Warsh, son dönemde yaptığı konuşmalarda ve kaleme aldığı yazılarda daha düşük faizleri desteklediğini dile getiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, cuma günü yaptığı açıklamada eski ABD Merkez Bankası (Fed) yöneticilerinden Kevin Warsh’ı kurumun yeni başkanı olarak aday göstereceğini söyledi. Senato onayı gerektiren bu atama, Fed’in Beyaz Saray’a daha yakın hale gelmesine ve kurumun uzun süredir koruduğu siyasi bağımsızlığının zayıflamasına yol açabilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
55 yaşındaki Warsh, görev süresi mayısta dolacak olan mevcut Fed Başkanı Jerome Powell’ın yerini alacak. Trump, Powell’ı 2017 yılında Fed’in başına getirmişti ancak bu yıl boyunca faiz oranlarını yeterince hızlı düşürmediği gerekçesiyle sert eleştiriler yöneltmişti.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Kevin’i uzun zamandır tanıyorum ve tarihin EN BÜYÜK Fed başkanlarından biri olacağından hiç şüphem yok, belki de en iyisi. Üstelik tam aradığınız profil ve sizi asla yarı yolda bırakmaz,” ifadelerini kullandı.
Bu atama, Warsh için Fed’e bir dönüş anlamına geliyor. Warsh, 2006–2011 yılları arasında Fed Yönetim Kurulu’nda görev yapmış ve 35 yaşında atanarak kurum tarihinin en genç yöneticisi olmuştu. Halen muhafazakar çizgideki Hoover Institution’da kıdemli araştırmacı ve Stanford Üniversitesi İşletme Fakültesi’nde öğretim görevlisi olarak çalışıyor.
Şahin geçmiş, değişen söylem
Warsh, Fed terminolojisinde uzun yıllar 'şahin' olarak bilinen, yani enflasyonu kontrol etmek için daha yüksek faiz oranlarını savunan bir isimdi. Bu durum, Fed politika faizinin yüzde 1’e kadar düşmesi gerektiğini savunan Trump için ilk bakışta sürpriz bir tercih olarak görülüyor. Fed’in mevcut politika faizi yaklaşık yüzde 3,6 seviyesinde bulunuyor ve Trump’ın hedefi birçok ekonomist tarafından gerçekçi bulunmuyor.
Warsh, 2008–2009 küresel finans krizinin ardından uygulanan düşük faiz politikalarına itiraz etmiş, o dönemde enflasyonun hızla yükseleceği uyarısında bulunmuştu. Ancak kriz sonrası yıllarda enflasyon uzun süre çok düşük seviyelerde kalmıştı.
Buna karşın Warsh, son dönemde yaptığı konuşmalarda ve kaleme aldığı yazılarda daha düşük faizleri desteklediğini dile getiriyor.
Fed üzerindeki kontrol tartışması
Warsh’ın atanması, Trump’ın Fed üzerindeki etkisini artırma yönünde önemli bir adım olarak görülüyor. Fed, ABD’de hâlâ siyasi etkiden görece bağımsız kalan az sayıdaki kurumlardan biri. Ancak Trump’ın Merkez Bankası’na yönelik açık ve sert eleştirileri, bu bağımsızlığın geleceği konusunda endişelere yol açıyor.
Fed başkanı, dünyanın en güçlü ekonomi bürokratlarından biri olarak kabul ediliyor. Görevleri arasında enflasyonla mücadele etmek, istihdamı desteklemek ve bankacılık sistemini denetlemek yer alıyor. Fed’in faiz kararları, konut kredilerinden otomobil ve kredi kartı faizlerine kadar ekonominin geneline yön veriyor.
Plan kapsamında Warsh, şu anda Beyaz Saray danışmanı Stephen Miran tarafından geçici olarak doldurulan Fed Yönetim Kurulu koltuğuna atanacak. Ardından Powell’ın görev süresi sona erdiğinde başkanlığa yükseltilecek.
Zorluklar ve olası tepkiler
Senato tarafından onaylansa bile Warsh’ın faizleri hızlı biçimde düşürmesi kolay olmayacak. Fed’in faizleri belirleyen 19 üyeli komitesinde yalnızca bir oya sahip olacak ve oy kullanan 12 üye arasında görüş ayrılıkları bulunuyor.
Piyasalar da tepki gösterebilir. Fed’in siyasi baskıyla agresif faiz indirdiği algısı oluşursa, yatırımcılar enflasyon endişesiyle ABD tahvillerini satabilir. Bu da uzun vadeli faizlerin, özellikle mortgage oranlarının yükselmesine yol açabilir.
Kevin Warsh kimdir?
Warsh, Fed’e atanmasından önce George W. Bush yönetiminde ekonomi danışmanı olarak çalıştı ve Morgan Stanley’de yatırım bankacılığı yaptı. 2008–2009 krizinde dönemin Fed Başkanı Ben Bernanke ile yakın çalıştı. Bernanke, anı kitabında Warsh’ı “en yakın danışmanlarımdan biri” olarak tanımlamıştı.
Son dönemde Warsh, Fed’i sert biçimde eleştirerek kurumda “rejim değişikliği” çağrısı yaptı ve Powell’ı iklim değişikliği ile çeşitlilik gibi Fed’in yetki alanı dışında olduğunu savunduğu konulara odaklanmakla suçladı.
Temmuz ayında verdiği bir röportajda Warsh, Fed politikasının “uzun süredir bozuk” olduğunu söylemiş ve 2021–2022’de yaşanan enflasyon patlamasını “son 45 yılın en büyük makroekonomik hatası” olarak nitelendirmişti.