GSK geri çağrılan mide ilacının kansere neden olma riski taşıdığı iddialarını reddederek, uzman ifadelerinin güvenilir olmadığını savundu.
Londra merkezli ilaç şirketi GlaxoSmithKline'ın (GSK) hisseleri, şirketin mide ekşimesi ilacı Zantac ile bağlantılı olarak Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) on binlerce davayı sona erdirmek için 2,2 milyar dolar'a varan bir anlaşmaya vardığını açıklamasının ardından yüzden 6'dan fazla artış gösterdi. Artık kullanımdan kaldırılmış olan ilaç, kansere yol açtığına dair çeşitli iddialarla karşı karşıya kalmıştı.
REKLAM
REKLAM
Anlaşma, GSK'nın karşı karşıya kaldığı davaların yaklaşık yüzde 93'ünü ve yaklaşık 80.000 davacıyı kapsıyor.
GSK'nın Zantac'ın kansere neden olabileceği ihtimalini gizleyerek ABD hükümetine karşı sahtekarlık yaptığını iddia eden ABD'li bağımsız laboratuvar Valisure'nin iddiasını sona erdirmek için 70 milyon dolar daha ödenecek.
Bu, ihbarcıların ABD hükümeti adına dava açmasına olanak tanıyan Finansal Davranış Otoritesi (FCA) anlaşması olan bir "Qui Tam" anlaşmasıdır.
Zantac'ın yükselişi ve düşüşü
İlk olarak 1983 yılında ABD'de satılan Zantac, yılda 1 milyar dolardan fazla satış getirerek dünya çapında en çok satan ilaçlardan biri oldu. Fransız ilaç şirketi Sanofi, bir başka büyük ABD ilaç şirketi Pfizer ve Almanya merkezli Boehringer Ingelheim tarafından da satıldı.
Ancak son yıllarda ilacın popülaritesi azaldı. Bunun nedeni, ana etken maddesi olan ranitidinin, ilacın çok uzun süre raflarda bırakılması veya daha yüksek sıcaklıkta saklanması halinde potansiyel olarak bir kanserojen olan N-nitrosodimetilamine (NDMA) dönüşebileceği yönündeki korkuların artmasıydı.
Bu durum, İngiltere'deki bazı ranitidin üreticilerinin 2019 yılında ilacı gönüllü olarak geri çağırmasına yol açmış, Avustralya ve Avrupa Birliği (AB) de aynı şeyi yapmıştı. Zantac ayrıca 2020 yılında ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından da geri çağrıldı.
GSK bu iddiaları güçlü bir şekilde reddetti ve Zantac'ın kanser riskleri hakkındaki uzman ifadelerine güvenilemeyeceğini söyleyerek suçlu olmadığını savundu.
Uzlaşma ile ilgili olarak GSK tarafından yapılan basın açıklamasında, "Ranitidinin herhangi bir kanser riskini arttırdığına dair tutarlı veya güvenilir bir kanıt olmadığına dair bilimsel görüş birliği devam ederken, GSK bu uzlaşmaların, uzun süren davalarla ilişkili önemli mali belirsizliği, riski ve dikkat dağınıklığını ortadan kaldırdığı için şirketin ve hissedarlarının uzun vadeli çıkarlarına en uygun olduğuna inanmaktadır," dedi.
"GSK, 2024 yılı üçüncü çeyrek sonuçlarında, Devlet Mahkemeleri Uzlaşması, Qui Tam Uzlaşması ve bekleyen devlet mahkemesi ürün sorumluluğu davalarının kalan yüzde 7'si ile ilgili olarak 2,15 milyar euro tutarında ek bir masraf kaydetmeyi beklemektedir," denildi.
Ayrıca, "Bu uzlaşmaların maliyetleri mevcut kaynaklarla finanse edilecektir. Bu uzlaşmaların bir sonucu olarak GSK'nın büyüme gündeminde veya Ar-Ge yatırım planlarında herhangi bir değişiklik söz konusu değildir," ifadelerine yer verildi.