyu sağlayan bir kuyunun yakınına yerleştirmeyin. Eğimli alanlardan ve zaten suya doygun, bataklaşmış bölgelerden de kaçının.
Yatağı tercih ettiğiniz boyut ve biçimde kazın (böbrek, hilal, yuvarlak ve damla şekilleri popülerdir). Merkeze doğru toprağı kademeli biçimde eğimlendirerek ortasının çevreye göre 15 santimetre daha alçak olmasını sağlayabilir ya da kenar şeridi hariç her yeri 15 santimetre derine kadar kazıp çukur yatağın etrafında aynı yükseklikte bir set bırakabilirsiniz.
Suyu yatağa yönlendirmek için bir oluk uzatması takabilir, aşağı doğru hafif bir eğim oluşturabilir, bir hendek kazabilir ya da uzaktaki bir yağmur iniş borusuna PVC boru bağlayıp onu yer altından yağmur bahçesine ulaştırabilirsiniz. Hendek ya da eğimi taş veya küçük çakıllarla kaplayarak suyun akış hızını yavaşlatın.
Bazı bahçıvanlar, merkezin bitkisiz bırakılıp üzerinin de taşlarla kaplanmasını tercih ediyor.
Yağmur bahçesi için en uygun bitkiler
Suya en dayanıklı ya da merkeze dikim yapacaksanız bataklık koşullarına bile toleranslı yerel bitkileri seçin. Yöreye özgü türler bölgenizin çevre koşullarına zaten uyum sağlamıştır; bu nedenle yetiştirilmeleri daha kolaydır, daha az bakım ister ve arılar, kuşlar, kelebekler ile diğer yaban hayatı için bir yaşam alanı sağlar.
Çiçekli çok yıllık bitkileri sazlar ve çimenlerle birlikte kullanmayı, yer varsa çalılar ve küçük ağaçlar da eklemeyi düşünün. Bazı her dem yeşil türleri dahil etmek, erozyonu önlemeye ayrıca yardımcı olacaktır.
FloraVeg.EU (kaynak İngilizce), coğrafi bölge ve diğer ölçütlere göre yerli bitki örtüsünü aramanıza imkân tanıyan iyi bir kaynaktır.
En fazla suya ihtiyaç duyan bitkileri, suyun toprağa sızmadan önce kısa süre birikip göllenebileceği yağmur bahçenizin merkezine ve çevresine dikin. Orta düzeyde su isteyen türleri ise nispeten daha kuru kalacak yükseltilmiş kenar şeridine yerleştirin.
Yağmur bahçesinin bakımı nasıl yapılır?
Yağışın olmadığı dönemlerde, kökleri gelişip toprağa tutunana kadar ilk yıl boyunca bitkileri gerektiği kadar sulayın. Bitkiler büyüyüp aralarındaki boşlukları kapatana kadar yabani otları da düzenli olarak temizleyin.
Yağmur bahçenizi tasarlayıp şekillendirdikten ve bitkileri yerleştirdikten sonra geriye yapacak çok iş kalmayacak; sadece arkanıza yaslanıp çarpıcı doğal manzaranın ve onun gizli ekolojik işlevinin tadını çıkarabilirsiniz.