Yumuşacık tiramisudan kabarık ravioliye uzanan lezzetler, Londra'daki yeni ve interaktif sanat sergisi "Kate's Knitalian"da ilk bakışta iştah kabartıyor. Ancak bu yemeklerin hiçbiri göründüğü gibi değil; hepsi örgü ve tığ işiyle hazırlanmış sanat eserleri.
Bolognese sosuyla hazırlanan kat kat lazanya, üzerine pudra şekeri serpilmiş fıstıklı cannoli ve yumuşacık tiramisu dilimleri...
REKLAM
REKLAM
Bunlar, Kate Jenkins'in yeni "Knitalian" restoranında sunulan iştah açıcı lezzetlerden yalnızca birkaçı. Ancak küçük bir ayrıntı var: Bu yemeklerin hiçbiri yenilebilir değil.
Jenkins, Londra'daki Air Contemporary galerisinde açılan yeni sergisi için İtalyan mutfağının sevilen lezzetlerini örgü, tığ işi, nakış ve dikiş teknikleriyle yeniden yorumlayarak el emeği göz nuru eserler ortaya çıkardı.
Sergi için galeri de geleneksel bir İtalyan trattoriasını andıracak şekilde düzenlendi. Kareli masa örtüleri, rustik duvar süsleri ve dev bir dondurma dolabıyla donatılan mekân, ziyaretçilerine adeta Soho'nun kalabalık sokaklarından çıkıp şirin bir İtalyan şarküterisine adım atmış hissi veriyor. Havada eksik olan tek şey ise yeni pişmiş hamurun kokusu.
Ziyaretçiyi atmosferiyle içine çeken bu yaklaşım, Jenkins'in daha önce balıkçılardan fırınlara, süpermarketlerden bagel dükkânlarına kadar pek çok farklı mekânın örgüden replikalarını ürettiği çalışmalarının da temelini oluşturuyor.
Ancak sanatçının son yerleştirmesi, İtalyan partneriyle ülkeye yaptığı sık seyahatlerden ilham aldığı için çok daha kişisel bir nitelik taşıyor.
Jenkins, Euronews Kültür'e verdiği röportajda, "İtalya'da yemek kültürünün zenginliği nedeniyle kendimi sürekli ilham almış hissediyorum" diyor.
"İtalya'nın birbirinden harika pek çok farklı bölgesi var ve her biri farklı lezzetleriyle tanınıyor. Örneğin Venedik'in yemek kültüründe tapasın karşılığı sayılabilecek cicchetti var. Crotone ise kırmızı soğanıyla ünlü."
İtalyan mutfağının bölgesel çeşitliliği ile Jenkins'in bu farklılıklara duyduğu ilgi, bir yıl süren projenin çıkış noktasını oluşturdu. Sanatçı, bu süreçte binden fazla kumaş parçası kullanarak yiyecek ve içeceklerin gerçeğe yakın replikalarını hazırladı.
Aralarında salam dilimleri, çeşitli peynirler, Chianti şişeleri ve kaselerde yüzlerce tek tek işlenmiş makarna parçası bulunuyor. Jenkins hiçbir ayrıntıyı atlamıyor, bir lazanyayı örme sürecine sanki gerçekten pişiriyormuş gibi yaklaşıyor.
"Makarna levhalarını örüyordum, sonra Ragú'yu yapıyordum, yani o kısmı tığ işi, ardından hepsini, kendi pişmiş lazanyanızı yaparken olduğu gibi kat kat diziyordum," diye açıklıyor Jenkins.
"Bu, şeylerin nasıl kurulduğuna gerçekten bakmayı, sonra onu parçalara ayırmayı ve ardından yeniden inşa etmeyi gerektiriyor, ama örülmüş halde."
Renkleri ve dokuları doğru tutturmak da, olabildiğince gerçekçi görünmeleri için ipleri karıştırıp farklı ilmek tekniklerini denemeyi içeren bitmek bilmez denemeler gerektirmiş.
"Ravioli gibi şeyler yaparken, onların belli bir kabarıklığı olmalı, sonra o küçük tırtıklı kenarı var ve bunun da belirli bir ilmekle yapılması gerekiyor," dedi.
"Ya da üç boyutlu gofret dokusunda bir dondurma külahı yaptığımda, bazı kısımlar için tığ işi tekniği kullanıyorum, diğerleri için ise doğru görünmesi için örgü makinesi kullanıyorum."
Jenkins'in örgüyle ilişkisi, çocukken büyükannesinden örgü örmeyi öğrenmesine dayanıyor. O günden bu yana bu zanaat, hayatının önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.
Sanatçı, 1990'ların sonunda triko tasarımcısı olarak kariyerine başladı. Ralph Lauren, Marc Jacobs ve Kate Spade gibi önemli moda tasarımcılarıyla çalıştıktan sonra kendi markası Cardigan'ı kurdu.
Daha sonra bir aksesuar koleksiyonunu tanıtmanın farklı yollarını ararken yiyecekleri örmeye yöneldi. Başlangıçta daha çok eğlence amacıyla yaptığı bu çalışmaları, aynı zamanda insanların gündelik nesnelere farklı bir gözle bakmasını sağlayacak bir yöntem olarak gördü.
Çalışmalarının gördüğü ilgi, Jenkins'in 2007'de ilk yemek temalı sergisi "Comfort Food"u açmasının önünü açtı. Bu sergi, sanatçının kariyerinde bir dönüm noktası oldu ve mesleki yönünü bütünüyle değiştirdi.
Jenkins, "Bence insanlar yiyecekleri görmeyi seviyor" diyerek gündelik nesnelerin replikalarını görmenin ve üretmenin evrensel bir keyif barındırdığını söylüyor.
"Bir bagel yapmayı ve onun gerçeğiyle tıpatıp aynı görünmesini hedeflediğimde bundan büyük bir tatmin duyuyorum."
Sergi, örgü gibi bir zamanlar "büyükanne hobileri" olarak görülen el işlerinin genç kuşaklar arasında yeniden popülerlik kazandığı bir döneme denk geliyor. Mintel Group Ltd'nin bir araştırmasına göre Z kuşağının yüzde 86'sı artık kendisini "üretici" veya "el işi meraklısı" olarak tanımlıyor.
Jenkins, bu ilginin artmasında internetin önemli bir rol oynadığını düşünüyor. Sanatçı, "İnternet, insanların çevrim içi ortamda yeni beceriler öğrenmesinin önünü açtı. Bu harika ve ilginin neden bu kadar arttığını anlayabiliyorum. Çünkü artık çok daha erişilebilir. Bir şeyler üretmek için çok sayıda araca ya da büyük bir bütçeye ihtiyacınız yok" diyor.
El işi hobilerinin insanları bir araya getiren yönü, Jenkins'in sergilerini daha sosyal ve etkileşimli hale getirmesine de olanak sağladı. Sanatçı, 2022'de Hollanda'da düzenlenen "Cafe Kate" sergisinde ziyaretçileri kendi örgü keklerini yapmaya davet etti.
Jenkins, "İnsanların gelip vakit geçirmesi, biraz örgü örmesi ve kendilerini serginin bir parçası gibi hissetmesi için böyle bir ortam yaratmak güzel" diye konuşuyor.
"Kate's Knitalian" da benzer bir birliktelik ve eğlence duygusu sunuyor. Üstelik ziyaretçilerin sergideki kendin yap pizza köşesini deneyimlemek için örgü ya da yemek pişirme becerisine sahip olması gerekmiyor. Ancak sergilenen lezzetlerden bir ısırık almamak için kendilerini tutmaları gerekecek.
"Kate's Knitalian", 30 Ekim-5 Aralık 2026 tarihleri arasında Londra'daki Air Contemporary galerisinde ziyaret edilebilir.